II SA/Łd 330/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. II SA/Łd 330/11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi po rozpoznaniu wniosku skarżącego W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanowił oddalić wniosek strony. Odpis przedmiotowego postanowienia strona skarżąca odebrała w dniu 17 listopada 2011r. W dniu 23 listopada 2011r. skarżący złożył sprzeciw wnosząc o pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego skupił się na wykazaniu, iż koszty postępowania winien ponieść podmiot, który dopuścił się naruszenia prawa, a którym z pewnością nie jest skarżący. Podkreślił, iż to skarżący jest osobą pokrzywdzoną działaniami inwestora, który znajduje poparcie w organie administracji publicznej, którego jest pracownikiem. Dodał, iż emerytura jaką uzyskuje skarżący w wysokości 2000 zł nie jest wygórowaną sumą, tym bardziej, iż w większości jest przeznaczana na zakup leków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w treści art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona oświadczyła, iż posiada gospodarstwo rolne - 3 ha z budynkiem mieszkalnym - 80 m² i budynkami gospodarczymi, mieszkanie o powierzchni 74 m². Źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 2 000 zł miesięcznie oraz środki zgromadzone na koncie bankowym w wysokości 1 000 zł, gdyż dotychczas oszczędzone środki zostały spożytkowane na wesele syna. Strona oświadczyła, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W ocenie Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż to skarżący jest podmiotem, który spowodował wszczęcie postępowania sądowego. Oznacza to, iż cała procedura sądowa jest prowadzona z inicjatywy skarżącego, a skoro tak to skarżący jest podmiotem obowiązanym do poniesienia kosztów takiego postępowania. Stosownie bowiem do art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zatem wbrew stanowisku skarżącego kosztami takimi nie można obciążyć podmiotu, który jest adresatem zaskarżonej decyzji, z którą strona skarżąca się nie zgadza. Tym bardziej, iż na obecnym etapie Sąd nie bada merytorycznej poprawności zaskarżonej decyzji, co za tym prawdziwości twierdzenia skarżącego, iż to inwestor dopuścił się naruszenia prawa. Warto również zwrócić uwagę, iż jak zadeklarował skarżący w formularzu o przyznanie prawa pomocy, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. A skoro tak, to kwota jaką dysponuje, emerytura w wysokości 2 000 zł, w ocenie Sądu jest kwotą która umożliwia zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, w tym zakup leków, dla jednej osoby. Skarżący posiada także majątek w postaci domu, mieszkania i nieruchomości rolnej. Reasumując powyższe, Sąd rozpoznający wniosek skarżącego staje na stanowisku, iż uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł nie spowoduje, iż skarżący zostanie pozbawiony środków do życia, a tylko takie osoby spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy. Sam dochód stały jakim dysponuje co miesiąc skarżący kilkukrotnie przewyższa kwotę wpisu sądowego. Godzi się również zauważyć, iż obecnie rozstrzygany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem strony w tym zakresie, jednakże dane w nim zawarte są tożsame z dotychczas wskazywanymi. I jak już zostało podkreślone merytoryczna poprawność zaskarżonej decyzji nie jest obecnie przedmiotem kontroli Sądu i co ważne koszty postępowania sądowego ponosi strona z inicjatywy, której postępowanie zostało wszczęte. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. m.o.