II SA/Łd 307/09

Agnieszka Grosińska - Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.D. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie płatności jednolitej i płatności uzupełniającej w przypadku śmierci rolnika p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. AG Z.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie płatności jednolitej i płatności uzupełniającej w przypadku śmierci rolnika. .W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 złotych. W odpowiedzi na wezwanie strona wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Z.D. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje na prawach dożywocia w domu o powierzchni 95 ha, który stanowi własność jej dzieci. Skarżąca uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 1.059,84 złotych. Skarżąca nie zadeklarowała posiadania wartościowych przedmiotów ani papierów wartościowych, jednak wskazała na posiadanie oszczędności w wysokości 13.000 złotych. Jako uzasadnienie wniosku strona wskazała na niską emeryturę, orzeczenie grupy inwalidzkiej, duże wydatki związane z dietą oraz koszty ponoszone na lekarstwa. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza przedstawionych przez skarżącą informacji, zawartych w składanym na urzędowym formularzu oświadczeniu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek strony nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności, należy wskazać, iż skarżąca osiąga stałe dochody z tytułu emerytury i posiada oszczędności w kwocie 13.000 złotych. Zgromadzenie zaś oszczędności w powyższej wysokości stanowi okoliczność, która wyklucza możliwość stwierdzenia, iż strona nie posiada środków na pokrycie udziału w postępowaniu bądź, że ich uiszczenie spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania koniecznego rodziny skarżącego, co stanowi wyłączną przesłankę przyznania prawa pomocy. Również porównanie wysokości oszczędności, pozostających w dyspozycji skarżącej z wysokością ewentualnych kosztów sądowych, wymaganych na obecnym etapie postępowania (200 złotych) wyklucza możliwość przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oświadczenie skarżącej, iż oszczędności stanowią zabezpieczenie ewentualnych wydatków związanych z chorobą nie może stanowić okoliczności dającej podstawę do przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyłącza posiadania środków pieniężnych przez stronę skarżącą. Na marginesie należy wskazać, iż jak wynika z akt administracyjnych skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 7 ha, z posiadaniem której prowadzone przed sądem administracyjnym postępowanie pozostaje zresztą w związku. Fakt posiadania nieruchomości rolnej nie został jednak wykazany w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym. Reasumując, fakt, iż skarżąca osiąga regularne dochody, jest właścicielem nieruchomości rolnej, posiada oszczędności w kwocie znacznie przewyższającej wydatki na udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym, posiada zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe powoduje, iż w ocenie Referendarza sądowego, uznanie, iż jest ona osobą, której przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa nie jest możliwe. Tym samym zatem nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG