II SA/Łd 308/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-06-26

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, działający w sprawie z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący działający w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, może on uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny. W przypadku spełnienia tych przesłanek, sąd powinien przyznać prawo pomocy w tym zakresie, a postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
B. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. Skarżąca wskazała na niskie dochody z zasiłków (317 zł), posiadanie jedynie spółdzielczego mieszkania własnościowego oraz zaległości w opłatach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ale przyznał jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1/ Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ Umorzono postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – B. H. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. B. H. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. We wniosku tym wskazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 18-letnią córką M. H. Źródłem utrzymania rodziny są zasiłki z opieki i pomocy społecznej, które łącznie stanowią kwotę 317 zł. Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że jedyny majątek rodziny stanowi spółdzielcze mieszkanie własnościowe o pow. 30,44 m2. W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła ponadto, że zalega z płatnościami za gaz i energię elektryczną oraz czynsz. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych uregulowana jest w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. a powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 18-letnią córką M. H. Łączny dochód rodziny zamyka się w kwocie 317 zł. Jedyny majątek rodziny stanowi przy tym spółdzielcze mieszkanie własnościowe o pow. 30,44 m2. Znaczne obciążenie dla budżetu rodziny stanowią wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz zaległościami z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną i gaz. Jednocześnie skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Przy osiąganym bowiem dochodzie i wykazanych niezbędnych wydatkach skarżąca nie mogłaby ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. A. T.-P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło