II SA/Łd 312/08

Dnia 19 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Protokolant specjalista Lidia Porczyńska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...]. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, iż Prezydent Miasta Ł. mocą decyzji z dnia [...] roku przyznał E. S. zaliczkę alimentacyjną na dziecko – M. C. w kwocie 170 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2007 roku do 31 sierpnia 2008 roku. W treści decyzji zawarto pouczenie o możliwości i sposobie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia. Decyzję odebrała E. S. osobiście w dniu 2 listopada 2007 roku, co potwierdza załączone do akt administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej opatrzone podpisem strony. W dniu 27 listopada 2007 roku wpłynęło do organu I instancji pismo zatytułowanie "Odwołanie". W treści środka odwoławczego E. S. zawarła zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko kwestionowanej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W treści uzasadnienia organ odniósł się merytorycznie do żądania strony odwołującej się. W skardze na powyższą decyzję E. S. podniosła zarzuty merytoryczne wywodząc, że powinna otrzymać zaliczkę alimentacyjną w wyższej wysokości niż przyznał ją organ I instancji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu Postępowania Administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przedmiotowej sprawie, Sąd dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów postępowania (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), co poskutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku. Zgodnie z przepisem art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Warunkiem skuteczności wniesienia środka odwoławczego jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, tym samym uchybienie terminu powoduje jego bezskuteczność. Organ II instancji obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy środek odwoławczy został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie. Rozpoznanie merytorycznie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2003, str. 577). Należy przychylić się do poglądu wyrażanego zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, że rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego, korzystającego z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (cyt. B. Adamiak, J. Borkowski, str. 576; oraz np. wyrok NSA z dnia 22 marca 2001 roku, SA/Rz 1561/99, nie publ.; wyrok NSA z dnia 10 września 2001 roku, II SA 1866/00, Lex Nr 55303; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 roku, V SA 235/00, Lex Nr 81351; wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 roku, I SA 330/99, Lex Nr 48749; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1996 roku, I SA 1843/94, ONSA 1996/4/191; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1986 roku, IV SA 620/86, Gazeta Prawna 1987/21/8; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 roku, I SA 235/82, ONSA 1982/1/52 i inne). W stanie faktycznym sprawy, decyzja I instancji została doręczona E. S. w dniu 2 listopada 2007 roku. Zatem termin do złożenia odwołania ekspirował dnia 16 listopada 2007 roku, tj. piątek. Jak to natomiast wynika z adnotacji na odwołaniu wpłynęło ono do organu I instancji w dniu 27 listopada 2007 roku. Z treści odwołania wynika, że także w tym dniu zostało one sporządzone przez stronę skarżącą. W takiej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie miało podstaw do merytorycznego rozpatrzenia środka odwoławczego strony. Wskazać również należy, że w treści decyzji zawarte było prawidłowe pouczenie o tym, że strona może złożyć odwołanie, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Strona nie wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu w trybie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnoszone w treści odwołania okoliczności dotyczyły jedynie kwestii merytorycznych, mających uzasadniać zmianę kwestionowanego rozstrzygnięcia i nie uprawdopodobniały przyczyn powodujących niezawinione złożenie przez stronę środka odwoławczego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo przekroczenia przez stronę terminu do złożenia odwołania, wydało w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne. Tymczasem, zdaniem Sądu, organ administracji II instancji winien, stosownie do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. Konkludując, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. K.O.