II SA/Łd 325/07
WyrokWSA w Łodzi2007-05-25
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie użytkowania stacji bazowej telefonii komórkowej w fazie instalacji i emisji testowej, przed upływem 21 dni od zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych, stanowi nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego podlegające karze pieniężnej?Ratio decidendi
Rozpoczęcie użytkowania stacji bazowej telefonii komórkowej w fazie instalacji i emisji testowej przed upływem 21 dni od zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych może stanowić nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego podlegające karze pieniężnej. Jednakże organy nadzoru budowlanego mają obowiązek zweryfikować, czy faktycznie doszło do przystąpienia do użytkowania obiektu, czy jedynie do działań testowych, które są dopuszczalne na gruncie przepisów prawa budowlanego. Brak takiej weryfikacji stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Spółka A S.A. otrzymała pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Po zakończeniu robót, inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy, które zostało potraktowane przez organ odwoławczy jako wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Organ ten nałożył na spółkę karę pieniężną za nielegalne użytkowanie stacji, stwierdzając, że przystąpiono do jej użytkowania przed upływem wymaganego terminu. Spółka wniosła skargę, argumentując, że stacja była w fazie instalacji i emisji testowej, a nie faktycznego użytkowania, oraz że stacja bazowa powinna być traktowana jako urządzenie techniczne, a nie obiekt budowlany.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., stwierdzając, że postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi A Spółki akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] ([...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...]; 2. ustala, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku
Sygn. akt: II SA/Łd 325 / 07
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 2, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071. ze zm.) oraz art. 57 ust. 7, w związku z art. 59g ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), którym nałożono na A S.A. z siedzibą w W. karę w wysokości 50.000 zł tytułem nielegalnego użytkowania stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej Nr [...],' usytuowanej na dachu budynku szpitala im. [...], przy ul. A w Ł. oraz wymierzył karę z tytułu nielegalnego użytkowania tej stacji bazowej w wysokości 25. 000 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej Nr [...] na dachu budynku szpitala im. [...], przy ul. A w Ł. klasyfikując obiekt do kategorii "XXIX" i zobowiązując inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie w przypadku, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu miałoby nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót.
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] organ sprostował oczywistą pomyłkę w powyższej decyzji polegającą na błędnej kwalifikacji obiektu, wpisując w miejsce kategorii "XXIX" kategorię "VIII".
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił stronie skarżącej pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej.
Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że przepis art. 55 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie przewidywał, ani dla obiektu zaliczonego do kategorii XXIX, ani też kategorii VIII, obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie po zakończeniu robót budowlanych. Takiego obowiązku nie nałożono również w pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji wniosek o pozwolenie na użytkowanie potraktowano jako zawiadomienie, o jakim mowa w art. 54 Prawa budowlanego, dokonane w dniu 20 października 2005 r.
Dalej organ odwoławczy wskazał, iż termin przystąpienia do użytkowania stacji przez stronę skarżącą ekspirował w dniu 10 listopada 2005 r., przeprowadzona jednak w dniu 8 listopada 2005 r. kontrola wykazała, że stacja była już w tym dniu użytkowana. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. przystąpienie inwestorów do użytkowania stacji przed upływem 21 dni od zawiadomienia organu o zakończeniu robót obligowało organy administracji do zastosowania wobec inwestora sankcji finansowych z tytułu niezgodnego z prawem użytkowania obiektu. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że stacja telefonii komórkowej jako zaliczona do VIII kategorii obiektów budowlanych, to jest innych budowli posiadała współczynnik kategorii (k) – 5,0, a współczynnik wielkości obiektu (w) – 1,0. Organ obliczył więc, że kara w tej sprawie stanowiła iloczyn 500 x 5,0 x 1,0 x 10 = 25.000 zł
Odnosząc się do zarzutu, że stacja bazowa nie stanowiła obiektu budowlanego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, że obiektem budowlanym jest: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami lub obiekt małej architektury. W jego ocenie stacja bazowa stanowiła obiekt budowlany, zaliczony do budowli, a zatem bezpodstawny był zarzut, iż przepis art. 54 nie miał do niej zastosowania.
W dniu 10 kwietnia 2006 r. A S.A. w W. złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postulując uchylenie go w zakresie w jakim wymierzało stronie skarżącej karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Strona skarżąca wyraziła pogląd, że stacja bazowa winna być traktowana jak urządzenie techniczne. Podniosła ponadto, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie niesłusznie uznał, że do stanu faktyczno – prawnego sprawy nie mają zastosowania wyjaśnienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z których wynika, że systemy antenowe wraz z konstrukcjami mocującymi traktować należy jako urządzenie techniczne nie będące obiektem budowlanym. W ocenie strony skarżącej organ bezpodstawnie uniemożliwił zastosowanie tej korzystnej dla inwestora wykładni prawa argumentując to jej nieadekwatnością do stanu prawnego obowiązującego od dnia 28 lipca 2005 r., to jest od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113 poz. 954 ze zm.) nowelizującej treść przepisu art. 30 ust. 1 pkt.3c Prawa budowlanego.
W ocenie strony skarżącej nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której zasada lex retro non agit miałaby być stosowana w odwrotnej sytuacji, to jest w razie wejścia w życie ustawy przewidującej rozwiązania względniejsze dla ogółu jej adresatów .
Strona skarżąca wskazała również na naruszenie przepisu art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane poprzez niewskazanie stanu nielegalnego użytkowania. W ocenie strony skarżącej przedmiotowa stacja bazowa w listopadzie 2005 r. była jedynie w fazie instalacji i "emisji testowej". Takie działanie dopuszczone są na gruncie ustawy – Prawo budowlane i odbywają się one w fazie wykonywania inwestycji. W żadnym razie nie oznaczają one przystąpienia do użytkowania stacji.
Spółka podniosła nadto zarzut naruszenia przepisu art. 61 par. 4 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania, co pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie uznając, że skarga nie przedstawia treści mogących podważyć merytoryczną zasadność wydanego postanowienia.
W uzasadnieniu wskazał, że karę tytułem nielegalnego użytkowania można nałożyć tylko w stosunku do obiektów, których wzniesienie jest objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Na wzniesienie stacji bazowej wymagane było pozwolenie na budowę. Aktualnie obiekty te wymagają jedynie dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Przeto obecnie kary nie nakłada się, ponieważ nie jest wymagane na wybudowanie obiektów tego rodzaju uzyskanie pozwolenia na budowę, nie zaś dlatego, że urządzenia te nie są obiektami budowlanymi i nie zostały zaliczone do żadnej kategorii wyliczonej w załączniku do ustawy.
Organ jako bezzasadny ocenił również zarzut wszczęcia postępowania z naruszeniem przepisu art. 61 par. 4. k.p.a. w sytuacji gdy ustawa przewiduje, że organ nie wszczyna nowego postępowania w sprawie nielegalnego użytkowania, a jedynie wymierza karę w razie stwierdzenia przystąpienia do użytkowania w sposób niezgodny z prawem. Strona skarżąca miała zapewniony w toku całego postępowania czynny udział i nawet jeśli przyjąć, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary jest postępowaniem odrębnym, brak zawiadomienia strony nie miało w ocenie organu odwoławczego wpływu na treść zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując postępowanie organów administracji doszedł do przekonania, iż nie jest ono wolne od naruszeń prawa, wobec czego uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Podstawą materialnoprawną postanowienia nakładającego na inwestorów karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207 poz. 2016 ze zm.) stanowiący o tym, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 "f" ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Nie budzi wątpliwości, iż do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji (art. 54 ustawy – Prawo budowlane). W pewnych określonych sytuacjach przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego nie jest wystarczające zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy, lecz konieczne jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 omawianej ustawy).
W realiach niniejszej sprawy wypada stwierdzić, iż skarżący realizował inwestycję na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z przyłączem energetycznym. Powyższy obiekt budowlany – w następstwie sprostowania decyzji – zaliczony został do VIII kategorii. Powyższe ustalenie organu odwoławczego jest niewątpliwe, podobnie jak i to, że w powyższej decyzji nie nałożono na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, poza tą sytuacją gdy będzie zamierzał przystąpić do użytkowania obiektu przed wykonaniem całości robót budowlanych. Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, iż istnieje paralela pomiędzy tą konstatacją, a treścią przepisu art. 55 ustawy – Prawo budowlane zarówno w brzmieniu z daty wydania decyzji pozwalającej na budowę, jak i z daty zakończenia robót budowlanych.
Powyższe ustalenie pozwoliło organowi odwoławczemu na wyciągnięcie prawidłowego wniosku, iż nie było w niniejszej sprawie konieczności ubiegania się przez inwestora o uzyskanie decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu budowlanego. Tym samym prawidłowa jest konkluzja organu odwoławczego, iż wniosek inwestora z dnia 20 października 2005 r. "o udzielenie pozwolenia na użytkowanie" należało uznać za zgłoszenie zakończenia robót budowlanych w trybie przepisu art. 54 omawianej ustawy.
Tym samym użytkowanie takiego obiektu budowlanego możliwe jest po upływie terminu 21 dni liczonych od dnia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych, o ile organ nadzoru budowlanego w tym terminie nie zgłosi sprzeciwu w formie decyzji (art. 54 omawianej ustawy).
Mając na uwadze, iż zgłoszenie zakończenia robót budowlanych nastąpiło w dniu 20 października 2005 r., to termin przystąpienia do użytkowania upływał w dniu 10 listopada 2005 r. Tym samym przystąpienie do użytkowania przed owym dniem stanowiłoby naruszenie przepisu art. 54, o jakim mówi art. 57 ust. 7 omawianej ustawy. Powyższe ustalenia organów również na nastręczają uwag krytycznych i należy je zaakceptować.
Przed omówieniem kwestii związanych z naruszeniem wymagań przepisu art. 54 ustawy – Prawo budowlane należy odnieść się do zarzutów skargi wskazujących na to, iż stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest obiektem budowlanym, a jedynie urządzeniem technicznym. Na wstępie wskazać wypada, iż stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, na które powołuje się strona skarżąca nie jest przedmiotem analizy sądu, bowiem rozstrzygnięcie tegoż organu nie jest poddane kontroli sądu w niniejszym postępowaniu.
Elementarna wiedza z zakresu ustawy – Prawo budowlane wskazuje, iż obiektem budowlanym jest zarówno:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowla stanowiąca całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, jak i
c) obiekt małej architektury. (art. 3 pkt 1 omawianej ustawy).
Budowlą natomiast jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. (art. 3 pkt 3 omawianej ustawy). Powyższy przepis w oczywisty sposób rozciąga regulacje prawne przewidziane ustawą – Prawo budowlane na wszelkie budowle. Użyty w tym przepisie zwrot "każdy", w połączeniu z przykładowym, bowiem wynikającym ze zwrotu "jak" wyliczeniem obiektów budowlanych nie będących budynkami i obiektami małej architektury, jednoznacznie nakazuje zaliczyć do budowli stację bazową telefonii komórkowej. Budowla ta w sposób oczywisty zbliżona jest do sieci technicznych czy wolno stojących masztów antenowych – wyliczonych w treści tegoż przepisu.
Ponadto zarzuty stawiane przez stronę skarżącą zdają się nie dostrzegać tego, iż to sam inwestor nie miał wątpliwości, co do charakteru prawnego wznoszonego obiektu. Skoro wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, to tym samym uznawał, iż będzie realizował obiekt budowlany. Konsekwencją tego stanowiska jest wydanie decyzji administracyjnej, która kształtując prawo określa między innymi prawa i obowiązki inwestora. Jeśli inwestor nie zgadzał się z tym rozstrzygnięciem w jakimkolwiek zakresie winien je kwestionować domagając się jego zmiany. Nic takiego nie miało jednak miejsca, a zatem okoliczność, iż skarżący na prowadzenie robót budowlanych otrzymał decyzję zezwalającą na budowę, aktualnie determinuje działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie.
Nie sposób oprzeć się wrażeniu, że stanowisko skarżącego w powyższej kwestii jest podyktowane nieporozumieniem wynikającym stąd, iż aktualnie na wzniesienie takiego obiektu budowlanego jak stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest wymagane pozwolenie na budowę (art. 30 ust 3c ustawy – Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954 ze zm.), a wystarczające jest zgłoszenie organowi architektoniczno – urbanistycznemu zamiaru wykonania takiej inwestycji. Przez takie ukształtowanie prawa rzeczywiście wobec takich obiektów budowlanych nie można stosować sankcji określonej przepisem art. 57 ust. 7, w związku z art. 54 ustawy – Prawo budowlane, tym niemniej nie tracą one przymiotu obiektu budowlanego.
Okoliczność, iż znowelizowany przepis art. 30 ust 3c ustawy – Prawo budowlane odwołuje się do pojęcia wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, oznacza tyle, iż winien on być rozumiany w łączności z normą art. 3 pkt 7 omawianej ustawy, która pojęcie roboty budowlane definiuje jako budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Za nieporozumienie natomiast należy uznać powoływanie się przez stronę skarżącą w toku niniejszego postępowania na zasadę lex retro non agit, rozumianą jako obowiązek organu administracji stosowania tego prawa, które dla strony wydaje się "względniejsze". Godzi się jedynie powiedzieć w tym zakresie, iż owa reguła prawna nie jest domeną prawa administracyjnego, gdzie zmiany prawa wprowadzane są w życie normami intertemporalnymi zawartymi w ustawach nowelizujących. Nowelizacja przepisu art. 30 ust. 3c omawianej ustawy, a w istocie jego wprowadzenie, dotyczy zagadnień prawnych występujących wyłącznie w postępowaniu poprzedzającym rozpoczęcie procesu inwestycyjnego, a zatem zmiany tego przepisu dokonane na etapie realizacji inwestycji pozostają bez związku ze sprawą – bowiem zakres praw i obowiązków inwestora został ukształtowany wydanym już rozstrzygnięciem administracyjnym umożliwiającym legalne prowadzenie robót budowlanych. Tym samym okoliczność, iż w czasie realizacji dana inwestycja przestała być objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, nie oznacza, iż wydane pozwolenie przestaje być prawnie doniosłe. I tak długo jak nie zostanie ono wyeliminowane z obrotu prawnego, wywołuje ono skutki prawne.
Powrócić w tym miejscu wypada do omówienia kwestii związanych z naruszeniem przez inwestora wymagań przepisu art. 54 ustawy – Prawo budowlane, jako okoliczności uzasadniającej stosowanie kary administracyjnej uregulowanej przepisem art. 57 ust. 7 tejże ustawy. Organy obu instancji w tym zakresie oparły swe rozstrzygnięcia na treści pisma [...] Oddziału Okręgowego Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 9 listopada 2005 r. adresowanego do Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w Ł., z którego wynika, iż przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej, w następstwie pomiarów dokonanych w dniu 8 listopada 2005 r. była "aktualnie użytkowana". Odpowiedzią ze strony inwestora na powyższe ustalenie było pismo z dnia 18 listopada 2005 r. zaprzeczające temu, iż stacja jest użytkowana. Inwestor wskazał wówczas, że stacja znajduje się w fazie instalacji i emisji testowej mającej sprawdzić poprawność jej działania.
Powyższe argumenty – o kapitalnym znaczeniu dla postępowania opartego na przesłance nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego – nie zostały jednak poddane przez organy administracji jakiejkolwiek faktycznej weryfikacji. W szczególności organy nadzoru budowlanego nie podjęły próby ustalenia okoliczności związanych z zakresem i celem kontroli prowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli Delegaturę w Ł., w następstwie których sporządzono pismo będące – jak się okazuje – samodzielną podstawą rozstrzygnięcia. Nie zbadano również – chociażby w oparciu o informacje od Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty – prawdziwości twierdzeń inwestora o wyłącznie testowym sposobie uruchomienia stacji.
Skoro okoliczności te nie były przedmiotem analizy i oceny organu administracji, to tym samym wskazać należy, iż w toku postępowania administracyjnego organ dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. Nie można bowiem powiedzieć, iż w toku postępowania administracyjnego organ stosując się do kodeksowej zasady prawdy obiektywnej w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy w celu zweryfikowania twierdzeń strony. Nie pozwala to sądowi administracyjnemu dokonać oceny poprawności wnioskowania organów, które doprowadziło do zupełnego dezawuowania twierdzeń inwestora o emisji testowej.
Nie ulega wątpliwości, iż przepisom ustawy – Prawo budowlane znane są pojęcia prób i sprawdzeń instalacji jeszcze przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego. Regulacje te wskazywała strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego podkreślając, iż po zakończeniu prób testowych powiadomi między innymi organy inspekcji sanitarnej i ochrony środowiska o zamiarze przystąpienia do użytkowania. Zdziwienie zatem budzi stanowisko organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, wskazujące, iż "przepisy prawa budowlanego normują jedynie nielegalne przystąpienie do użytkowania i nie ma znaczenia w jakim celu obiekt był użytkowany".
W ocenie sądu rolą organów nadzoru budowlanego w niniejszym postępowaniu było poczynienie tego rodzaju ustaleń, które bądź potwierdziłyby tezę inwestora o testowym charakterze użytkowania stacji, bądź też jednoznacznie tezę ta obaliły. Miarodajna w tym zakresie może okazać się zarówno informacja Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty sporządzona w ramach i na potrzeby niniejszego postępowania, wskazująca precyzyjnie na czas i charakter użytkowania stacji w okresie naruszającym wymagania przepisu art. 54 omawianej ustawy. Z drugiej zaś strony pomocna może okazać się szczegółowa informacja inwestora o celu, zakresie, charakterze i wynikach przeprowadzonych sprawdzeń testowych w analizowanym okresie. W szczególności inwestor winien precyzyjnie wskazać jakie regulacje prawne zobowiązywały go do wykonania emisji testowej w analizowanym okresie. Dostrzeżona może być również przez organ potrzeba zażądania od inwestora dokumentacji sporządzonej podczas owej emisji.
Analiza ustaleń dokonanych w powyższy sposób winna dać organom nadzoru budowlanego jasną odpowiedź na pytanie o to czy argumentacja strony skarżącej na temat emisji testowej jest jedynie figurą retoryczną mającą uchronić inwestora przez skutkami przewidzianymi w przepisie art. 57 ust. 7 omawianej ustawy, czy też jest okolicznością przekreślającą tezę o przystąpieniu do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
W toku niniejszych rozważań można pominąć te kwestie, które wiążą się z matematycznym sposobem wyliczenia kary administracyjnej. Ustalenia organu odwoławczego dokonane w tym zakresie nie wzbudzają uwag krytycznych z punktu widzenia kryteriów legalności. Przytaczanie ich w niniejszym uzasadnieniu byłoby jedynie powielaniem prawidłowego i należycie uzasadnionego stanowiska organu.
Wskazać natomiast należy, iż dezawuowanie przez stronę skarżącą przedmiotowej stacji jako obiektu budowlanego VIII kategorii uznać wypada za próbę podjętą w zupełnym oderwaniu od decyzji pozwalającej na budowę, która ostatecznie określiła kategorię realizowanego obiektu budowlanego.
Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia konieczne stało się stwierdzenie, iż nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a.).
Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło