II SA/Łd 317/08
PostanowienieWSA w Łodzi2008-07-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający rodzinę, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo posiadania gospodarstwa rolnego i pewnych dochodów, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona sytuacja majątkowa, w tym kwota dochodu i niezbędne wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący D.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, a mimo rocznych dochodów w kwocie 15.000 zł, po odliczeniu kosztów pozostaje mu jedynie 300 zł miesięcznie. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają jego narzeczona (bezrobotna) oraz emerytowani rodzice. Wskazał na zadłużenie i stałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa i utrzymaniem rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu D.P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D.P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – D.P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi)
D.P. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
We wniosku tym skarżący oświadczył, że ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie uiścić należności sądowych. Wskazał przy tym, że utrzymuje się z własnego gospodarstwa rolnego o pow. 8,78 ha. Koszty związane z produkcją roślinną i zwierzęcą stale wzrastają. Mimo osiąganych przez niego dochodów w kwocie 15.000 zł rocznie (1.250 zł miesięcznie), po odliczeniu kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa pozostaje mu kwota 300 zł miesięcznie na wyżywienie i zakup odzieży. Jednocześnie skarżący podał, że jego majątek stanowią ponadto dom i budynki gospodarcze o pow. 220 m2.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia skarżącego okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2008 roku wezwano skarżącego do podania stanu rodzinnego, w tym zwłaszcza wskazania osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz podania źródeł dochodu ewentualnie osiąganego przez te osoby; nadesłania kserokopii tytułu prawnego wykazanych zobowiązań alimentacyjnych, opiewających na kwotę 2.600 zł; nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków i ewentualnych lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, a także określenia kwoty wydatków przeznaczanej miesięcznie na własne utrzymanie oraz kwoty miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 5 lipca 2008 roku wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają wraz z nim narzeczona E.J. oraz matka – H.P. i ojciec M.P.. Narzeczona jest osobą bezrobotną, rodzice z kolei są emerytami i ich dochody oraz wydatki nie są mu znane.
Podniósł przy tym, że nie posiada żadnych oszczędności na rachunkach bankowych. Jest natomiast zadłużony w A w M. na kwotę 5.562,16 zł z terminem spłaty do 15 maja 2011 roku. Wskazał ponadto, że nie potrafi jednoznacznie określić wydatków, które ponosi miesięcznie na prowadzenie gospodarstwa rolnego i utrzymanie rodziny. Niemniej do stałych wydatków należą: opłaty za energię elektryczną w kwocie 1.200 zł rocznie, ubezpieczenie KRUS ponad 1.000 zł rocznie, alimenty w wysokości 2.640 zł rocznie, raty zaciągniętego kredytu, a także wydatki na zakup paliwa do ciągnika, opryski, nawozy i inne środki do produkcji rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.)
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z narzeczoną E.J., matką – H.P. i ojcem M.P.
Majątek skarżącego stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 110 m2, nieruchomości rolnej o pow. 8,78 ha, a ponadto budynków inwentarskich o pow. 220 m2.
Z kolei dochód skarżącego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi rocznie kwotę 15.000 zł. Niemniej po odliczeniu kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa skarżącemu pozostaje jedynie kwota 300 zł miesięcznie na wyżywienie, utrzymanie domu i zakup odzieży. Narzeczona skarżącego bowiem poszukuje pracy i obecnie nie osiąga żadnych dochodów. Rodzice natomiast pobierają emeryturę, skarżący nie potrafi jednak wskazać wysokości dochodów i wydatków rodziców.
Skarżący nie posiada przy tym żadnych oszczędności na rachunkach bankowych. Posiada natomiast zadłużenie w A w M. na kwotę 5.562,16 zł z terminem spłaty do 15 maja 2011 roku. Dodatkowe obciążenie budżetu skarżącego stanowią ponadto wydatki związane z opłatami za energię elektryczną w kwocie 1.200 zł rocznie, ubezpieczenie KRUS ponad 1.000 zł rocznie, alimenty w wysokości 2.640 zł rocznie, a także wydatki na zakup paliwa do ciągnika, opryski, nawozy i inne środki do produkcji rolnej.
Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa, w tym zwłaszcza kwota dochodu skarżącego i niezbędnych wydatków, powoduje bowiem, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło