II SA/Łd 309/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi P. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w W. na podstawie art.92 ust.1 i art.96 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji/Dz.U. nr 7 z 2002r. poz.58 z późn. zm./ oraz § 1 ust.2 pkt.4 i § 9 ust.1 pkt.5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego/Dz.U. nr 100 poz.918/ cofnął P. G. uprawnienie do przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 12 sierpnia 2002r. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 8 lipca 2002r. zaproponowano P. G. lokal mieszkalny położony w B. w należytym stanie technicznym i sanitarnym odpowiadającym przysługującej powierzchni mieszkalnej. Nieprzyjęcie zaproponowanego lokalu mieszkalnego jest równoznaczne z odmową skorzystania z prawa do lokalu. W takiej sytuacji równoważnik pieniężny nie przysługuje. Wynika to z treści § 1 ust.2 pkt.4 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r. W ocenie organu administracji P. G. bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego. W związku z czym nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył P. G. podnosząc, iż zaproponowane mu mieszkanie jest zbyt małe na pięcioosobową rodzinę. Żona jest nauczycielką i musi mieć dodatkowe pomieszczenie aby przygotować się do zajęć. Żona pracuje w szkole w W. i przyjęcie lokalu w B. spowoduje, że będzie musiała dojeżdżać do pracy 18 kilometrów w jedna stronę. Nadto odwołujący jest w trudnej sytuacji materialnej gdyż spłaca wcześniej zaciągnięte pożyczki. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art.138 § 2 w związku z art.127 § 2 kpa oraz art.92 i 97 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji/Dz.U. nr 7 z 2002r. poz.58/ uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi administracji I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdzono, iż organ administracji I instancji nie wyjaśnił czy teściowie, z którymi odwołujący mieszka obecnie, są członkami rodziny w rozumieniu art.89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. co ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto nie został przedstawiony żaden dowód dotyczący stanu technicznego zaproponowanego lokalu. W związku z czym organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w W. na podstawie art.92 ust.1 i art.77 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji/Dz.U. nr 7 z 2002r. poz.58 z późn. zm./ oraz § 1 ust.2 pkt.4 i § 9 ust.1 pkt.5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego/Dz.U. nr 100 poz.918/ cofnął P. G. uprawnienie do przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 12 sierpnia 2002r. W uzasadnieniu stwierdzono, iż teściowie P. G. nie są jego członkami rodziny w rozumieniu art.89 ustawy o Policji. Nie pozostają bowiem z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a ponadto są poniżej granicy wiekowej przyjętej dla emerytów w powszechnym systemie emerytalnym, który wynosi dla mężczyzn 65 lat, a dla kobiet 60 lat. Odwołującemu przysługuje lokal odpowiadający 5 normom zaludnienia a więc o powierzchni w przedziale od 35 do 50 m2. Zaproponowany lokal posiada powierzchnię 35 m2 czyli mieści się w wymaganych granicach. Lokal znajduje się w miejscowości pobliskiej do miejscowości pełnienia służby gdyż czas dojazdu z W. do B. i z powrotem nie przekracza dwóch godzin. Odwołujący nie wykazał, iż zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad teściami. W ocenie organu administracji P. G. bezzasadnie odmówił przyjęcia zaproponowanego mu lokalu. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył P. G. podnosząc, iż zaproponowane mu mieszkanie jest zbyt małe na pięcioosobową rodzinę. Żona jest nauczycielką i musi mieć dodatkowe pomieszczenie aby przygotować się do zajęć. Żona pracuje w szkole w W. i przyjęcie lokalu w B. spowoduje, że będzie musiała dojeżdżać do pracy 18 kilometrów w jedna stronę. Odwołujący jest w trudnej sytuacji materialnej gdyż spłaca wcześniej zaciągnięte pożyczki. Zaproponowany mu lokal znajduje się nad budynkiem Zespołu Prewencji, gdzie służby są pełnione na trzech zmianach zaś strop nie izoluje odgłosów pisania na maszynie oraz przesłuchiwania świadków. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art.138 § 2 w związku z art.127 § 2 kpa oraz art.92 ust.2 i 97 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji/Dz.U. nr 7 z 2002r. poz.58/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż lokal zaproponowany P. G. jest w dobrym stanie technicznym. Przysługuje mu jedna norma zaludnienia gdyż jest on zaszeregowany w 8-ej grupie. Powierzchnia lokalu odpowiada wymaganiom przewidzianym w przepisach. Organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu administracji I instancji. Mając to na uwadze organ administracji II instancji orzekł jak w sentencji decyzji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył P. G. podnosząc, iż nie uwzględniono zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia teściowej jakie wysłał listem poleconym w dniu 31 stycznia 2003r. Wcześniej odmówiono mu przyjęcia tego zaświadczenia. Skarżący podniósł nadto, iż lokal nie jest w należytym stanie technicznym i sanitarnym gdyż w łazience nie ma umywalki, ubikacja znajduje się w łazience a nie w osobnym pomieszczeniu zaś sama łazienka ma zaledwie 3 m2 powierzchni. W konkluzji skarżący wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wznowił postępowanie administracyjne gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie wzięto pod uwagę zaświadczenia o stanie zdrowia teściowej P. G. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] gdyż zaświadczenie o stanie zdrowia teściowej P. G. nie jest znaczącą okolicznością będącą podstawą do uchylenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga P. G. jest uzasadniona. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga P. G. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepis postępowania administracyjnego a mianowicie art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz.179 z późn. zm./ oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz.U. nr 100 poz.918/. Zgodnie z treścią art.92 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W myśl zaś § 1 ust.2 pkt.4 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Z wymienionego przepisu wynika, iż nie ma prawa do równoważnika pieniężnego policjant, który odmówił przyjęcia lokalu, jeżeli odmowa ta była bezzasadna. Pojęcie "bezzasadnie" oznacza nie mający podstaw, nieuzasadnienie, bezpodstawnie. Okolicznością niesporną jest, iż P. G. nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby i zasadnie przyznano mu równoważnik pieniężny za brak takiego lokalu. Okolicznością sporną jest to czy odmowa przyjęcia przez skarżącego zaproponowanego mu lokalu była bezzasadna. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego P. G. zaproponowano lokal mieszkalny w B. zaś jego żona pracuje jako nauczycielka w szkole w W. Skarżący podniósł, iż w razie przyjęcia lokalu żona nie będzie miała możliwości dojazdu do pracy gdyż pomiędzy B. a W. nie ma połączeń autobusowych. Organ administracji nie odniósł się do tej kwestii mimo, że P. G. podnosił to w odwołaniach od decyzji organu administracji I instancji z dnia [...] i z dnia [...] Należy zaznaczyć, iż odległość B. od W. wynosi około 20 kilometrów. Organ administracji nie wyjaśnił czy pomiędzy tymi miejscowościami istnieje połączenie publicznymi środkami komunikacji takimi jak autobus czy kolej. Wyjaśnienie tej kwestii ma istotne znaczenie dla oceny zasadności odmowy przyjęcia przez skarżącego zaproponowanego mu lokalu. W sytuacji gdyby faktycznie nie było możliwości dojazdu środkami komunikacji publicznej z B. do W. to żona skarżącego rzeczywiście nie miałaby możliwości dojazdu do pracy. W takim przypadku nie możnaby uznać, że odmowa przyjęcia lokalu przez skarżącego była bezzasadna. Podkreślić należy, iż rodzina skarżącego posiada własny samochód lecz jak wynika z zebranego materiału dowodowego P. G.; dojeżdża nim do pracy w W. a nie stać go na zakup drugiego samochodu dla żony. Wyjaśnienie okoliczności dojazdu z B. do W. jest więc istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zaś organ administracji nie ustosunkował się do tej kwestii. Organ administracji nie odniósł się także do kwestii usytuowania lokalu w B. Jak wynika z treści odwołania skarżący podniósł, iż zaproponowany mu lokal znajduje się nad pomieszczeniami zespołu prewencji. Zespół ten pracuje na trzy zmiany i, jak zaznaczył to skarżący, strop nie izoluje hałasów dochodzących z pomieszczeń tego zespołu takich jak pisanie na maszynie czy przesłuchiwanie świadków. W związku z czym odgłosy pracy zespołu prewencji będą słyszalne nawet godzinach nocnych. Wyjaśnienie tej kwestii ma również duże znaczenie dla oceny zasadności odmowy przyjęcia lokalu przez skarżącego. W przypadku gdyby było tak jak podniósł to skarżący w odwołaniu to oznaczałoby, iż sąsiedztwo zespołu prewencji byłoby uciążliwe dla rodziny P. G. a w szczególności dla trójki małoletnich dzieci. Skoro skarżący podniósł tę okoliczność to organ administracji winien tę kwestię wyjaśnić. Należało zatem ustalić czy strop rzeczywiście nie izoluje hałasów dochodzących z pomieszczeń zespołu prewencji a jeżeli tak to czy są to odgłosy uciążliwe dla lokatorów zajmujących pomieszczenia mieszkalne. Organ administracji nie ustosunkował się jednak do tych kwestii. Reasumując sąd uznał, iż organ administracji nie wyjaśnił w dostateczny sposób stanu faktycznego. Również w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego czym naruszył przepisy postępowania określone w art.7, 77 § 1 i 80 kpa. Uchybienia jakich dopuścił się organ administracji są istotne i miały one wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c./ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do daty uprawomocnienia się wyroku. Organ administracji nie wyjaśnił bowiem w dostateczny sposób stanu faktycznego zaś w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien ustosunkować się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. W szczególności winien wyjaśnić kwestię możliwości dojazdu środkami komunikacji publicznej z B. do W. oraz odnieść się do kwestii uciążliwości zajmowania pomieszczeń przez zespół prewencji pod lokalem zaproponowanym P. G. Po zebraniu całego materiału dowodowego organ administracji winien dokonać wnikliwej jego oceny w ramach której winien ocenić czy odmowa przyjęcia lokalu przez skarżącego była uzasadniona czy tez bezzasadna a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.