II SA/Łd 31/19
WyrokWSA w Łodzi2019-06-25
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda – Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie rehabilitacyjne, otrzymywane po utracie zatrudnienia, powinno być traktowane jako dochód utracony przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając w sposób prawidłowy sytuacji dochodowej rodziny skarżącego. W szczególności, błędnie zakwalifikowano dochód z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego, nie traktując go jako dochodu utraconego zgodnie z definicją ustawową, co miało istotny wpływ na ustalenie przekroczenia kryterium dochodowego i odmowę przyznania świadczenia wychowawczego. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, a następnie SKO utrzymało tę decyzję, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium 800 zł na osobę. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów dotyczących dochodu utraconego (świadczenia rehabilitacyjnego) i uzyskanego, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem dochodu rodziny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Mariola Kaźmierczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, znak [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. A. P.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A.M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., [...], odmawiającej przyznania wnioskodawcy świadczenia wychowawczego na dziecko – M. M. w okresie od 1 października 2018 r. oraz orzekającej o przyznaniu stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – M. M. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U z 2015r. poz. 1659 ze zm.), art. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 19 lit.f, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, dalej jako ustawa), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r. poz. 214)., utrzymało w mocy decyzję organu I organu.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r., [...], organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia wychowawczego na dziecko – M. M. w okresie od 1 października 2018 r. oraz orzekł o przyznaniu stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – M. M. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.
Od niniejszej decyzji, w dniu [...] r. odwołał się A.M. W treści swego odwołania wyraził niezadowolenie z decyzji organu I instancji podnosząc, iż jego zdaniem decyzja niniejsza została wydana błędnie, bowiem organ I instancji nie uwzględnił utraty dochodu w kwocie - 5420,10 zł przez żonę strony z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego. Strona uznała, ze jego rodzina spełnia ustawowe kryteria, a zatem wnioskowane świadczenia się należą.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r.,[...].
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytaczając treść art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2 oraz art. 13 ust. 18 ustawy wyjaśnił, iż nie jest kwestią sporną, że rodzina odwołującego się składa się z 4 osób (tj. wnioskodawcy A.M., jego żony – A. D.- M., oraz dzieci – M. M. i M. M.).
W ocenie Kolegium kwestią sporną jest natomiast ustalenie, czy dochód rodziny A. M. osiągnięty w roku 2017 w przeliczeniu na osobę, przekracza kryterium dochodowe wynoszące 800,00 zł, czy też nie i tym samym uprawnia wnioskodawcę do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie – M. M.
Cytując następnie treść art. 2 pkt 1 ustawy oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Kolegium wskazało, iż dochód uzyskany przez A.M. w roku 2017, czyli w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z tytułu podjęcia zatrudnienia od 8 czerwca 2017 r. w Spółdzielni Mieszkaniowej "A", z tytułu podjęcia zatrudnienia od 1 listopada 2017r. w firmie "A." oraz dochód uzyskany przez A. D.-M. z tytułu rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 2 listopada 2017 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy, został podzielony przez liczbę miesięcy, w których był uzyskiwany.
Po analizie wniosku i dołączonych do niego dokumentów, ustalono że:
• dochód osiągnięty przez A. M. w 2017 r. wyniósł - 22601,85 zł (dochód z tytułu zatrudnienia w firmie "B", w firmie "A." oraz w Spółdzielni Mieszkaniowej "A"),
• dochód osiągnięty przez A. D.-M. w 2017 r. wyniósł -11653,47 zł (dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych oraz dochód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej),
• dochód utracony przez A. M. za 2017 r. wyniósł - 16536,37 zł (dochód utracony z tytułu utraty zatrudnienia w firmie "B"),
• dochód utracony przez A. D.-M. za 2017 r. wyniósł -3831,55 zł (dochód utracony z tytułu utraty zasiłku dla bezrobotnych),
• dochód uzyskany przez A. M. za 2017 r. wyniósł - 4606,25 zł (dochód z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni Mieszkaniowej "A") - dochód został podzielony przez 7 m-cy od czerwca 2017 r. do grudnia 2017 r.,
• dochód uzyskany przez A. M. za 2017 r. wyniósł -1459,23 zł (dochód z tytułu zatrudnienia w firmie "A") - dochód został podzielony przez 2 m-ce od listopada 2017 r. do grudnia 2017 r.,
• dochód uzyskany przez A. D.-M. za 2017 r. wyniósł -7821,92 zł (dochód z tytułu rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej) - dochód został podzielony przez 2 m-ce od listopada 2017 r. do grudnia 2017 r.,
• miesięczny dochód rodziny po zastosowaniu instytucji dochodu utraconego i uzyskanego wyniósł - 5298,61 zł (4606,25 zł: 7 + 1459,23 zł: 2 + 7821,92 zł: 2),
• liczba osób w rodzinie - 4,
• miesięczny dochód na osobę wynosi - 1324,65 zł i przekracza próg dochodowy tj. 800,00 zł.
Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko M. M. nie przysługiwało A. M. od dnia 1 października 2018 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odpowiadając niejako na zarzuty wnioskodawcy zawarte w odwołaniu podkreśliło, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem wnioskodawcy, iż kwota 5420,10 zł jest kwotą dochodu utraconego, z uwagi na fakt, iż żona wnioskodawcy świadczenia rehabilitacyjnego już nie uzyskuje. Kolegium zwróciło bowiem uwagę na brzmienie art. 2 pkt 19 lit. f ustawy, który stanowi, iż ilekroć w ustawie mowa o utracie dochodu oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Analiza całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje w ocenie organu odwoławczego, jednoznacznie na fakt, iż działalność gospodarcza nie została wyrejestrowana przez żonę A. M., więc tym samym nie można mówić o utracie dochodu spowodowanego utratą świadczenia rehabilitacyjnego, bo nie nastąpiła utrata innej pracy zarobkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., uznało zaskarżoną decyzję za wydaną zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. Kolegium podkreśliło, że decyzja w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego nie jest decyzją uznaniową, a przyznanie świadczenia jest uzależnione od szeregu kryteriów, w tym kryterium dochodowego, jeśli chodzi o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył A. M. zaskarżając powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji w całości, zarzucając naruszenie:
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę dokumentów i nieprawidłowe dokonanie wyliczeń stanowiących podstawę wydania zaskarżonych decyzji, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,
- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 2 pkt 19 lit.f, art. 5 ust. 3 ustawy poprzez błędną wykładnię skutkującą doliczeniem do ogólnej puli dochodów świadczenia rehabilitacyjnego uzyskiwanego przez A. D.-M. w okresie 1 stycznia-30 marca 2017r. w kwocie 5420,10 zł, podczas gdy dochód ten na podstawie przywołanego przepisu art. 2 pkt 19 lit.f, należy potraktować jako dochód utracony. W następstwie dokonania błędnych wyliczeń przez organ administracji publicznej błędnie ustalono przekroczenie progu dochodowego wskazanego w art. 5 ust. 3 ustawy.
Skarżący wyjaśnił, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji, iż Prezydent Miasta Ł. dokonał błędnego wyliczenia w zakresie dochodu uzyskanego przez małżonkę skarżącego z tytułu rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Kwota przypisanego dochodu określona przez organ wyniosła 7821,92 zł, w rzeczywistości została powiększona o utracony dochód z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 5420,10 zł. Właściwa kwota uzyskanego dochodu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2017 wyniosła 2401,82 zł.
Dalej skarżący podniósł, iż uwzględniając powyższe, miesięczny dochód rodziny po zastosowaniu instytucji dochodu utraconego i uzyskanego wyniósł: 2588,57zł (4606,25 zł: 7 + 1459,23 zł :2 +2401,82 zł: 2), zaś miesięczny dochód na osobę wynosi 647,14 zł co oznacza, że nie został przekroczony próg dochodowy tj. 800,00 zł.
Skarżący podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., jak i Prezydent Miasta Ł. dokonali oczywiście błędnej oceny materiału dowodowego, co sugeruje, że ta ocena została dokonana w sposób bardzo pobieżny, co doprowadziło najwyraźniej Kolegium do wniosku, że żona skarżącego przebywała na zasiłku rehabilitacyjnym podczas prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy chronologia wynikająca z przedłożonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego wygląda następująco:
- do 24 lipca 2016 r. A. D.-M. przebywała na zwolnieniu chorobowym oraz zasiłku rehabilitacyjnym podczas zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Ł.,
- w dniu 25 lipca 2016 r. wskazany wyżej pracodawca rozwiązał, bez wypowiedzenia na podstawie 53 § 1 pkt 1 lit. b Kodeksu pracy, umowę o pracę A. D. –M.,
- decyzją z dnia 12 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał A. D.-M. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres 2 października 2016 r. - 30 marca 2017 r.
- w okresie 4 kwietnia - 30 września 2017 r. A. D. – M. otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych, zaś była zarejestrowana już bez prawa do zasiłku do 16 października 2017r.
- A. D.-M. prowadzi działalność gospodarczą od dnia 2 listopada 2017 r. w związku z przyznaną dotacją z Powiatowego Urzędu Pracy.
Skarżący wskazał, iż uzyskany przez A. D.-M. dochód w postaci zasiłku rehabilitacyjnego w kwocie 5420,10 zł za okres 1 stycznia - 30 marca 2017 r., w jego ocenie, należy traktować jako dochód utracony wskazany w art. 2 pkt 19 lit.f ustawy, gdyż świadczenie to było wypłacane już po utracie zatrudnienia (co miało miejsce w lipcu 2016 r.). Skarżący podniósł, iż na podobnym stanowisku stoją sądy administracyjne, na przykład Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 9 marca 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 95/17) czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 września 2017r. (sygn. akt III SA/Kr 715/17).
Mając na uwadze powyższe zarzuty A. M. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. znak [...] oraz o zwolnienie od kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1207) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne było zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko – M. M. w okresie od 1 października 2018 r. oraz orzekającej o przyznaniu stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – M.M. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.
W niniejszej sprawie sporną okolicznością jest kwestia ustalenia dochodu w rodzinie skarżącego, jako że przekroczenie kryterium dochodowego legło u podstaw kwestionowanej decyzji (w tym przypadku w zakresie odmowy przyznania prawa do świadczenia na rzecz pierwszego dziecka tj. M. M.), a którą to okoliczność skarżący neguje.
Wywody sądu powinna rozpocząć uwaga o charakterze ogólnym, iż stosownie do zasady praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.).
W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.). Organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno także znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Rekapitulując podkreślić należy, iż organy mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem poprawnego zastosowania normy prawa materialnego. Kierując się zaś normą prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają udowodnienia i jakie dowody dla wykazania tych faktów są potrzebne. Ocena zgromadzonych dowodów musi odpowiadać zasadzie swobodnej oceny regulowanej w art. 80 k.p.a., czyli oceny, która winna być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł oceny, czyli organ winien opierać się na zebranym materiale, ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału z uwzględnieniem tego, iż organ musi dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z zasadami logiki.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż organy naruszyły powołane zasady, bowiem nie wyjaśniły okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organy nie ustaliły bowiem w sposób prawidłowy wysokości dochodu w rodzinie skarżącego, uznając przy tym, iż kryterium dochodowe zostało przekroczone, co stanowiło zasadniczy powód odmowy przyznania stronie świadczenia wychowawczego na dziecko – M. M., a co w istocie czyni skargę zasadną.
Rozważania należy rozpocząć od wskazania, że w myśl art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jednocześnie w myśl art. 2 pkt 1 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy definicji dochodu odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy), która z kolei zawarta jest w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Definicja pojęcia "utrata dochodu" została zawarta w art. 2 pkt 19 ustawy. Z kolei definicja "uzyskania dochodu" została zawarta w art. 2 pkt 20 ustawy.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Rokiem tzw. bazowym jest w przedmiotowej sprawie rok 2017, co nie jest w sprawie kwestionowane.
Jak wynika z powyższego, ustalenia związane z dochodem, w tym dochodem na osobę w rodzinie osoby wnioskującej, mają szczególne znaczenie albowiem od spełnienia kryterium dochodowego wskazanego w art. 5 ust. 3 ustawy, uwarunkowane jest przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Organ administracji ma więc obowiązek ustalenia i rozważania stanu faktycznego w możliwie najdokładniejszy sposób, dokonania subsumcji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione. Niezachowanie powyżej wskazanych zasad, powoduje, jak wskazano to wyżej, że decyzja organu nosi cechy dowolności. Dokonując oceny pod tym względem wydanych w sprawie decyzji, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy nie ustaliły sytuacji dochodowej rodziny skarżącego na tyle wnikliwe, aby wynik tych ustaleń mógł odzwierciedlać realne dochody uzyskane na osobę w rodzinie skarżącego.
Rokiem tzw. bazowym jest w przedmiotowej sprawie rok 2017, co nie jest przedmiotem sporu.
W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że dochód osiągnięty przez A. D.-M. w 2017 r. wyniósł - 11653,47 zł wskazując, że jest to dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych oraz dochód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym organy uznały, że dochód utracony przez A. D.-M. za 2017 r. wyniósł - 3831,55 zł (dochód utracony z tytułu utraty zasiłku dla bezrobotnych), natomiast dochód uzyskany przez A. D.-M. za 2017 r. wyniósł - 7821,92 zł (dochód z tytułu rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej) - dochód został podzielony przez 2 miesiące od listopada 2017r. do grudnia 2017 r.
Podkreślenia wymaga, iż nie jest zrozumiała operacja matematyczna, na podstawie której uzyskano wynik 11653,47 zł (dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych oraz dochód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej), co już samo w sobie nie pozwala na zweryfikowanie prawidłowości wyliczenia przez organ dochodu na osobę w rodzinie skarżącego w roku bazowym 2017, w szczególności w zakresie wyliczenia dochodu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez żonę skarżącego, przy czym niesporną kwestią w sprawie jest wyliczenie dochodu z tytułu zasiłku dla bezrobotnych i zaliczenie go do dochodu utraconego.
W aktach administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi znajdują się bowiem min.: oświadczenie skarżącego z dnia 27 sierpnia 2018 r. (złożone przed organem I instancji) o wysokości "dochodu netto" A. D.-M. za miesiąc grudzień - 3 317, 56 zł (nota bene zakwestionowane w odwołaniu), a także dokumenty przedstawione przez skarżącego przy odwołaniu, z których wynika, że dochód A. D.-M. z tytułu rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, za miesiąc listopad 2017 r. wyniósł 3 343,12 zł (po odliczeniu kosztów), natomiast za miesiąc grudzień 2017 r. wyniósł 3 317, 56 zł ( po odliczeniu kosztów), co daje kwotę 6 660,68 zł, a nie jak wskazały organy kwotę 7821,92 zł. Powyższe okoliczności nie zostały jednak wyjaśnione przez Kolegium. Dodatkowo wskazać należy, że wymienione kwoty nie zostały przez organy zweryfikowane i prawidłowo ustalone w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co powoduje, że nie mogą być one traktowane jako dochód w rozumieniu wskazanego przepisu, który znajduje zastosowanie na mocy art. 2 pkt 1 ustawy.
Zwrócić należy nadto uwagę, że zastosowanie przepisu art. 7 ust. 2 ustawy obwarowane zostało jeszcze dodatkową przesłanką, pozwalającą na doliczenie do dochodu danej osoby dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. zaistnieniem przesłanki kontynuacji uzyskiwania tego dochodu w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.
Z akt sprawy nie wynika natomiast, czy dochody żony skarżącego z tytułu rozpoczętej w 2017 r. działalności gospodarczej, powtórzyły się w kolejnych miesiącach. Należy podkreślić, że nawet przyjęcie domniemania (na skutek braku informacji o zaprzestaniu prowadzenia działalności), że działalność ta jest kontynuowana, nie pozwala przyjąć, iż A. D.-M. nadal osiąga dochody z tej działalności gospodarczej, a brak jest wszak podstaw do utożsamiania faktu prowadzenia działalności gospodarczej z uzyskiwaniem dochodu.
Z argumentacji i wyliczeń organu nie wynika również jasno jak zakwalifikowano dochód z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego, jaki żona skarżącego otrzymywała do dnia 30 marca 2017 r. Z uzasadnienia Kolegium zdaje się wynikać, że organ ten nie traktuje tegoż dochodu jako utraconego w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit.f ustawy, bowiem działalność gospodarcza nie została przez A. D.-M. wyrejestrowana a tym samym nie nastąpiła utrata innej pracy zarobkowej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że wskazane świadczenie przysługiwało żonie skarżącego po utracie zatrudnienia w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Ł., co spełnia przesłanki definicji utraty dochodu przewidzianej w art. 2 pkt 19 lit.f ustawy.
Okoliczności te należy niewątpliwie wyjaśnić.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie nie dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych, w związku z czym sprawa nie została należycie rozpatrzona i oceniona, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy a w konsekwencji nieprawidłowe i co najmniej przedwczesne zastosowanie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a..
Rozstrzygnięcie o kosztach zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie
§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U z 2019 r., poz. 68).
Przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy obowiązkiem organów będzie ponowne wyjaśnienie niezbędnych okoliczności mających na celu ustalenie dochodu rodziny skarżącego w sposób zgodny z przywołanymi przepisami, z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu, a następnie na tej podstawie wydanie rozstrzygnięcia odpowiadającego prawu.
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło