II SA/Łd 302/11

Dnia 21 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 302/11 Uzasadnienie K.Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W wykonaniu wezwania Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 17 marca 2011 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych. W dniu 28 marca 2011 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 1285 złotych. Strona nie zadeklarowała posiadania żadnego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała jedynie, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury i nie stać jej na ponoszenie kosztów sądowych. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., w celu umożliwienia pełnej oceny zdolności płatniczych, skarżąca została wezwana do udzielenia dodatkowych informacji poprzez wskazanie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ich dochodów i majątku, wyjaśnienie tytułu prawnego do mieszkania/domu, w którym zamieszkuje oraz wskazania miesięcznych średnich wydatków, zaciągniętych zobowiązań, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pismo sądowe zawierające wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 1 kwietnia 2011 r., jednak skarżąca nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. W dniu 4 kwietnia 2011 r. skarżąca uiściła kwotę wymaganego wpisu sądowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie, analiza złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w ograniczony sposób dawała podstawy do ustalenia zdolności płatniczych skarżącej, gdyż zawierało ono jedynie informację o wysokości emerytury. Tym samym zaistniała konieczność wezwania strony do przedstawienia uzupełniających informacji, które wskazywałyby na rzeczywistą niemożność strony uiszczenia kosztów sądowych. Należy bowiem podkreślić, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy Referendarz sądowy orzeka w oparciu o informacje zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli natomiast dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne bądź niewystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, Referendarz sądowy ma prawo, w oparciu o art. 255 p.p.s.a., wezwać stronę do ich uzupełnienia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mimo wezwania, strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych informacji, co spowodowało, iż jej sytuacja rodzinna i materialna nie mogła zostać oceniona. Brak aktywności strony w wykazaniu przesłanek przyznania prawa pomocy, znajdujący wyraz w niewykonaniu wezwania z dnia 30 marca 2011 r. przesądzić musi o nieuwzględnieniu zgłoszonego żądania. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że w dniu 4 kwietnia 2011 r. skarżąca uiściła kwotę wymaganego wpisu sądowego, co czyni zasadnym stwierdzenie, że mimo deklarowanego braku możliwości ponoszenia kosztów sądowych, strona jest w posiadaniu środków niezbędnych do opłacenia kosztów udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu AG