II SA/Łd 314/09

WyrokWSA w Łodzi2009-10-09

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Czesława Nowak – Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uruchomienie warsztatu samochodowego, którego pozwolenie na budowę wygasło, a budowa została zakończona w okresie, gdy nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może być uznane za inwestycję istniejącą w rozumieniu tego planu, co wyłączałoby zakaz lokalizacji nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uruchomienie warsztatu samochodowego, mimo wcześniejszego pozwolenia na budowę i zakończenia budowy, nie może być uznane za inwestycję istniejącą w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie zakończono formalno-prawnych czynności kończących proces inwestycyjny, takich jak uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Brak takiego formalnego zakończenia procesu inwestycyjnego oznacza, że przedsięwzięcie jest traktowane jako nowe, a jego lokalizacja musi być zgodna z planem, który w tym przypadku zakazuje lokalizacji nowych tego typu przedsięwzięć.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. i A. B. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza K. odmawiającą wydania środowiskowych uwarunkowań zgody na uruchomienie warsztatu samochodowego. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, wskazując na sprzeczność planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji nowych tego typu inwestycji na danym terenie. Skarżący argumentowali, że inwestycja jest istniejąca, ponieważ budowa została zakończona, a pozwolenie na budowę wydano w przeszłości, zanim wszedł w życie plan miejscowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B. i A. B. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]). Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku, po rozpatrzeniu wniosku J. B., A. B., J. B. i M. B., odmówił wydania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na uruchomieniu warsztatu samochodowego na działce Nr ewid. 103/4, obręb [...] w K. przy ul. A 2. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Odwołanie od tej decyzji złożyła J. B. i A. B. wnosząc o jej uchylenie oraz wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Odwołujący się kwestionowali twierdzenie zawarte w decyzji, że planowana inwestycja polegająca na uruchomieniu warsztatu samochodowego stanowi nowe przedsięwzięcie, z uwagi na fakt, że uprzednio wydane pozwolenie na budowę wygasło. Zdaniem strony, ustalenia obowiązującego planu miejscowego pozostają bez wpływu na inwestycję. Na gruntach sąsiednich prowadzona jest działalność gospodarcza o podobnym charakterze do planowanej przez strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W motywach organ wskazał, że zgodnie z regulacją art. 56 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Zasadniczym zatem kryterium przesądzającym o możliwości wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zatem zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie bezspornym jest, iż na terenie objętym wnioskiem inwestora obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w części miasta K., przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] roku, Nr [...]. Dla terenu, na którym planowana jest inwestycja (oznaczonego symbolem 2U), miejscowy plan przewiduje zakaz lokalizacji nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzanie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane na podstawie przepisów odrębnych, z wyjątkiem realizacji inwestycji celu publicznego; ustalenie to nie dotyczy inwestycji istniejących, na dzień uchwalenia planu, na tych terenach (§ 8 ust. 2 w/w uchwały). W sprawie bezspornym jest, że przedsięwzięcie zlokalizowane jest w jednostce planu oznaczonej symbolem 2U i zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przygotowanie raportu może być wymagane (§ 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku). W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że przedsięwzięcie polegające na uruchomieniu warsztatu samochodowego jest niezgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Niezgodności taka stanowi podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż pozwolenie na jego budowę wygasło, co znajduje swoje potwierdzenie zarówno w treści odwołania, jak i załączonej do wniosku informacji ekologicznej o przedsięwzięciu. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Regulacja obowiązująca w dacie wydania pozwolenia na budowę warsztatu przewidywała dla utraty ważności pozwolenia na budowę okres 2 lat (art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane, Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – na podstawie Prawa budowlanego. W skardze na powyższą decyzję J. B. i A. B. wnieśli o jej uchylenie zarzucając naruszenie § 8 ust. 2 pkt 1 zd. II miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że inwestycja nie istniała. W uzasadnieniu strona wskazała, że w roku 1987 uzyskała decyzję o pozwoleniu na budowę. Budowa została zakończona w roku 2003 i to wówczas inwestorzy złożyli wniosek o odbiór budowy. W tym czasie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który został uchylony w 2007 roku. Nadto, zgodnie z obowiązującą wówczas wersją przepisów wykonawczych do ustawy o ochronie środowiska, stacje obsługi lub remontów środków transportu stanowiły przedsięwzięcia mogące wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, tylko gdy składały się przynajmniej z 3 stanowisk warsztatowych. Tymczasem inwestycja skarżących obejmuje 2 stanowiska. Jak wskazali skarżący, zgodnie z regulacją § 8 ust. 2 pkt 1 zd. II miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zakaz lokalizacji przedsięwzięć nie dotyczy inwestycji istniejących na dzień uchwalania planu. W konkluzji skarżący wyrazili stanowisko, że ich inwestycję należy uznać za istniejącą w rozumieniu w/w przepisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2008 roku Nr 25, poz. 150 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 56 ust. 1 tej ustawy, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Przy czym, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, bądź planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach" (art. 46 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). W stanie faktycznym sprawy skarżący wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci uruchomienia warsztatu samochodowego. Organ I instancji odmówił wydania takiej decyzji wskazując na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy takie rozstrzygnięcie. W ocenie składu orzekającego takie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Według art. 56 ust. 1 ustawy podstawowym kryterium przesądzającym o możliwości wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że podstawowym zagadnieniem podlegającym weryfikacji w postępowaniu o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Organ administracji w pierwszej kolejności powinien więc ustalić, czy dla danego obszaru został opracowany i obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym. Jeżeli takie przepisy prawa miejscowego zostały przyjęte, to organ administracji jest związany wynikającymi z nich postanowieniami, które determinują treść decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych (za wyjątkiem przedsięwzięć polegających na realizacji drogi krajowej, które zgodnie z art. 56 ust. 1a Prawa ochrony środowiska, zostało zwolnione z tego obowiązku). Nie ulega wątpliwości, iż dla terenu, na którym zlokalizowany jest obiekt w postaci warsztatu samochodowego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części miasta K.. Zgodnie z zapisem § 8 ust. 2 pkt 1 tej uchwały, na terenach oznaczonych m. in. symbolem 2U plan ustala zakaz lokalizacji nowych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane na podstawie przepisów odrębnych, z wyjątkiem realizacji inwestycji celu publicznego. Przy czym ustalenie to nie dotyczy istniejących, na dzień uchwalania planu, na terenach takich inwestycji. Jednocześnie, dla terenu m. in. oznaczonego symbolem 2U plan ustala jako przeznaczenie podstawowe – zabudowę usługową o charakterze komercyjnym ze wskazaniem jako dopuszczalnego przeznaczenia uzupełniającego – pomieszczenia mieszkalne i stacje transformatorowe (§ 18 pkt 1 i 3 cytowanej uchwały). Dodać należy, iż klasyfikacja czy dany obiekt zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane następuje na podstawie art. 51 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska. Przepis ten określa, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko; planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2 oraz planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony w drodze postanowienia przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rada Ministrów, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 51 ust. 8 Prawa ochrony środowiska, wydała w dniu 9 listopada 2004 roku rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W rozporządzeniu tym określono, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko mogą wymagać przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wśród których są stacje obsługi lub remontowe środków transportu niewymienione w pkt 17 – 19 i pkt 45, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów ( § 3 ust. 1 pkt 70 w/w rozporządzenia). Reasumując, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zabrania lokalizacji na terenie, na którym umiejscowiony jest sporny obiekt, warsztatu samochodowego, jako nowego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane na podstawie przepisów odrębnych. Taki wniosek wprost wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zestawieniu z przepisami cytowanego Prawa ochrony środowiska i rozporządzenia Rady Ministrów. Jednocześnie, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyłącza powyższy zakaz w odniesieniu do inwestycji celu publicznego oraz już istniejących inwestycji, na dzień uchwalania planu. Bezspornie, w sprawie nie mamy do czynienia z lokalizacją inwestycji celu publicznego. Kwalifikacja danego przedsięwzięcia do inwestycji celu publicznego następuje na podstawie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 tej ustawy, inwestycja celu publicznego to działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2000 roku Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zasadniczy spór w sprawie i argumentacja strony skarżącej sprowadza się do oceny, czy sporna inwestycja to inwestycja istniejąca w dacie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustosunkowując się do tego argumentu należy wskazać, iż z akt administracyjnych wynika, że obiekt w postaci warsztatu samochodowego został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1987 roku. Po 2 miesiącach od rozpoczęcia prac budowlanych, z uwagi na brak środków finansowych, zostały one przerwane. Prace budowlane podjęto ponownie w 1998 roku, a budowę ukończono w 2003 roku. W związku z tym, zdaniem strony, nie można zgodzić się z twierdzeniem, że mamy w sprawie do czynienia z uruchomieniem warsztatu samochodowego, jako nowego przedsięwzięcia tylko dlatego, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła. Zdaniem składu orzekającego, pogląd taki nie jest prawidłowy. W ocenie Sądu, pod pojęciem inwestycji istniejącej w dacie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy rozumieć obiekt, który fizycznie istnieje i jednocześnie funkcjonuje w znaczeniu formalno – prawnym. Czyli taki obiekt, który oprócz tego, że został fizycznie wykonany, to, stosownie do okoliczności, uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie lub inwestor dokonał zgłoszenia zakończenia budowy, a organ administracji architektoniczno – budowlanej nie zgłosił sprzeciwu we właściwym trybie. Innymi słowy, można mówić o istniejącej inwestycji w rozumieniu § 8 ust. 2 pkt 1 zd. II miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy po zakończeniu prac budowlanych inwestor dokonał czynności formalno – prawnych kończących proces inwestycyjny. Bezsprzecznie skarżący w odniesieniu do spornego obiektu budowlanego nie zakończył procesu inwestycyjnego, bo nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Tym samym, do obiektu stanowiącego własność skarżących nie może mieć zastosowania, zdaniem Sądu, wyłączenie określone w cytowanym przepisie § 8 ust. 2 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący przyznali również, że w spornym obiekcie warsztat samochodowy dotychczas nie funkcjonował, zaś złożony wniosek dotyczył jego uruchomienia, a zatem de facto nowego przedsięwzięcia. W toku postępowania sądowego strona wskazywała także na bezprzedmiotowość postępowania wywodząc, że do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnosząc się do tego argumentu wyjaśnić należy, iż właściwy organ, po spełnieniu określonych warunków, może wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zawsze gdy strona złoży wniosek o wydanie takowej decyzji. Przede wszystkim jednak poza ramy niniejszego postępowania wykracza ocena niezbędności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. A. T. – P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło