II SA/Łd 303/07
WyrokWSA w Łodzi2007-07-10
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania wyjaśniającego. Brak było precyzyjnego ustalenia położenia budynku w planie zagospodarowania przestrzennego oraz charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. Opinia rzeczoznawcy majątkowego, na której oparły się organy, nie mogła zastąpić obowiązku organu do samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, zwłaszcza że została sporządzona na podstawie nieaktualnych danych i przez specjalistę nieposiadającego odpowiedniej wiedzy w zakresie oceny charakteru działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej R. S. wykonanie robót budowlanych w budynku gospodarczym zaadaptowanym na warsztat stolarski. Skarżący A. J. kwestionował legalność zmiany sposobu użytkowania budynku, zarzucając samowolę budowlaną i naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na opinii rzeczoznawcy, uznały, że budynek spełnia wymogi, a nakazane roboty mają na celu doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Skarżący podnosił, że opinia była niewiarygodna, a organy nie zbadały należycie charakteru działalności i zgodności z planem zagospodarowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2007 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał R. S. wykonanie w terminie do 31 maja 2007 roku zmian i przeróbek przy budynku gospodarczym z przeznaczeniem na warsztat stolarski bez lakierownia zlokalizowanym na działce o nr ewid. gruntów [...], obręb [...] w R. przy ul. A 286, wynikających z przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej poprzez wykonanie: rozbiórki płyty żelbetowej, stropowej nad pomieszczeniem socjalnym, podmurowanie (pogrubienie ścian) zewnętrznych pomieszczenia socjalnego, wykonanie sufitu podwieszonego z płyt kartonowo-gipsowych na stelażu drewnianym, wykonanie ocieplenia z wełny mineralnej o grubości 15 cm, wyrównanie poziomu posadzek w pomieszczeniach inwentaryzowanych (do poziomu posadzki w warsztacie), zwiększenie otworów okiennych w pomieszczeniu socjalnym oraz termorenowację ścian zewnętrznych pomieszczenia socjalnego warstwą styropianu FS-12 o grubości 10 cm.
Organ administracji ustalił, że sprawa, prowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., dotycząca legalności zmiany przez R. S. sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarski bez lakierownia, usytuowanego na działce o nr ewid [...], obręb [...], położonej w R. przy ul. A 286, oznaczonego nr 2 na projekcie zagospodarowania działki zakończona została decyzją nr [...] z dnia [...], którą nakazano R. S. wykonanie w terminie do dnia 31 stycznia 2001 roku czynności niezbędnych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskanie do dnia 15 lutego 2001 roku pozwolenia na użytkowanie.
Po rozpatrzeniu odwołania A. J. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i nakazał R. S. przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego inwentaryzacji budowlanej, projektu adaptacji dla potrzeb warsztatu stolarskiego uwzględniającego wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami wraz z niezbędnymi opiniami i uzgodnieniami, ekspertyzy technicznej w zakresie dotyczącym uciążliwości i szkodliwego oddziaływania na środowisko przedmiotowego budynku warsztatu stolarskiego oraz opinię o stanie technicznym przedmiotowego budynku do dnia 30 marca 2001 roku.
Po wykonaniu przez R. S. powyższego obowiązku sprawa została przekazana do Starosty [...] celem uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie.
Starosta [...], decyzją z dnia [...], udzielił R. S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego jako warsztatu stolarskiego bez lakierowania, położonego na nieruchomości w R. przy ul. A 286.
Po rozpatrzeniu odwołania A. J. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 5 marca 2004 roku (sygn. akt II SA/Łd 1477/01), w sprawie ze skargi A. J., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego jako warsztatu stolarskiego bez lakierownia, położonego na nieruchomości w R. przy ul. A 286. Zdaniem Sądu kwestia samowoli budowlanej należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, a nie organów administracji architektoniczno-budowlanej. Bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, czy przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1973 czy w 1974 roku, bowiem, jak wynika z treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. - Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), do samowolnej budowy obiektu budowlanego wybudowanego przed 1 stycznia 1995 roku mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku. Podstawowym obowiązkiem organów administracji było ustalenie, czy nie zachodziła w sprawie konieczność zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku. W tym celu należało zbadać czy dobudowana część budynku znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod tego typu zabudowę oraz czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Starosta [...] przekazał akta sprawy dotyczące pozwolenia na użytkowanie budynku Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w R.
W toku postępowania ustalono, iż działka, na której usytuowany jest przedmiotowy budynek warsztatu stolarskiego, zgodnie z planem ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w R. Nr XXIII/129/88 z dnia 26 maja 1988 roku (Dz.Urz. woj. Piotrkowskiego Nr 14, poz. 129) i aneksem do wyżej wymienionego planu obowiązującego w 1993 roku położona jest na terenach, na których dopuszcza się realizację budownictwa mieszkaniowego, rodzinnego, usługowego o uciążliwości nie przekraczającej granic danej nieruchomości.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nałożył na R. S. obowiązek wykonania i dostarczenia dokumentu stwierdzającego, jaki charakter ma działalność gospodarcza prowadzona w budynku oznaczonym nr 2 na projekcie zagospodarowania działki.
W dniu 20 września 2005 roku R. S. przedłożył opinię sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego, z której wynika, iż działalność gospodarcza strony polega na usługach stolarskich i jako taka jest zgodna z obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta R. oraz nie narusza ustaleń zawartych w tym prawie miejscowym.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] na R. S. nałożono obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku gospodarczego przeznaczonego na warsztat stolarski bez lakierowania. R. S. wykonał powyższe postanowienie w dniu 27 stycznia 2006 roku przedkładając inwentaryzację powykonawczą przedmiotowego budynku wraz z orzeczeniem technicznym określającym roboty konieczne do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem organu administracji I instancji analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowy budynek nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego miasta R., zgodnie z którym na terenie działki przy ul. A 286 w R. można sytuować budynki usługowe. Charakter budynku – jego funkcję usługową - potwierdza zarówno opinia rzeczoznawcy budowlanego, dokonane oględziny budynku oraz zapisy w opracowaniu "Ocena oddziaływania na środowisko zakładu stolarskiego". Zdaniem organu budynek nie powoduje również niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. J. zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego niewyegzekwowanie postanowienia Nr [...] z dnia [...], nakazującego R. S. wstrzymanie użytkowania przedmiotowego budynku. Wnoszący odwołanie zakwestionował również ustalenia faktyczne co do charakteru działalności gospodarczej prowadzonej w budynku przeznaczonym na warsztat stolarski, podważając wiarygodność ekspertyzy przedłożonej przez inwestora, albowiem sporządzona została przez rzeczoznawcę majątkowego, który nie dysponuje wiedzą specjalistyczna konieczną do oceny charakteru działalności gospodarczej i oparł się na nieaktualnym zaświadczeniu o wpisie do ewidencji gospodarczej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji w całości. Uzasadniając rozstrzygnięcie przytoczono treść art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane, by stwierdzić, że organ I instancji zbadał zgodność budowy spornego obiektu z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy i nie stwierdził okoliczności, o których mowa w art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku. Z przedłożonej przez inwestora oceny oddziaływania na środowisko zakładu stolarskiego sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę wynika, że funkcjonowanie wewnętrznych źródeł hałasu budynku warsztatowego nie wpływa na stan klimatu akustycznego otoczenia, tak że nie zachodzi konieczność stosowania działań ograniczających uciążliwość akustyczną zakładu. W ocenie organu administracji II instancji nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce obiektu w trybie art. 37 ustawy – Prawo budowlane, a organ administracji I instancji zasadnie prowadził postępowanie legalizacyjne.
Ponieważ z materiału dowodowego, tj. przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej wynika konieczność wykonania dodatkowych robót mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. prawidłowo, w oparciu o treść art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku, zadecydował o nakazaniu R. S. wykonania określonych zmian i przeróbek.
A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu środka zaskarżenia podał, że przedmiotem sprawy jest dokonana w 1991 roku samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku inwentarskiego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nieprawdą jest, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w 1973 roku, gdyż pozwolenie na budowę dotyczące budynku należącego do skarżącego pochodzi z 1974 roku, a to poprzedni właściciel spornego obiektu oparł swój budynek o budynek należący do skarżącego, a nie odwrotnie. W ten sposób w sprawie występuje dwukrotna samowola budowlana, gdy organy nadzoru budowlanego rozpatrują wyłącznie kwestię samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku.
Skarżący podaje, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzja z dnia [...], nieprawidłowo stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...].
W ocenie A. J. organy administracji, opierając się wyłącznie na ekspertyzie rzeczoznawcy, zlekceważyły postanowienia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R., gdzie ustalono, iż na terenie, na którym zlokalizowany jest sporny obiekt dopuszcza się realizację budownictwa mieszkaniowego, rodzinnego, usługowego o uciążliwości nieprzekraczającej granic działki. Jedynie w pasie ochrony zieleni oznaczonej symbolem D 32 ZI i od strony ulicy istnieje możliwość adaptacji, modernizacji i wznoszenia zamiennych budynków mieszkalnych i usługowych,.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2007 roku skarżący powtórzył swoje zarzuty dotyczące ekspertyzy w przedmiocie charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez R. S. w spornym budynku oraz oświadczył, że Prokuratura Rejonowa w R. prowadzi postępowanie karne w sprawie poświadczenia nieprawdy w opinii dotyczącej zakresu działalności gospodarczej wykonywanej przez R. S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
W rozpoznawanej sprawie organy administracji na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazały R. S. wykonanie określonych zmian i przeróbek w budynku gospodarczym z przeznaczeniem na warsztat stolarski bez lakierowania. Jednakże nałożenie tego obowiązku winno poprzedzać prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne, gdyż tylko takie postępowanie daje gwarancję właściwej subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego do dyspozycji normy prawa materialnego.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Z tej zasady wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. W myśl bowiem art. 7 k.p.a. organy administracji podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
W przedmiotowej sprawie granice stanu faktycznego wyznacza art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku Zgodnie z tym przepisem w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzje nakazująca wykonanie w oznaczonym, terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Jak wynika z treści powyższego przepisu jego zastosowanie musi być poprzedzone ustaleniem, czy w sprawie nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy – Prawo budowlane, tj. czy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku).
W rozpoznawanej sprawie organy administracji dokonały sprawdzenia przeznaczenia obiektu budowlanego z zapisami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej Nr XXIII/129/88 z dnia 26 maja 1988 roku. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu i wyrysu z tego planu wynika, że działka o nr ewid. 97, na której znajduje się przedmiotowy budynek, położona jest na terenach oznaczonych w planie symbolami: D 32 ZI – "Tereny zieleni izolacyjnej" i D 35 MN "tereny zabudowy rodzinnej o niskiej intensywności zabudowy". Jednocześnie z akt tych nie wynika, na którym z tych terenów położony jest przedmiotowy budynek. Zgodnie z planem na terenach oznaczonych symbolem "MN" dopuszcza się realizację budownictwa mieszkaniowego, rodzinnego, usługowego o uciążliwości nieprzekraczającej granic danej lokalizacji (...) zaś na ternach oznaczonych symbolem "ZI" dopuszcza się możliwość adaptacji, modernizacji i wznoszenia zamiennych budynków mieszkalnych i usługowych w terenach zieleni izolacyjnej z wyłączeniem zieleni izolacyjnej przy projektowanych ciągach komunikacyjnych, ciągach energetycznych i gazowych, projektowanej kotłowni oraz dużych projektowanych parkach w jednostce urbanistycznej C, D (...).
W tym stanie rzeczy zadaniem organów administracji było ścisłe ustalenie położenia przedmiotowego budynku, a następnie, czy przedmiotowy budynek warsztatu stolarskiego jest budynkiem usługowym. Ustalenia w tym zakresie organy administracji oparły wyłącznie na opinii biegłego rzeczoznawcy, przedłożonej do akt sprawy przez R. S. w wykonaniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w R., wydanego na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Organy administracji nie dostrzegły jednak, że opinia przedłożona w powyższym trybie nie ma charakteru opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Jest to jedynie wyraz stanowiska strony poparty fachową wiedzą. Pismo takie nie zwalnia organów administracji z obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie nim objętym, a przede wszystkim nie zwalnia z obowiązku oceny zawartej w nim argumentacji. Organy administracji nie dostrzegły również, na co zwraca uwagę skarżący, że opinia ta została sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego, który o ile z pewnością dysponuje wiedzą specjalistyczną pozwalającą dokonywać wyceny składników majątku przedsiębiorstwa, o tyle przymiotu oceny fachowej nie można przyznać opinii tego specjalisty w zakresie oceny charakteru działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Nie można także nie zauważyć, iż opinia ta została sporządzona na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 17 maja 2001 roku, a więc sporządzonego cztery lata przed wydaniem stosownej opinii.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wobec spornego charakteru działalności R. S. prowadzonej w przedmiotowym budynku organy administracji powinny przedsięwziąć wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia tej okoliczności, a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Nie wystarczy konstatacja, że działalność ta ma charakter usługowy i nie narusza postanowień planu zagospodarowania przestrzennego.
Ustawodawca regulując postępowanie administracyjne nałożył na organy administracji nie tylko obowiązek ustalenia prawdy materialnej, ale także wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 12 k.p.a.). Emanacją tych reguł postępowania jest obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ administracji winien m. in. wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organy nadzoru budowlanego powinny zatem w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji rozważyć nie tylko dowody i argumenty podnoszone przez R. S., ale także twierdzenia A. J., w tym te dotyczące charakteru działalności prowadzonej w przedmiotowym budynku. Pomijając milczeniem zarzuty skarżącego organy administracji tym samym dopuściły się naruszenia art. 12 i art. 107 § 3 k.p.a.
Dodatkowo należy zauważyć, iż organy administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie rozważały zgodność obiektu budowlanego z przeznaczeniem terenu, na którym jest on posadowiony w planie zagospodarowania przestrzennego miasta R. z 1988 roku, mimo że w uzasadnieniach decyzji nie wskazano daty, w której nastąpiła zmiana przeznaczenia obiektu budowlanego z inwentarskiego na gospodarczy. Brak ustalenia chwili zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku uniemożliwia kontrolę zgodności zabudowy z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w chwili zmiany sposobu użytkowania budynku.
Odnosząc się do zarzutu skargi, sprowadzającego się do konstatacji, iż organy nadzoru budowlanego dążyły w postępowaniu do legalizacji podwójnej samowoli budowlanej, tj. prowadziły postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uważa, że sprzeczne z zasadą szybkości postępowania i zasadą zaufania do organów Państwa byłoby rozdzielanie tych postępowań w ten sposób, iż najpierw prowadzone byłoby postępowanie w przedmiocie legalizacji samowolnie wybudowanego budynku inwentarskiego, a dopiero po jego zakończeniu w przedmiocie legalizacji zmiany sposobu użytkowania tego budynku na gospodarczy. Art. 37 i art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku odnoszą się wyłącznie do stanu faktycznego, istniejącego w chwili wydawania decyzji w przedmiocie rozbiórki albo nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Rozdzielanie postępowania na poszczególne etapy budowy i użytkowania budynku prowadziłoby, w ocenie Sądu, do niepotrzebnego przedłużania postępowania, a przede wszystkim do zastosowania art. 37 i art. 40 do obiektu nieistniejącego, czyli do zastosowania norm prawa materialnego do stanu faktycznego niewystępującego w sprawie. Pamiętać także należy, iż założeniem racjonalnego ustawodawcy leżącym u podstaw uchwalenia przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku było doprowadzenie istniejących, samowolnie wybudowanych budynków do stanu zgodnego z prawem, a nie ich bezwzględna rozbiórka.
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 152 przedmiotowej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy organy administracji publicznej obowiązane są do ustalenia charakteru działalności gospodarczej prowadzonej w przedmiotowym budynku warsztatu stolarskiego oraz daty, w której nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku z inwentarskiego na gospodarczy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło