II SA/Łd 330/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-11-07

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona wcześniej występowała z podobnym wnioskiem, który został prawomocnie oddalony, a strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona wcześniej występowała z podobnym wnioskiem, który został prawomocnie oddalony, a strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej uzasadniającej zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wiąże sąd, a zmiana wcześniejszego rozstrzygnięcia jest możliwa jedynie w przypadku wykazania zmian okoliczności sprawy, w szczególności pogorszenia sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą umorzenia postępowania odwoławczego oraz ustalenia warunków zabudowy. Wcześniej sąd odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na posiadany majątek (dom, mieszkanie, grunty rolne), dochody z renty oraz oszczędności, które zostały przeznaczone na wesele syna.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 listopada 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Łd 330/11 U Z A S A D N I E N I E W. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Łodzi, po rozpoznaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. W dniu 25 października 2011 r. do tut. Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 80 m² oraz 74-metrowego mieszkania (w tym 1/2 posiada żona). Posiada ponadto 3 ha gruntu rolnego. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości 2000 zł netto. Posiada oszczędności w kwocie ok. 1000 zł. Dodatkowo skarżący oświadczył, że dotychczasowe kwoty znajdujące się na rachunku bankowym zostały przeznaczone we wrześniu na wesele syna. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący w rozpoznawanej sprawie występował już z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, wskazał, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Warto jednak wspomnieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Referendarz sądowy, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje natomiast art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawców. Tymczasem w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazywał na pogorszenie swojej sytuacji materialnej ani nie wykazywał nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska co do oceny zdolności płatniczych strony. Za taką okoliczność nie może być uznane niewskazanie dochodów żony w złożonym oświadczeniu oraz stwierdzenie, że posiadane na rachunku bankowym oszczędności zostały we wrześniu 2011 r. zużytkowane na wesele syna. Analiza samych tylko dochodów, jakie skarżący uzyskuje z tytułu emerytury, a także fakt posiadanego majątku w postaci nieruchomości wskazuje na dobrą i stabilną sytuację materialną, co powoduje, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro skarżący nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych warunkujących uznanie, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., wniosek strony należało oddalić. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu a.tp.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło