II SA/Łd 312/07

Dnia 29 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 2, art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2,3,6, art. 89 ust. 2 i 5 pkt 1, art. 90 ust. 1 i 4 oraz art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 2 ust. 1,2,4,5 i § 4 i 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie ( Dz.U z 2005r. Nr 6, poz. 45) odmówił M. K. przyznania świadczenia w postaci pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki dla opuszczających rodziny zastępcze - od dnia 1 września 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. K., jako pełnoletnia wychowanka rodziny zastępczej, w proces usamodzielniania weszła w miesiącu styczniu 2001 roku i do sierpnia 2006 roku otrzymywała pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki. W trakcie dotychczasowej edukacji M. K. ukończyła szkołę zawodową, zdobywając zawód sprzedawcy, a także ukończyła liceum ogólnokształcące. Następnie strona podjęła naukę w dwuletniej Policealnej Szkole Fryzjerskiej, którą ukończyła w miesiącu czerwcu 2006 roku, uzyskując zawód technika usług fryzjerskich. Ubiegając się w miesiącu wrześniu 2006 roku o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki M. K. przedstawiła zaświadczenie, z którego wynika, że jest ona uczennicą I klasy Policealnej Szkoły Zawodowej Stylizacji i Wizażu. Jednakże sporządzona przez M. K. modyfikacja programu usamodzielnienia się w zakresie nauki w szkole nie została zatwierdzona przez Kierownika Ośrodka. Nauka w kolejnej szkole na tym samym poziomie kształcenia nie stanowi, zdaniem organu, kontynuowania nauki. Od powyższej decyzji M. K. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż stwierdzenie organu zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż "nauka w kolejnej szkole na tym samym poziomie kształcenia nie stanowi kontynuowania nauki", nie wynika ani z ustawy o pomocy społecznej, ani z rozporządzenia. Zdobycie kolejnego zawodu przez stronę daje jej gwarancję zmiany zawodu w zależności od potrzeb rynku pracy. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89, 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 2 ust. 1,2,4,5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie udzielenia pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie ( Dz.U. z 2005r. Nr 6, poz. 45 ), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, a ponadto - odwołując się do przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia w sprawie pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie – podniósł, że nauka w kolejnej szkole, na tym samym poziomie kształcenia, nie stanowi kontynuowania nauki. Kolegium wskazało, iż "kontynuować" oznacza wykonywać w dalszym ciągu rozpoczętą czynność, prowadzić, rozwijać coś dalej (Uniwersalny Słownik j. polskiego pod red. prof. S. Długosza, tom II, Warszawa 2003r., s. 434). Zdaniem Kolegium założeniem ustawodawcy w przyznawaniu pomocy na kontynuowanie nauki była nie jakakolwiek kontynuacja nauki, ale wykonywanie w dalszym ciągu rozpoczętej czynności na wyższym poziomie niż dotychczas. W dniu 22 lutego 2007 roku M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu skargi M. K. podniosła, iż nie zgadza się z dokonaną przez organy wykładnią terminu "kontynuować". Wskazała, iż studium fryzjerskie, które ukończyła oraz studium wizażu i stylizacji, w którym podjęła naukę z dniem 1 września 2006 roku, to dwa kierunki zawodowo mocno ze sobą powiązane i choć nauka pozostaje na tym samym poziomie kształcenia, to jednak daje to możliwość dalszego doskonalenia. Ponadto skarżąca nadmieniła, iż w zawodzie fryzjerki wiedza z zakresu stylizacji i wizażu jest ogromnie przydatna i potrzebna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 29 maja 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skarżąca poparła wniesioną skargę oraz stwierdziła, iż w wybranym przez nią zawodzie nie ma możliwości kontynuowania nauki na wyższym poziomie, istnieje jedynie możliwość poszerzenia kwalifikacji. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako p.p.s.a. - sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a. ). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie ( Dz.U. z 2005r. Nr 6, poz. 45 ). Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej, zwana "osobą usamodzielnianą", zostaje objęta pomocą pieniężną na kontynuowanie nauki. Nadto przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki uzależnione jest od spełnienia przez osobę usamodzielnianą następujących przesłanek: - osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądu (art. 88 ust. 2), - pobyt w rodzinie zastępczej trwał co najmniej rok (art. 88 ust. 3), - osoba usamodzielniana zobowiązuje się do realizacji indywidualnego programu usamodzielniania, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie (art. 88 ust. 6), - pomoc pieniężna przysługuje osobie usamodzielnianej kontynuującej naukę w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej, - pomoc pieniężną przyznaje się na czas nauki, do czasu jej ukończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnioną 25 lat (art. 89 ust. 3), - pomoc pieniężna przysługuje osobie usamodzielnionej samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą lub osobie usamodzielnianej w rodzinie, której dochód na osobę nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Dodatkowe wymagania warunkujące przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki wynikają z rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie ( Dz.U. z 2005r. Nr 6, poz. 45) zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 2 ust.1 rozporządzenia warunkiem przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki przez starostę właściwego do przyznania tej pomocy jest: 1) wskazanie przez osobę usamodzielnianą co najmniej na dwa miesiące przed osiągnięciem przez nią pełnoletności danych osobowych osoby, która podejmuje się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia, oraz przedstawienie pisemnej zgody tej osoby; 2) złożenie indywidualnego programu usamodzielnienia; 3) złożenie wniosku o przyznanie pomocy. Dodatkowo warunkiem przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki jest określenie w indywidualnym programie usamodzielnienia planu kontynuowania nauki oraz przedłożenie na początku każdego semestru zaświadczenia stwierdzającego kontynuowanie nauki w gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej, szkole ponadpodstawowej lub szkole wyższej ( § 2 ust. 4 rozporządzenia ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości, iż skarżąca w okresie od stycznia 2001 do sierpnia 2006 roku spełniała powyższe przesłanki i otrzymywała pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki. Odmawiając skarżącej przyznania pomocy pieniężnej od miesiąca września 2006 roku organy zakwestionowały podjęcie przez M. K. nauki w policealnej szkole stylizacji i wizażu, uznając, iż podjęcie nauki na tym samym poziomie kształcenia nie stanowi kontynuowania nauki w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem organów przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki uzależnione jest od kontynuacji nauki na wyższym poziomie kształcenia, a nie od jakiejkolwiek kontynuacji nauki. Sąd, w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę, nie podziela stanowiska organów odnoszącego się do przesłanki kontynuowania nauki przez osobę usamodzielnianą. Przede wszystkim ani z ustawy o pomocy społecznej ani z przepisów rozporządzenia w żadnym stopniu nie wynika, aby warunkiem przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki była kontynuacja nauki na wyższym poziomie kształcenia. Brak definicji pojęcia "kontynuować" we wskazanych aktach prawnych powoduje konieczność odniesienia się w tym zakresie do objaśnień słownikowych. "Kontynuować" – wykonywać w dalszym ciągu rozpoczętą czynność, prowadzić, rozwijać coś dalej ( Słownik Języka Polskiego Tom III H-K pod redakcją Witolda Doroszewskiego, PWN Warszawa 1964 s. 971). Analogiczne wyjaśnienie przytoczył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji definicji, podnosząc, iż "kontynuować" oznacza wykonywać w dalszym ciągu rozpoczętą czynność, prowadzić, rozwijać coś dalej ( Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. prof. S. Dubisza, tom II, Warszawa 2003r. s. 434 ). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż podjęcie przez skarżącą nauki w policealnej szkole stylizacji i wizażu jest tematycznie ściśle związane z ukończoną przez nią szkołą fryzjerską i stanowi dalsze rozwinięcie nabytych przez skarżącą umiejętności niezbędnych do wykonywania w przyszłości zawodu fryzjera. Reasumując, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z wyżej wskazanym naruszeniem prawa materialnego, skutkiem czego zachodzi konieczność ich uchylenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy w sposób szczegółowy zbadają, czy skarżąca spełnia przesłanki warunkujące przyznanie pomocy na kontynuowanie nauki, ze szczególnym uwzględnieniem przedstawionej w uzasadnieniu wyroku analizą pojęcia "kontynuować". Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.