II SA/Łd 310/03

WyrokWSA w Łodzi2005-01-12

Skład orzekający: Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego może zostać wydana, jeśli decyzje organów nadzoru budowlanego, na których się opiera, zostały uchylone prawomocnym wyrokiem sądu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, ponieważ opierały się one na rozstrzygnięciach organów nadzoru budowlanego, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu. Brak tych podstawowych decyzji uniemożliwia legalne wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Ponadto, sąd wskazał na wątpliwości co do prawidłowego ustalenia daty realizacji inwestycji, co wpływa na zastosowanie właściwych przepisów prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili, że budynek nie spełnia wymogów budowlanych, został postawiony bez zgody sąsiadów, a okna znajdują się blisko granicy. Kluczowym elementem sporu były wątpliwości co do daty realizacji inwestycji i legalności samowolnych robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz W. S. zwrot wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...], znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414) oraz art.104 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. A 30c w Ł. dla A. W.. Uzasadniając swoją decyzję Prezydent Miasta Ł. podał, iż w dniu 8.05.2002r. A. W. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. A 30c w Ł.. Inwestorka wykonała obowiązki nałożone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] oraz decyzją Nr [...] z dnia [...] nakazujacą wykonanie robót dostosowujących istniejący budynek mieszkalny na nieruchomości przy ul. A 30c do stanu zgodnego z prawem. Do złożonej inwentaryzacji powykonawczej geodezyjnej oraz budowlanej z orzeczeniem technicznym A. W. załączyła niezbędne protokoły sprawdzeń i decyzją Nr [...] z dnia [...] udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. A 30c. Wobec odwołania sąsiadów, organ II instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...] w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia. W związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie oddziaływania istniejącej linii energetycznej przebiegającej nad działką i budynkiem przesłano akta do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie uwzględnił wpływu istniejącej napowietrznej linii energetycznej na przedmiotowy budynek mieszkalny i stwierdził, że budynek ten istnieje od 1933r. jako budynek parterowy a inwestor w wyniku przeprowadzonej modernizacji nie zwiększył wysokości tego budynku. Z dokumentów wynika, że linia napowietrzna 110 kV powstała w latach 1978-80 i przebiegała centralnie nad istniejącym budynkiem mieszkalnym przy ul. A 30c. wybudowana linia napowietrzna naruszała nabyte prawa właściciela działki przy ul. A 30c. W 1993r. wykonano pomiary natężenia pola elektromagnetycznego i jego oddziaływanie na obiekty z których wynika, że natężenia te nie przekraczają dopuszczalnych norm. Organ opierając się na stanowisku PINB stwierdził, że inwestor wykonując samowolnie roboty budowlane w budynku istniejącym od 1933r. bez zmiany wysokości swojego budynku, wypełniając obowiązki wynikające z prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego ma pełne prawo do uzyskania decyzji na użytkowanie budynku bez konieczności całkowitego eliminowania wpływu pola elektromagnetycznego na obiekt i jego mieszkańców. Od decyzji tej odwołali się do Wojewody [...] B. i W. S. i wywodzili, ze budynek przy ul. A 30c przed rokiem 1999 istniał jako dom drewniany i po obecnej rozbudowie nie spełnia wymogów budowlanych. Postawiony został bez zgody sąsiadów, a okna tego budynku są w odległości 2m od granicy. Uznając, że organ wydając decyzję nie spełnił wszystkich wymogów prawa, odwołujący domagali się rozebrania budynku. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł.. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. nałożył na inwestora obowiązek dokonania określonych robót budowlanych w przedmiotowym obiekcie a zatem mamy w sprawie do czynienia z decyzją zmierzającą do legalizowania samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Ze względu na dokonane rozstrzygniecie w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji zobowiązany był do zastosowania w swoim orzeczeniu trybów przewidzianych w ustawie Prawo budowlane z 1974r. Z informacji PINB w Ł. wynika, iż inwestor wykonał obowiązki nałożone w/w decyzją i ma pełne prawo do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Wprawdzie zdaniem organu nadzoru budowlanego nie można całkowicie wyeliminować wpływu pola elektromagnetycznego na budynek mieszkalny, jednakże na podstawie dokumentów uzyskanych od gestora sieci można stwierdzić, że natężenie pola elektromagnetycznego emitowanego na ten obiekt, nie przekracza obowiązujących norm. Stanowisko organu nadzoru budowlanego jest wiążące dla organów administracji architektoniczno-budowlanej. W sytuacji, gdy właściwy organ uznał, ze przedmiotowy obiekt jest zdatny do użytkowania i inwestorka wykonała nałożone obowiązki to spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. do udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wojewody Ł., W. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi podtrzymując argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł.. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c). Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod katem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu, należało skargę uwzględnić, a to z uwagi na naruszenie prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 skutkuje uchyleniem decyzji. Postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w myśl art.7 k.p.a., a zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, kiedy została zrealizowana inwestycja, będąca przedmiotem postępowania, jako że ustalenie to determinuje zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Prawidłowe ustalenie czasu realizacji inwestycji ma bowiem wpływ na działania organu podejmowane w toku postępowania jak i właściwe rozstrzygnięcia. Podstawą zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji były rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego obu instancji a w szczególności decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] Nr [...] utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] jak również ustalenia tam poczynione. U podstawy powołanych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego legło ustalenie, że inwestorka w latach 1992-1994 bez wymaganego pozwolenia na budowę wymieniła drewniane ściany w części budynku mieszkalnego na murowane i powiększyła szerokość budynku o 80cm. W związku z tym organ nadzoru budowlanego uznał, iż do przedmiotowej inwestycji winny mieć zastosowanie regulacje ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i w trybie art. 40 tegoż prawa nałożył na inwestora obowiązek dokonania określonych robót budowlanych w przedmiotowym obiekcie zmierzając do zalegalizowania samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Tymczasem, jak wynika to z akt sprawy wymienione rozstrzygnięcia zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Tenże Sąd wyrokiem z dnia 30 maja 2003r. w sprawie II SA/Łd 1039-1040/00 uchylił zarówno decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] jak i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] Nr [...] a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu cytowanego wyroku Sąd stwierdził, że przy wydawaniu kwestionowanych decyzji wystąpiły istotne wady postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności istniała konieczność przesłuchania świadków z uwagi na rozbieżne twierdzenia stron co do okresu samowolnej przebudowy budynku ( wyrok NSA z dnia 30.05.2003r. II SA/Łd 1039-1040/00 nie publ.). Precyzyjnie ustalenie, kiedy inwestycja została zrealizowana ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia i w takim przypadku nie można ograniczyć się do stwierdzeń zawartych w zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji tym bardziej, że skarżący konsekwentnie zarówno w odwołaniu jak i w skardze wskazywał inną datę realizacji inwestycji, a organ nie ustosunkował się w żaden sposób do tychże odmiennych twierdzeń. Stwierdzić również należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w tymże zakresie wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody, na których się oparł organ oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne winno wskazywać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej ani poprzedzającej ją decyzji nie zawiera żadnej analizy w tym zakresie. Zastosowana w przedmiotowej sprawie podstawa prawna tj. art. 42 ustawy z dnia z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, przewiduje udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 tegoż prawa, nakaz dokonania zmian i przeróbek. Tymczasem takaż decyzja wydana w trybie art. 40 w przedmiotowej sprawie została, co wynika z powyższych rozważań, wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym zaskarżona decyzja, wydana na podstawie art. 42 ustawy z 1974r. Prawo budowlane, utraciła niezbędne dla niej oparcie w istniejącej decyzji, rozstrzygającej w trybie art. 40 cytowanego prawa. Z treści art. 42 ustawy z 1974r. Prawo budowlane jednoznacznie wynika, że niezbędną przesłanką zastosowania powołanego przepisu a więc udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wydanie przewidzianego w art. 40 tegoż prawa, nakazu dokonania zmian lub przeróbek. Z kolei rozstrzygniecie w trybie art. 40 może mieć miejsce dopiero po ustaleniu, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 cytowanego prawa. Skoro więc zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie znajdują oparcia w decyzji rozstrzygającej w trybie art. 40 ustawy z 1974r. Prawo budowlane, która stanowi niezbędną przesłankę do ich wydania a nadto w ogóle istnieją wątpliwości co do czasu realizacji inwestycji, a co za tym idzie wątpliwości co do zastosowania właściwego prawa, dlatego też kwestionowane decyzje nie mogą się ostać. Rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, na których oparto przedmiotowe decyzje zostały uchylone a ustalenia zakwestionowane wyrokiem sądu, co podniesiono wyżej, natomiast organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie poczyniły w powyższej kwestii żadnych ustaleń. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) i art. 55 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym za bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło