II SA/Łd 319/19
WyrokWSA w Łodzi2019-07-11
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Paweł Janicki, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która została wcześniej uchylona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, została wcześniej uchylona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 170 i 171 p.p.s.a.). Taka decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, ponieważ utrzymuje w mocy akt administracyjny, który został prawomocnie wyeliminowany z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania właściciela sąsiedniej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje z powodu naruszenia przepisów postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Starostę, który wydał kolejną decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia, Wojewoda ponownie utrzymał ją w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie się do wskazań poprzedniego wyroku sądu. Sąd stwierdził nieważność decyzji Wojewody z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji, która została wcześniej uchylona prawomocnym wyrokiem sądu.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], znak: [...].Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2019 roku sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. A. P.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi - Gminie B. pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B.
Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wnióśł W. M. - właściciel działki nr ewid. 16 graniczącej z nieruchomością inwestora, zarzucając obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez nierozpoznanie jego wniosku o sporządzenie kserokopii dokumentów i ich nieprzekazanie, obrazę przepisów prawa budowlanego i przepisów przeciwpożarowych polegającą na zatwierdzenie projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, w sytuacji gdy obecnie posadowiony budynek oddalony jest od granicy jego działki w odległości mniejszej niż 3 m i w chwili obecnej nie jest możliwe, aby rozbudowa tego budynku następowała w granicach jego posadowienia. W.M. stwierdził, że nie wyraża zgody na rozbudowę budynku, bowiem bryła ulegnie zwiększeniu, a zatem większość budynku znajdzie się w odległości mniejszej niż 3 m od jego posesji. W konkluzji odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] Nr [...], znak: [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi - Gminie B. pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł W.M.
Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 179/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], znak: [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na naruszenie przez organy administracji publicznej obu instancji przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. Przytaczając treść wskazanych przepisów, Sąd doszedł do wniosku, iż organy administracji przy wydawaniu przedmiotowych decyzji nie zastosowały się do podstawowych reguł proceduralnych rządzących postępowaniem administracyjnym, co spowodowało dokonanie przedwczesnej i niewykazanej oceny, iż przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi określone w przepisach art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w tym normy techniczno-budowlane, a inwestycja nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy ani użytkowania działek sąsiednich. Sąd zwrócił przy tym uwagę na zbyt zdawkowe odniesienie się przez organy do kwestii spełnienia warunków określonych w przepisach warunkujących możliwość zabudowy czy rozbudowy istniejącego budynku w odległości mniejszej niż 3 m od sąsiedniej działki. Sąd, podkreślając, iż regulacje zawarte w przepisach prawa pozwalają na takie usytuowanie budynku, zwrócił uwagę, iż budzi to często sprzeciw właścicieli działek sąsiednich. Tym samym organy administracji publicznej winny po rzetelnym zbadaniu przesłanek dopuszczających takie usytuowanie czy rozbudowę budynku istniejącego, skupiając się na zarzutach skarżącego, w dostateczny sposób wyjaśnić i uzasadnić swoje stanowisko, szczegółowo odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, co należy uczynić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Nr [...] Starosta [...] nałożył na inwestora Gminę B. obowiązek uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę, co inwestor uczynił w nałożonym przez niego terminie (pismo z dnia 18 listopada 2018 r.).
Pismem z dnia 3 grudnia 2018 r. Starosta [...] w odpowiedzi na wniosek skarżącego o wydanie kserokopii dokumentacji sprawy poinformował W. M. o treści przepisu art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego i odniósł się również do zastrzeżeń oraz uwag wniesionych przez wnioskodawcę
W dniu 11 grudnia 2018 r. do Starosty [...] wpłynął kolejny wniosek W. M. o wydanie kserokopii dokumentacji sprawy, do wniosku załączone zostało równie pełnomocnictwo (i dowód uiszczenia opłaty skarbowej) dla B. R. do reprezentowania przed organami administracji publicznej i sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 13 grudnia 2018 r. Starosta [...] wyjaśnił pełnomocnikowi W. M. zasady zapoznawania się z dokumentacją sprawy, przytaczając stosowne przepisy prawa obowiązujące w tym zakresie. Pismo to zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 31 grudnia 2018 r. W dniu zaś 4 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego zapoznała się z całością dokumentacji sprawy oraz wykonała jej fotokopię.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi - Gminie B., pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B.
Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł W. M. reprezentowany przez pełnomocnika – B. R. Skarżący i jego pełnomocnik wskazali, w odrębnych pismach (z których pismo skarżącego potraktowano jako uzupełnienie odwołania) na obrazę prawa materialnego - przepisów prawa budowlanego i przeciwpożarowych polegającą na wydaniu decyzji z naruszeniem:
1. § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który określa, iż odległość od granicy z działką sąsiednią budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, podczas gdy w zatwierdzonym decyzją projekcie budowlanym odległość rogu okapu od strony północno-wschodniej według projektu zagospodarowania działki wynosi 0,35 m, zaś odległość rogu okapu od strony południowo-wschodniej według rysunku projektu zagospodarowania działki i rzut dachu wynosi 0,47 m;
2. § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej, podczas gdy w zatwierdzonym decyzją projekcie budowlanym okno połaciowe pomieszczeniu 2.2 Kuchnia, według rysunku rzut poddasza znajduje się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, połać dachowa, w której umieszczony jest otwór okienny, jest zwrócona w stronę działki nr ewid. 16 W.M., gdyż zgodnie z rysunkiem projekt zagospodarowania działki przebudowywany budynek na działce nr ewid. 15/3 nie jest posadowiony równolegle do granicy z działką o nr ewid. 16, co sprawia, że odległości wymagane przepisami nie zostały zachowane.
Ponadto zarzucili organowi I instancji:
1. obrazę przepisów postępowania poprzez niewykonanie zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 179/18, tj. w dalszym ciągu wadliwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego i niewyjaśnienie przyczyn zastosowania wyjątku od zasady w zakresie usytuowania budynku i innych naruszeń prawa wskazanych w uzasadnieniu wyroku i wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy poszerzony jedynie o pismo zawierające stanowisko inwestora w zakresie przyczyn takiej lokalizacji obiektu i przyjęcie tego stanowiska jako właściwego dającego podstawę do wydania decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy organ administracji w postępowaniu wykazuje brak obiektywizmu w rozpatrywaniu sprawy i pomijaniu interesu skarżących;
2. obrazę przepisów postępowania polegającą na odmowie wydania nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów złożonych w postępowaniu przez inwestora po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, zastosowanie złej formy tej odmowy (pismem, nie w formie postanowienia), a także inne uchybienia, które zostaną ujawnione przez organ odwoławczy, a których nie można stwierdzić ze względu na niemożność zapoznania się z projektem.
W konkluzji skarżący wnioskował o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu wyeliminowania naruszeń prawa.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], znak: [...], Wojewoda [...], wskazując, iż przedmiotem rozpatrzenia było odwołanie W.M., reprezentowanego przez B.R., od decyzji Starosty [...] Nr [...], znak: [...], z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą inwestorowi - Gminie B., reprezentowanej przez pełnomocnika, pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B., oraz uzupełnienie tego odwołania przez W. M., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) - dalej jako: "ustawa Prawo budowlane", wskazał, że dla terenu objętego inwestycją, obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy B. z dnia 14 września 2016 r. Nr [...]. Dla przedmiotowej nieruchomości, działki nr ewid. 15/3, położonej w jednostce 112MN/RM o przeznaczeniu podstawowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi ww. plan zagospodarowania przestrzennego ustala:
- maksymalną powierzchnię zabudowy - 40% powierzchni działki budowlanej - w zatwierdzonym projekcie, powierzchnia zabudowy 129,85m2 na działce o powierzchni 520,00m2, co stanowi 25,29%;
wskaźnik intensywności zabudowy min. 0,05, max. 0,5 - w projekcie 0,49;
- wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej min. 40%, w projekcie budowlanym wynosi 43,40%;
projektowana rozbudowa jest również zgodna z ustaloną nieprzekraczalną linią zabudowy; dla budynku plan ustala:
wysokość budynku do 12,00m, w projekcie budowlanym 8,42m;
- dachy dwu lub wielospadowe, o spadkach głównych połaci dachowych od 10° do 45°, w projekcie budowlanym nachylenie połaci dachowych wynosi 37°, 40°, 42°;
- min. 1 miejsce do parkowania samochodu na 1 lokal mieszkalny, w projekcie budowlanym dla 2 lokali mieszkalnych przewidziano 2 miejsca do parkowania.
Zaopatrzenie w wodę z gminnej sieci wodociągowej, a odprowadzenie ścieków sanitarnych do bezodpływowego zbiornika na ścieki zgodnie z planem.
Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że przewidziany do nadbudowy i rozbudowy budynek jest budynkiem wolnostojącym, usytuowanym w zbliżeniu do granicy z działką W. M.
Dokonując następnie analizy odległości od granicy działki organ odwoławczy, powołując się na przepisy § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 - w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę), stwierdził, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż działka inwestora ma zgodnie z wymiarami w projekcie zagospodarowania szerokość 15,19 m, jest więc mniejsza niż 16 m.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego od strony północno-wschodniej zaprojektowano w odległości 3 m od granicy z działką nr ewid. 16, będącej własnością W.M., a nadbudowę istniejącego budynku inwestora, usytuowanego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, zaprojektowano o jedną kondygnację ze ścianą od strony granicy bez otworów okiennych i drzwiowych, co jest zgodne z ww. przepisami. Organ II instancji wskazał również, że z wyjaśnień inwestora wynika, iż rozbudowę budynku przewidziano w tylnej części, ponieważ jest to jedyna możliwość. Od frontu działki rozbudowę ogranicza linia zabudowy, która przebiega częściowo przez dom, od strony działki nr 16 (należącej do W. M.) rozbudowę ogranicza mała zbyt odległość od granicy ok. 0,35 m do 0,47 m. Rozbudowy nie można było również zaprojektować od strony działki nr 15/4 z uwagi na brak możliwości zapewnienia odpowiedniej obsługi komunikacyjnej. Zaprojektowane rozwiązanie jest "najbardziej optymalne" i pozwala na zachowanie odległości określonych w przepisach regulujących odległości od granicy z działką sąsiednią, rozbudowany budynek będzie znajdował się bowiem w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią dla ściany bez otworów okiennych i drzwiowych.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że odnośnie nadbudowy, inwestor wyjaśnił, iż przewidziano ją o jedną kondygnację nad istniejącą częścią budynku, gdyż takie rozwiązanie nie spowoduje zmniejszenia powierzchni terenu biologicznie czynnej. Plan zagospodarowania przestrzennego określa wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej min. 40%, a z projektu budowlanego wynika, iż dla planowanej inwestycji wyniesie on 43,40%. Zdaniem organu II instancji, podkreślenia wymaga, iż przepis § 12 ust. 3 pkt 3 dopuszcza nadbudowę budynku o nie więcej niż jedną kondygnację. W nadbudowywanej ścianie w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią budynku nie zaprojektowano żadnych otworów okiennych i drzwiowych. Ścianę tę zaprojektowano jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z dociepleniem wełny mineralnej. Nadbudowa ta również nie spowoduje zacieniania ani przesłaniania budynków na sąsiednich działkach, gdyż nadbudowywany budynek jest zlokalizowany w stosunku do północnego kierunku za budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr 16 (W.M.). W ocenie organu odwoławczego, z powyższego wynika, iż zostały również przesłanki określone w § 12 ust. 3 pkt 3 przedmiotowego rozporządzenia.
Nadto organ II instancji podnióśł, że w zgromadzonej dokumentacji znajduje się ocena stanu technicznego budynku istniejącego, opinia geotechniczna oraz analiza obszaru oddziaływania projektowanego budynku, z której wynika, iż planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia sposobu użytkowania terenów sąsiednich, zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem.
