II SA/Łd 330/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-13
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający dochód, majątek w postaci nieruchomości i oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący osiąga wysoki dochód stały, posiada majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, a jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie od złożenia oświadczenia o dochodach.Stan faktyczny
Skarżący W.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został początkowo oddalony przez referendarza sądowego. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc zarzuty dotyczące nieprawidłowości w decyzji ustalającej warunki zabudowy oraz sugerując nieprawidłowości w działaniu inwestora. Sąd rozpoznał sprzeciw, oceniając sytuację majątkową i dochodową skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu W.B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W.B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
II SA/Łd 330/11
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2011r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi po rozpoznaniu wniosku skarżącego W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanowił oddalić wniosek strony. Odpis przedmiotowego postanowienia strona skarżąca odebrała w dniu 17 czerwca 2011r.
W dniu 20 czerwca 2011r. skarżący złożył sprzeciw wnosząc o pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zaakcentował, iż jest osobą pokrzywdzoną przez inwestora, który planuje budowę w granicy jego działki. Strona sugeruje, iż pomimo wielu nieprawidłowości w decyzji Burmistrza Ł. ustalającej warunki zabudowy, na które wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze inwestorowi udało się uzyskać korzystne rozstrzygnięcie, gdyż pełni on funkcję architekta w Wydziale Architektury Starostwa w Ł., co za tym wykorzystuje swoje stanowisko do załatwienia prywatnych interesów. Skarżący dodał, iż sam składał wniosek o ustalenie warunków zabudowy na swojej działce graniczącej z działką inwestora, jednakże uzyskał telefoniczną informację, że jego inwestycja będzie przesunięta względem planowanego przez niego usytuowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Podkreślić należy, iż prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w treści art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.
Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także z dodatkowych dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 80 m² oraz 74-metrowego mieszkania (w tym 1/2 posiada żona). Posiada ponadto 3 ha gruntu rolnego i otrzymuje rentę w wysokości 2013,90 zł netto. Z formularza PIT-40A wynika, że skarżący w 2010 roku osiągnął dochód w wysokości 28 146,12 zł, z czego odprowadzono 2 330 zł zaliczek na podatek dochodowy oraz 2 181,28 zł składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z przedstawionych wyciągów bankowych skarżącego wynika, że na koncie w banku Pekao SA skarżący w dniu 25 maja 2011 r. dysponował kwotą 4 260,81 zł, a w okresie od 26 lutego do 25 maja 2011 r. najniższe saldo wynosiło 2 730,75 zł.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący osiąga dość wysoki dochód stały, a ponadto posiada majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej. W tej sytuacji trudno uznać, iż skarżący jest pozbawiony środków do życia, a tylko takie osoby spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy. Sam dochód stały jakim dysponuje co miesiąc skarżący kilkukrotnie przewyższa kwotę wpisu sądowego i nie sposób twierdzić, iż przewidując kontynuowanie sprawy administracyjnej na drodze sądowej skarżący nie był w stanie poczynić pewnych oszczędności na ten cel. Nadto warto zauważyć, iż sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uległa zmianie od dnia złożenia oświadczenia o dochodach, gdyż w analizowanym obecnie sprzeciwie nie zawarł żadnych nowych okoliczności, które mogłyby przemawiać za przyznaniem stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym sprzeciwie strona zawarła wyłącznie merytoryczną argumentację, która w jej ocenie ma wpływ na wynik sprawy, niemniej jednak obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu jest wyłącznie wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie merytoryczna poprawność zaskarżonej decyzji, stąd argumenty sprzeciwu pozostają bez wpływu na ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło