II SA/Łd 33/15

Dnia 11 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2015 roku sprawy ze skargi B. H. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę. LS Zaskarżonym postanowieniem znak: [...] z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednia Dz. U. z 2013 roku poz. 267), odmówił B. H. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił zwrotu na rzecz B. H. nieruchomości położonej w obrębie 12 miasta B. oznaczonej według obecnie obowiązującej ewidencji gruntów jako dz. nr nr 425, 426/2 (przed nabyciem na Skarb Państwa w 1975 roku stanowiące własność W. R. w granicach dawnych działek nr 2961/2, 2960) i działki nr 249/18 (w granicach dawnej działki nr 2961/1), działek nr nr 539, 422/4, 423, 422/7, 422/9 (w granicach działki nr 2960), 184/1, 183, 184/3, 184/4, 185, 196, 547/2, 547/1, 549, 475/4, 475/1, 550, 476/3, 476/4, 476/1, 551, 479/4, 456/2, 456/4 (w granicach dawnych działek nr 3253/1, 3253/2) wszystkie nabyte aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] oraz działek nr nr 474/4, 547/1, 441/5, 441/1, 441/4, 545, 546, 442/6, 548, 439/2, 437/7, 439/1, 438, 541, 422/10 (przed nabyciem w 1980 roku stanowiące własność W. R. nabyte na Skarb Państwa aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] roku jako działki nr 2996 i 2997.). Następnie pismem z dnia 12 grudnia 2011 roku B. H. na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. wniosła o uzupełnienie powyższego rozstrzygnięcia. Starosta [...] postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 roku GN.II.7221-1/2/2006 odmówił uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji z dnia 21 października 2011 roku nr GN.II.7221-1/2/2006. W lutym 2014 roku B. H. wystąpiła ponownie o "nadanie sprawie biegu" i przesłanie określonych dokumentów. W piśmie z dnia 17 lutego 2014 roku Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wskazał, że decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł już o odmowie zwrotu przedmiotowych nieruchomości. Ponadto poinformował, że wniosek B. H. o uzupełnienie decyzji został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia [...] nr [...] o odmowie uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Starosty [...] z dnia 17 lutego 2014 roku wynika, iż zostało ono doręczone B. H. w dniu 3 marca 2014 roku. W dniu 31 marca 2014 roku skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] nr [...]. Skarżąca wskazała, że nie zostało jej doręczone postanowienie Starosty z dnia 5 stycznia 2012 roku w przedmiocie odmowy uzupełnienia rozstrzygnięcia, mimo że będąc w placówce pocztowej w dniach 26 i 27 stycznia 2012 roku domagała się wydania całej korespondencji. Jednocześnie strona podniosła, że zmieniono znajdującą się na kopercie datę awizowania przesyłki zawierającej powyższe postanowienie wskutek czego zwrócono wcześniej przesyłkę do nadawcy. Wspomnianym na wstępie postanowieniem Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ ustalił, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia skierowanego do B. H., z którego wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, tj. 16 stycznia 2012 roku oraz 23 stycznia 2012 roku, a następnie 31 stycznia 2012 roku została zwrócona do adresata. W ocenie organu odwoławczego, wbrew wskazaniom skarżącej, nie ma podstaw, aby kwestionować datę awizowania przesyłki. Co prawda w znajdującej się na przesyłce dacie pierwszego awizo, tj. "16 01 2012" cyfra "6" dopisana jest odręcznie, ale biorąc pod uwagę zasady wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, wynikało to z nieczytelnego odbicia pieczątki w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, organ przyjął, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 44 § 4 k.p.a. wprowadzający tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastu dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma. W ocenie organu odwoławczego tłumaczenie strony wskazujące, że postanowienie nie zostało jej doręczone pomimo tego, że była w placówce pocztowej w dniach 26 i 27 stycznia 2012 roku domagając się wydania całej korespondencji, nie może przynieść oczekiwanego skutku w postaci przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Poza tym Wojewoda zwrócił uwagę, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ wskazał, że nawet gdyby przyjąć zasadność podnoszonych w tym zakresie zarzutów, to jednak pismem z dnia 17 lutego 2014 roku, które zostało doręczone B. H. w dniu 3 marca 2014 roku, poinformowano ją o wydaniu postanowienia z dnia [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...]. Pomimo powzięcia informacji o wydaniu takiego postanowienia w dniu 3 marca 2014 roku, B. H. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem wniosła dopiero 31 marca 2014 roku (data nadania pisma figurująca na kopercie), tj. z uchybieniem 7-dniowego terminu do dokonania takiej czynności określonego w art. 58 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B. H.. Skarżąca wyjaśniła, że nie wiedziała o wydaniu przez Starostę w dniu [...] postanowienia znak [...], dlatego w lutym 2014 roku zwróciła się do organu z pismem o nadanie biegu sprawie. Skutkiem tego w dniu 17 marca 2014 roku doręczono jej postanowienie z dnia [...]. W odpowiedzi na to postanowienie strona 27 marca 2014r złożyła zażalenie na decyzję z dnia [...] wnosząc o uzupełnienie rozstrzygnięcia tej decyzji. Skarżąca ponadto powołała się na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 roku w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2010 roku Nr 190, poz. 1277). W ocenie skarżącej na awizowanej przesyłce brakuje: informacji o niedoręczeniu przesyłki i miejscu jej awizacji oraz pozostawieniu ze zdefiniowaniem miejsca pozostawienia zawiadomienia; informacji o przyczynach niedoręczenia przesyłki; podpisu doręczyciela; daty próby doręczenia przesyłki oraz potwierdzenia wydania tejże własnoręcznym podpisem. Zdaniem skarżącej Starosta [...] podał na kopercie niewłaściwy adres odbiorcy : zamiast "Wygodna 26 m. 87" napisano: "Wygodna 261.87". Tak zaadresowana przesyłka nie mogła trafić do skrzynki odbiorcy i powinna być zwrócona do nadawcy z powodu winy nadawcy. Skarżąca podkreśliła, że pracownicy poczty nie chcieli jej wydać przesyłki w dniach 26 i 27 stycznia 2012 roku, chociaż w tych dniach wydano jej przesyłki o wyższych numerach kodów. Skarżąca stwierdziła, że sporną przesyłkę zwrócono przedwcześnie (31 stycznia 2012 roku), gdyż należało ją zwrócić dopiero 1 lutego 2012 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a ponadto wskazał, że na spornej przesyłce napisano adres : ""Wygodna 26/87", nie zaś "Wygodna 261.87". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach art. 145 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Instytucja przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. W świetle art. 58 k.p.a. przesłanki przywrócenia przez organ terminu są następujące: a) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że chybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu, c) jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, d) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Ten 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.). Tak więc warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Jednocześnie skuteczność tego wniosku uzależniona jest od jego wniesienia w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienia uchybionej czynności (§ 2 tego przepisu). Podkreślenia wymaga, że skuteczność złożonego wniosku o przywrócenie terminu jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a., w tym dochowania terminu. Przesłanka dochowania terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Ten 7-dniowy termin jest bowiem nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.). Stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a. wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Ta ostatnia uwaga jest w niniejszej sprawie kluczowa. Z akt sprawy bowiem niezbicie wynika, że skarżąca powzięła wiedzę najpierw o istnieniu postanowienia w przedmiocie odmowy uzupełnienia rozstrzygnięcia w dniu 3 marca 2014 roku (wtedy doręczono stronie pismo informacyjne), następnie zaś skarżącej doręczono w dniu 17 marca 2014 roku kserokopię tego postanowienia (tej ostatniej daty skarżącej nie zakwestionowała). Biorąc powyższe pod uwagę dla skuteczności wniosku o przywrócenie terminu należało go wnieść najpóźniej w dniu 24 marca 2014 roku. Tymczasem skarżąca swoją prośbę o przywrócenie terminu nadała w placówce pocztowej dopiero w dniu 31 marca 2014 roku (pismo oznaczone datą 27 marca 2014 roku), a więc niewątpliwie po upływie ustawowego terminu. W tym miejscu warto wyjaśnić z jakich powodów to właśnie powzięcie wiedzy o postanowieniu w przedmiocie odmowy uzupełnienia rozstrzygnięcia, a nie doręczenie innego aktu lub pisma, stanowiło moment, od którego należało rozpocząć liczenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wynika to z art. 111 §1b i §2 k.p.a., który stanowi, iż uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia, zaś w przypadku wydania takiego postanowienia termin dla strony do wniesienia odwołania biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Zatem na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji nie służy zażalenie, nie jest to postanowienie kończące postępowanie, ani też rozstrzygające sprawę co do istoty. Taka konstrukcja instytucji uzupełnienia decyzji powoduje, iż orzeczenie o uzupełnieniu lub jego odmowa nie ma samodzielnego bytu prawnego (nie podlega on odrębnemu zaskarżeniu), a pozostaje częścią aktu administracyjnego, którego uzupełnienia domagała się strona. W szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym, zatem termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia stronie odpowiedzi (pozytywnej lub negatywnej) co do jej żądania w przedmiocie uzupełnienia (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2008 roku, sygn. akt I OSK 875/07, Lex nr 505244). Sąd podziela ustalenia Wojewody dokonane w zakresie uchybienia siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu i wskazuje, że wobec tych okoliczności oraz jednoznacznej treści art. 58 § 3 k.p.a. wykluczona jest możliwość przywrócenia terminu, a co za tym idzie bez znaczenia jest to, czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zawinione czy nie. Nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącej o niedostosowaniu się przez pracowników poczty do wymogów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 roku w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2010 roku Nr 190, poz. 1277). Akt ten reguluje – jak sam tytuł wskazuje - wyłącznie doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym i nie dotyczy innego rodzaju pism w innych postępowaniach, a więc nie miał on zastosowania w kontrolowanym postępowaniu. W ocenie Sądu kwestionowana przez skarżącą przesyłka spoczywała - zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. - w placówce pocztowej w sumie przez okres 14 dni w dniach od 16 do 30 stycznia 2012 roku, zaś zwrócono ją do nadawcy dnia 15-tego od pierwszego zawiadomienia, czyli 31 stycznia 2012 roku. Sąd nie podzielił wątpliwości skarżącej co do prawidłowości zaadresowania koperty i uznał, że niewątpliwie na kopercie wpisano adres prawidłowy. Również jako racjonalne Sąd uznał wyjaśnienia organu dotyczące odręcznie dopisanej cyfry "6" w datowniku "16 01 2012" odwołujące się do zasady wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a wynikające z nieczytelnego odbicia pieczątki w tym zakresie. W świetle powyższego, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu złożony dopiero 31 marca 2014 roku nie mógł zostać uwzględniony przez organ, gdyż strona przekroczyła siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, niż tylko odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W konsekwencji Sąd uznał, że Wojewoda działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w jego granicach. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. IB