Reasumując organ odwoławczy wskazał, że zatwierdzony decyzją projekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami prawa, w tym normy techniczno - budowlane, a inwestycja nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy ani użytkowania sąsiednich działek budowlanych. Dodał również, że projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz które złożyły stosowne oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazując, że są one bezzasadne. Ponadto stwierdził, że Starosta [...] wykonał zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wydanego w przedmiotowej sprawie, tj. w wyroku z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 179/18.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł W.M., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
I. rażącej obrazie prawa materialnego mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. § 12 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, natomiast w zatwierdzonym decyzją pozwoleniu na budowę - projekcie budowlanym - odległość rogu okapu od strony północno-wschodniej według rys. "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" wynosi 0,35 m, co w sposób rażąco narusza § 12 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia, gdyż przepis ten kategorycznie określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, w wyniku czego przepis ten został rażąco naruszony poprzez niezachowanie tej odległości. Skarżący wskazał przy tym, że w dokumentacji odległość rogu okapu od strony połudnowo-wschodniej wg rys. "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" i rys. "RZUT DACHU wynosi 0,47 m, co jest niezgodne z § 12 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia, który określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, a zatem rażąco naruszono ten przepis. Skarżący motywując ten zarzut dodał, że § 12 ust. 5 pkt. 2 ww. rozporządzenia określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej, natomiast w zatwierdzonym pozwoleniem projekcie budowlanym okno połaciowe w pom. 2.2 Kuchnia wg rys. "RZUT PODDASZA" znajduje się w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki. Ma wpływu na ten fakt okoliczność, że połać dachowa, w której umieszczony jest otwór okienny, jest zwrócona w stronę działki nr ewid.16 obr. [...], W.M., gdyż zgodnie z rys. "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" przebudowywany budynek na działce nr ewid. 15/3 obr. [...], nie jest posadowiony równolegle do granicy z działką nr ewid. 16 obr. [...], co sprawia, że odległości wymagane przepisami nie zostały zachowane i w sposób rażący naruszono ten przepis;
II. obrazie przepisów postępowania, tj. art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane polegającą na niezapewnieniu ochrony uzasadnionym interesom osób trzecich - właścicielowi działki sąsiadującej z działką, na której posadowiony jest budynek objęty pozwoleniem na budowę, poprzez zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy nastąpiło rażące naruszenie ww. przepisów prawa materialnego w zakresie odległości od granicy działki, bezkrytyczne ustalenie w oparciu o informacje podmiotu reprezentującego inwestora, że inwestycja nie będzie oddziaływała na nieruchomość sąsiednią, co jest sprzeczne z wiedzą i doświadczeniem życiowym, bowiem w tym przypadku obiekt będzie usytuowany od granicy działki o 0,34 - 0,45 cm, co w znacznym stopniu przyczyni się do przesłaniania posesji W. M. Spowoduje to brak możliwości zrealizowania planowanej przez skarżącego inwestycji na terenie tej działki, bowiem nie będą mogły być zachowane przewidziane prawem budowlanym odległości od granicy. Skarżący podkreślił, że organ administracji państwowej zobowiązany jest do przestrzegania zasady praworządności i równego traktowania stron postępowania, zachowania zasady obiektywizmu w rozpoznawaniu spraw i dokonanie oceny przedstawionych dokumentów przez inwestora pod kątem ich zgodności z przepisami prawa, a w tej sprawie organ administracji przyjmuje twierdzenia inwestora za słuszne oraz prawidłowe i na nich opiera uzasadnienie decyzji administracyjnej, co sprawia, że jest ona błędna;
III. błędzie w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że z opinii geotechnicznej oraz analizy obszaru oddziaływania projektowanego budynku wynika, iż planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia sposobu użytkowania terenu sąsiedniego zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem, w sytuacji gdy w opisie technicznym do projektu budowlanego projektant stwierdził, że przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływała na działkę sąsiednią, co jest w ocenie skarżącego bezsporne, albowiem wynika to wprost z treści § 12 ust. 4 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z którym, usytuowanie bowiem budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Przez obszar ten należy zaś rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, w świetle tych przepisów błędne jest uzasadnienie w tym zakresie zawarte w zaskarżanej decyzji;
IV. obrazie przepisów postępowania administracyjnego - zasady tzw. związania orzeczeniem wynikającej z treści art. 153 p.p.s.a. polegającej na niezrealizowaniu wskazań Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 2 sierpnia 2018 r., II SA/Łd 179/18. Z zasady tej wynikał bowiem obowiązek organu rzetelnego zbadania przesłanek przemawiających za dopuszczeniem do takiego usytuowania czy też rozbudowy istniejącego budynku tak usytuowanego i wydanie kolejnej decyzji, jedynie po uzupełnieniu postępowania poprzez uzyskanie nowego stanowiska podmiotu reprezentującego inwestora, które jest pozbawione obiektywizmu i wydanie kolejnej decyzji administracyjnej bez usunięcia wad poprzedniego postępowania, co sprawia, że obecna decyzja jest powieleniem poprzednio uchylonej przez Sąd. Została ona wydana mimo nieusunięcia nieprawidłowości w dokumentacji technicznej, niezbadania w sposób prawidłowy uciążliwości oddziaływania tej inwestycji na działkę sąsiednią, w wyniku czego w oparciu o takie lekceważenie norm prawnych wydano kolejną nieprawidłową decyzję;
V. błędzie w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia polegającym na ustaleniu, że organ I instancji wykonał zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wydanego w przedmiotowej sprawie, albowiem w sposób wyczerpujący badał sprawę i wyjaśnił stan faktyczny, w sytuacji gdy zaleceń tych nie wykonano i ograniczono się jedynie do uzyskania stanowiska podmiotu reprezentującego inwestora, nie zaciągając żadnych obiektywnych opinii i nie uwzględniając stanowiska i krzywdy skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
W wyniku kontroli sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Powołany wyżej przepis art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej jako: "k.p.a.", określa przesłanki nieważności decyzji, a wśród nich wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2).
Na tle tego przepisu sformułowano w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993, Nr 1, poz. 23, a także wyroki NSA z dnia: 3 września 2014 r., II OSK 510/13 i z dnia 10 grudnia 2014 r., I OSK 2010/13, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniem skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności w całości, niezależnie od zarzutów skargi.
W tym kontekście przede wszystkim należy zauważyć, że kontrolowana decyzja została wydana w związku z wcześniejszym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 179/18. Wyrokiem tym, jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, Sąd uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie B. pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B.
Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 20 września 2018 r. Kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy ma zatem przepis art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale też inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia przy tym wymaga, że w świetle art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
W kontekście przywołanych regualcji poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że powyższym prawomocnym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zarówno wskazaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...], jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Tymczasem analiza kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji wskazuje, że Wojewoda [...] w istocie po raz kolejny rozpatrzył odwołanie wniesione przez skarżącego od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...], i upatrując podstawy swego rozstrzygnięcia w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną tym odwołaniem decyzję, tj. decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...] - uchyloną wszakże wraz z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] przez Sąd wyżej powołanym wyrokiem.
Oceny tej nie zmienia fakt, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przedstawiłł przebieg postępowania w sprawie i wskazał na odwołanie wniesione od decyzji z dnia [...] r. Nr [...], znak: [...]. Wskazane powyżej uchybienie, którym dotknięta jest sentencja zaskarżonej decyzji, jest na tyle istotne, nie może być traktowane w kategoriach oczywistej omyłki. Organ wydający decyzję nie może bowiem zapominać, że w sytuacji rozbieżności sentencji decyzji i jej uzasadnienia rozstrzygające znaczenie ma sentencja (treść rozstrzygnięcia). Ta zaś, jak podano powyżej, wskazuje na utrzymanie w mocy "zaskarżonej decyzji", tj. decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. [...], znak: [...].
Dostrzegając bezspornie tę wadliwość decyzji na gruncie niniejszej sprawy Sąd w pełni podziela prezentowany w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że rozstrzygnięcia sprawy nie można domniewywać ani wyprowadzać go z treści uzasadnienia decyzji, gdyż powinno być ono wyrażone expressis verbis w osnowie (sentencji) decyzji, musi być jednoznaczne i nie budzić jakichkolwiek wątpliwości. Ponadto organ nie może zapominać, że prawidłowość sentencji jest istotna dla wykonania decyzji (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 519 wraz z powołanym tam wyrokiem NSA z dnia 30 września 1998 r., I SA/Łd 1478/96, a także R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 562-563 wraz z powołanym wyrokiem NSA z dnia: 12 kwietnia 1999 r., IV SA 2886/96 oraz wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006r., III SA/Wa 2515/06).
Wskazane uchybienia i związane z nimi skutki procesowe dowodzą, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 170 i 171 p.p.s.a. oraz przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 k.p.a. kreującym prawo strony do co najwyżej dwukrotnego rozpoznania jej sprawy w postępowaniu administracyjnym.
W tej sytuacji należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią wskazanych przepisów, a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Za niedopuszczalne uznać bowiem należy utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji administracyjnej wcześniej uchylonej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Wobec powyższego należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jednocześnie należy wskazać, że wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji powoduje powrót sprawy do stanu wydania decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...] i wniesionego od niej odwołania skarżącego, a rozpoznając to odwołanie organ zobowiązany będzie uwzględnić w swych rozważaniach ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 179/18.
Wychodząc z powyższych przesłanek Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania zarzuty podnoszone w skardze pozostają poza zakresem kontroli w niniejszej sprawie.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art.145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło