II SA/Łd 329/11

Dnia 20 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87, poz. 395 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r., sygn. akt K 49/07 (Dz.U. z dnia 23 grudnia 2009r., nr 220, poz. 1734) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania M. B. uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w powołanej ustawie. W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż strona w okresie okupacji wykonywała pracę przymusową w pobliżu stałego miejsca zamieszkania. Praca ta nie przybrała zatem szczególnie dotkliwej formy, o której mówi Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, tzn. nie była połączona z wysiedleniem i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. B. podniósł iż wysiedlenie, tj. przymusowa zmiana miejsc pobytu (kilkakrotna) przybrało szczególnie dotkliwą formę i było połączone ze zmianą środowisk. Z miejsca stałego pobytu (wieś N.) wraz z rodziną został wysiedlony ze względu na jego położenie w rejonie założonego przez Niemców poligonu. Z tej przyczyny brak było możliwości powrotu do własnego gospodarstwa. Za przekroczenie granicy poligonu groziła kara śmierci. Wysiedlenie trwało od marca 1941r. do stycznia 1945r. Skonfiskowano inwentarz żywy, a gospodarstwo i wyposażenie mieszkań zostało zdewastowane, zniszczone. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu organ administracji podniósł, iż M. B. w listopadzie 1940r. został wraz z całą rodziną wysiedlony z miejscowości N. do miejscowości K. Następnie strona wraz z rodziną zamieszkała w miejscowości P., oddalonej od stałego miejsca zamieszkania sprzed wybuchu wojny o około 8 km, gdzie rodzina skarżącego została skierowana do pracy przymusowej. Zmiana miejsca zamieszkania spowodowana była wysiedleniem miejscowości N. i przeznaczeniem jej terenów pod poligon wojskowy, a nie skierowaniem rodziny wnioskodawcy do pracy przymusowej w miejscowości P., co potwierdza pismo z Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 18 listopada 2010r. Przez cały okres podlegania represjom strona pozostawała w bezpośrednim kontakcie z rodziną. Nie doszło więc do zerwania więzi społecznych i rodzinnych. Utrata gospodarstwa w rodzinnej miejscowości była niewątpliwie represją. Jednakże uprawnienie do świadczenia pieniężnego nie przysługuje z tytułu wysiedlenia, a co się z tym wiąże - z utratą domu, czy gospodarstwa i brakiem możliwości korzystania z rzeczy codziennego użytku, sprzętu, mebli, ubrań zgromadzonych w domu), lecz z tytułu deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej. M. B. przez cały okres pobytu na wysiedleniu przebywał w otoczeniu rodziny, co dla małoletniego wówczas wnioskodawcy nie mogło być bez znaczenia, szczególnie wobec tych wysiedlonych, również małoletnich, którzy takiego kontaktu z bliskimi zostali pozbawieni. Miejsce wykonywania pracy znajdowało się w niewielkiej odległości od dotychczasowego miejsca zamieszkania, co wiąże się w tym, że praca ta wykonywana była w istocie w tym samym, zarówno kulturowo, jak i językowo środowisku. W skardze na powyższą decyzję M. B. podniósł, iż jego wysiedlenie wraz z rodziną było połączone ze skierowaniem do pracy przymusowej. Ośmiokrotnie zmieniali wówczas miejsce zamieszkania. Powołał się na trudne warunki bytowe, w jakich zmuszeni byli wówczas przebywać oraz trudne warunki pracy przymusowej w majątku rolnym, jaką wykonywali jego rodzice oraz starszy brat T. Skarżący podniósł również, iż wraz z dwojgiem młodszych dzieci wykonywał wówczas prace domowe, opiekował się 80 - letnią babcią, gotował obiady, które donosili do miejsc pracy. Powołał się ponadto na to, że decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiające jego bratu przyznania uprawnienia do świadczenia z tytułu deportacji, zostały uchylone wyrokiem WSA. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozpoznaje spraw merytorycznie, lecz bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, tzn. ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć wydanych przez organ administracji w niniejszej sprawie stanowił art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87, poz. 395 ze zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniu pieniężnym. W myśl art. 2 pkt 2 lit. a wskazanej ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres minimum 6 miesięcy z terytorium Państwa Polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. Dokonując wykładni pojęcia "deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej" w rozumieniu tego przepisu należy mieć na względzie to, iż w wyroku z dnia 16 grudnia 2009r., sygn. akt K 49/07, Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym, w zakresie, w jakim pomija przesłankę deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej w granicach przedwojennego państwa polskiego, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawodawca trafnie uznał, iż wśród wszystkich osób świadczących pracę przymusową na rzecz ZSRR i III Rzeszy, szczególnie dotkliwie poszkodowane były osoby, które pracę tę świadczyły w warunkach przesiedlenia poza dotychczasowe miejsce zamieszkania. Świadectwa osób poddanych tej formie represji skłaniają do akceptacji poglądu, że znajdowały się one w znacznie trudniejszej sytuacji, niż osoby wykonujące nawet tego samego typu pracę, ale w dotychczasowym miejscu zamieszkania lub w niewielkim od niego oddaleniu (np. sąsiednie miejscowości), w znanej okolicy, w otoczeniu rodziny i znajomych. Obok niedogodności związanych z samym obowiązkiem zatrudnienia (często na granicy fizycznych możliwości), były one poddane dodatkowemu stresowi związanemu z rozłąką z najbliższymi i koniecznością samodzielnej organizacji od podstaw życia codziennego w nowym, z reguły nieprzyjaznym miejscu pobytu. Wśród czynników, które wskazują na zaostrzony charakter takiej represji, w porównaniu do "zwykłej" pracy przymusowej w pobliżu dotychczasowego miejsca zamieszkania, Trybunał wymienił m.in.: niedostatek więzi społecznych z nowym otoczeniem (wrogość, nieznajomość języka), ogólnie trudniejsze warunki egzystencji (np. brak możliwości sprzedaży, czy wymiany własności pozostawionej w dotychczasowym miejscu zamieszkania, brak solidarności rodzinnej czy sąsiedzkiej), co najmniej utrudniony kontakt z rodziną i najbliższymi, trudny klimat i warunki przyrodnicze (dotyczy to zwłaszcza osób wywiezionych do części azjatyckiej ZSRR). Okoliczności te, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nabierały szczególnego znaczenia, jeżeli weźmie się pod uwagę, że "na roboty" wywożeni byli przede wszystkim - zwłaszcza na początku okupacji - ludzie młodzi. Sformułowane w art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym bardzo rygorystyczne przesłanki dostępu do świadczeń deportacyjnych, w istotny sposób naruszają zasadę równości. Kryterium przekroczenia granic państwowych nie jest adekwatne do celu ustawy, którym było symboliczne zadośćuczynienie za pracę przymusową świadczoną na rzecz okupantów w szczególnie trudnych warunkach, spowodowanych oderwaniem od dotychczasowego otoczenia. W świetle tak sformułowanego poglądu Trybunału Konstytucyjnego, na który powołał się zresztą organ administracji wydając zaskarżoną decyzję, przyjąć należy, iż deportacja musiała łączyć się z przymusowym wywiezieniem, wyrwaniem i odizolowaniem od dotychczasowego środowiska. Stan deportacji najczęściej wiązał się z życiem w otoczeniu wrogości, wyobcowania mentalnościowego, kulturowego i językowego. W czasie tym dochodziło do ogólnego pogorszenia warunków egzystencji osoby deportowanej w stosunku do życia w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Nie miała ona zwykle możliwości korzystania z rzeczy codziennego użytku, sprzętu, mebli, ubrań zgromadzonych w domu. Nie mogła utrzymywać więzi oraz pozytywnych relacji rodzinnych i sąsiedzkich. Oznacza to konieczność ustalenia, czy osoba deportowana mogła odwiedzać dom rodzinny, znajomych, przyjaciół. Nie bez znaczenia pozostaje wiek osoby deportowanej, a co za tym idzie - zdolność do samodzielnej egzystencji, jak i warunki, w których osoba musiała funkcjonować w miejscu deportacji (gdzie spała, jak wyglądał dzień takiej osoby, jak się odżywiała), czy zadania wykonywane przez osobę deportowaną adekwatne były do jej wieku. Często bowiem zdarzało się, że małe, czy też kilkunastoletnie dzieci musiały ciężko pracować pod groźbą kary. Stwierdzenie takie skutkuje tym, że deportacja uzyskiwała bardziej dotkliwą formę. Należy również zwrócić uwagę na to, że art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym nie zawiera żadnych wskazań dotyczących odległości, na jaką wysiedlenie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia spełnia kryterium deportacji (wywiezienia). Trybunał Konstytucyjny stwierdził natomiast, że z deportacją mamy do czynienia w przypadku przymusowej zmiany miejsca dotychczasowego pobytu i wyrwaniem z dotychczasowego środowiska. W świetle powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego sam fakt deportowania nawet do sąsiedniej miejscowości nie ma znaczenia. W myśl przepisów ustawy o świadczeniu pieniężnym wyłączną przesłanką przyznania świadczenia pieniężnego jest jedynie stwierdzenie faktu deportacji (wywiezienia) do pracy przymusowej. Na organie administracji ciąży natomiast obowiązek podjęcia niezbędnych kroków, mających na celu ustalenie, czy strona ubiegająca się o przyznanie świadczenia pieniężnego określonego w ustawie o świadczeniu pieniężnym została deportowana (wywieziona) do pracy przymusowej, co należy rozumieć jako przymusową zmianę miejsca pobytu (wysiedlenie), a więc dokładnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy oraz jego wszechstronną ocenę zgodną z zasadami logiki, jak również załatwienia sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie organ administracji nie ustalił jednakże w dostateczny sposób, czy w stosunku do skarżącego została spełniona przesłanka deportacji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym nadanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r., czy też nie, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, ograniczył się właściwie wyłącznie do stwierdzenia, że "strona w czasie okupacji wykonywała pracę przymusową w pobliżu stałego miejsca zamieszkania", co uznał za jednoznaczne z tym, iż nie przybrała ona szczególnie dotkliwej formy, tzn. nie była połączona w wysiedleniem i "wyrwaniem" z dotychczasowego środowiska. Z uzasadnienia tej decyzji zdaje się więc wynikać, że podstawą zajętego przez organ stanowiska były włącznie ustalenia dotyczące odległości dzielącej miejsce wykonywania przez skarżącego pracy przymusowej i jego poprzedniego miejsca zamieszkania. Organ administracji nie przedstawił jednakże żadnych okoliczności mających uzasadniać takie właśnie stanowisko w sprawie. Nie wskazał, jakie ustalenia faktyczne stanowiły podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika nawet to, gdzie było dotychczasowe miejsce zamieszkania skarżącego, ani gdzie pracę przymusową wykonywał. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji wskazał już wprawdzie, że zainteresowany wraz z całą rodziną został wysiedlony z miejscowości N. do miejscowości K. Następnie zamieszkał wraz z rodziną w miejscowości P., oddalonej od miejsca stałego zamieszkania sprzed wybuchu wojny o około 8 km, gdzie rodzina zainteresowanego została skierowana do pracy przymusowej. Po czym, powołując się na pismo z Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 18 listopada 2010r., stwierdził, że zmiana miejsca zamieszkania spowodowana była wysiedleniem miejscowości N. i przeznaczeniem jej terenów pod poligon wojskowy, a nie skierowaniem rodziny zainteresowanego do pracy przymusowej. Przez cały okres wykonywania pracy przymusowej strona pozostawała w bezpośrednim kontakcie z rodziną. Nie doszło więc do zerwania więzi społecznych i rodzinnych. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji poza zaświadczenia z Archiwum Państwowego w Ł. nie wskazał jednak żadnej innej podstawy tych ustaleń, a już w szczególności dowodów, na których się oparł. Sama zaś okoliczność wysiedlenia ludności z miejscowości N. ze względu na utworzenie poligonu wojskowego, znajdująca potwierdzenie w zaświadczeniu z dnia 18 listopada 2010r., nie oznacza jeszcze, że wysiedlenie to nie było połączone z deportacją (wywiezieniem) ludności do pracy przymusowej, skoro - jak ustalił organ administracji - w miejscowości P. rodzina skarżącego została skierowana do pracy przymusowej. Wskazane zaświadczenie nie może więc stanowić wystarczającej podstawy do ustalenia, że celem wysiedlenia skarżącego i jego rodziny było wyłącznie zajęcie miejscowości N. pod poligon wojskowy. Na podstawie tego zaświadczenia nie można bowiem z całą pewnością wykluczyć, że celem tego wysiedlenia było również skierowanie wysiedlonej ludności do pracy przymusowej. Skarżący w toku postępowania wskazywał zresztą, że kilkukrotnie przymusowo zmieniał miejsce pobytu, co oznaczać może, iż to okupant decydował o tym, gdzie mieszkała i co robiła rodzina skarżącego. Natomiast samo zajęcie miejscowości, w której mieszkał skarżący pod poligon wojskowy i wysiedlenia jej mieszkańców świadczy także o tym, że w okresie okupacji nie było faktycznej możliwości powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania i dysponowania pozostawionym tam mieniem. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji świadczy również o braku ustaleń faktycznych, co do okoliczności, w jakich skarżący został wywieziony do pracy przymusowej, warunków w jakich wykonywał tę pracę oraz jego obowiązków związanych z tą pracą. Nie wiadomo także, na jakiej podstawie organ administracji ustalił, że rodzina skarżącego dopiero w miejscowości P. została skierowana do pracy przymusowej, skoro skarżący powoływał się na okoliczność kilkukrotnej przymusowej zmiany miejsca pobytu po wysiedleniu z miejscowości N. Organ administracji ustalił jedynie, iż z miejscowości N. skarżący i jego rodzina zostali wysiedleni do miejscowości K., a następnie P. Organ nie wyjaśnił także tego, gdzie skarżący w czasie wykonywania pracy przymusowej mieszkał i w jakich warunkach przebywał, czy w związku z tą sytuacją był narażony na brak należytej opieki ze strony rodziców. Z akt sprawy nie wynika zresztą, czy było to miejsce wykonywania pracy przez jego rodziców, czy też inne. Dodać przy tym trzeba, iż sama okoliczność wysiedlenia skarżącego wraz z rodzicami i rodzeństwem nie przesądza jeszcze o tym, że pracę przymusową wykonywał razem z rodzicami i, że w miejscowości, do której został wysiedlony, mieszkał ze swoją rodziną. W skierowanej do sądu skardze skarżący podniósł zresztą, iż w czasie wykonywania pracy przymusowej przez rodziców i starszego brata wykonywał prace domowe, opiekował się 80 – letnią babcią, gotował obiady, które donosił do miejsc pracy. Tymczasem w myśl art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienia wydanych w niniejszej sprawie decyzji, z uwagi na wskazane wyżej braki, z pewnością wymogom tym nie odpowiadają. Na podstawie analizy akt sprawy można natomiast domniemywać, iż ustalenia dotyczące odległości dzielącej miejscowości N. i P. organ administracji poczynił w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy wydruk mapy ze strony internetowej "viamichelin.pl". Tego rodzaju mapa nie jest jednak dokumentem urzędowym sporządzonym przez powołany do tego organ państwowy, o jakim stanowi art. 76 § 1 K.p.a. Nie może zatem stanowić podstawy do ustaleń faktycznych dotyczących odległości, jaka dzieliła miejsce dotychczasowego zamieszkania skarżącego oraz wykonywania pracy przymusowej. Zauważyć nadto trzeba, że w toku postępowania skarżący powoływał się nie tylko na okoliczność kilkukrotnej, przymusowej zmiany miejsca pobytu po wysiedleniu z miejscowości N., ale również związanej z tym zmiany gmin na terenie, których znajdowały się te miejscowości. We wniosku o przyznanie świadczenia skarżący wskazał, że miejscowość N. znajdowała się w gminie B. w pow. [...], miejscowość K. w gminie Z., a miejscowość P. w gminie B. w pow. [...]. Z akt sprawy nie wynika nadto, aby organ administracji czyniąc ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...], co do sytuacji skarżącego, wzywał go do przedstawienia jakichś dodatkowych dowodów świadczących o jego sytuacji związanej z wysiedleniem z dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organ administracji nie zastosował także art. 10 § 1 K.p.a. ani przed wydaniem zaskarżonej decyzji, ani decyzji z dnia [...], który to przepis stanowi o ciążącym na organach administracji publicznej obowiązku zapewnienia stronom czynnego udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tym stanie rzeczy stwierdzenie przez organ administracji, iż wywiezienie skarżącego oraz jego rodziny nie miało związku ze skierowaniem do pracy przymusowej i nie stanowi represji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym uznać trzeba za co najmniej przedwczesne i nie oparte na wyczerpującej analizie materiału dowodowego, nawet zawartego w aktach sprawy. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ winien uwzględnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, ustalając spełnienie przesłanki deportacji przy zastosowaniu powyższych wskazówek i przedstawionej oceny prawnej. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie powinien być uzupełniony o ustalenia, czy miały miejsce okoliczności, o których wyżej mowa, czy też nie. Organ powinien bowiem obiektywnie ustalić, czy świadczenie jest należne, czy nie. Nie może natomiast szukać oparcia swojego rozstrzygnięcia wyłącznie w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, bez poszukiwania dowodów jednoznacznie wskazujących na poparcie swojego stanowiska. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien mieć natomiast na uwadze poczynione w niniejszym uzasadnieniu wskazania, co do interpretacji treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 2009r. sygn. akt K 49/07, w kontekście niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i 205 § 1 tej ustawy. Natomiast z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji (niepodlegającej wykonaniu i nie nadającej się do wykonania) nie stwierdzono podstaw do orzekania w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A.D.