II SA/Łd 332/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania B.C. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki na synem S. T. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu decyzji zauważyło, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych określają warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, którymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Podkreśliło nadto, iż zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a prawo do zasiłku i dodatków do niego przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Powołując art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.), Kolegium stwierdziło, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeśli dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim; dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej; osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie; dziecko albo osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko; osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że jedno z rodziców dziecka nie żyje; ojciec dziecka jest nieznany; powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone; sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. za bezsporne w niniejszej sprawie uznało, iż strona nie legitymuje się wyrokiem zasądzającym świadczenie alimentacyjne na dziecko S.T., a zatem nie przysługuje zasiłek rodzinny ani dodatki do tego zasiłku przewidziane w ustawie. Zdaniem tego Kolegium, o świadczenia rodzinne strona będzie mogła skutecznie ubiegać się po rozpoznaniu przez sąd powództwa przeciwko ojcu dziecka i wydaniu wyroku. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie B. C. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy i wyrównanie podstawy wychowawczego od sierpnia 2005r. do lutego 2006r. Wskazała, iż wyrok zasądzający od ojca dziecka alimenty w wysokości 250 zł uprawomocnił się 8 marca 2006r. Wyjaśniła, iż złożyła ponowny wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych wraz z pełną dokumentacją. Podkreśliła, iż o przyznanie świadczeń ubiega się od 29 lipca 2005r., w chwili obecnej przebywa na urlopie wychowawczym, który powinien być płatny, a nie jest. Według oświadczenia skarżącej, jest ona pozbawiona jakichkolwiek świadczeń rodzinnych od września 2005r., sama wychowuje dziecko. Nie ma pieniędzy na podstawowe środki do życia, jest zmęczona psychicznie całą sprawą. Żyje na ciągłych pożyczkach i z wyprzedaży rzeczy. Wskazała, iż w okresie od listopada 2005r. do grudnia 2005 r. MOPS udzielił jej wsparcia finansowego w kwocie 103 zł, a od stycznia 2006r. do lutego 2006r. w kwocie 130 zł. Ma zaległości w czynszu, dziecko często choruje, a to wiąże się z dodatkowymi kosztami. Obecnie przebywa na urlopie wychowawczym płatnym do 27 lutego 2008r. Pozbawienie jej prawa do zasiłku wychowawczego uważa za niezgodne z prawem, a jej "dziecko potraktowane jest tak jakby go niebyło, a ja jakbym nie miała żadnego problemu". Do skargi załączyła kserokopię protokołu ugody sądowej z dnia 27 lutego 2006r. w sprawie wysokości alimentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez B.C. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania B.C. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki na synem S. T. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, Sąd nie dopatrzył się naruszenia ani prawa materialnego, ani prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę merytoryczną decyzji stanowią przepisy art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 1 i 2 i 3 oraz art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, zaś zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie 44,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia; 56,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia; 65,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia. Do zasiłku rodzinnego przysługuje uprawnionym do urlopu wychowawczego matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400,00 zł miesięcznie, jeżeli dziecko pozostaje pod ich faktyczną opieką, nie dłużej jednak niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych. Dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień, a kwotę dodatku za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim; dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej; osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie; dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko; osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż B.C. w dniu 7 października 2005r. złożyła kolejny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna S.T. wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wypoczynkowego. Z akt sprawy wynika również, iż dochód skarżącej w 2004r. wyniósł 1635,64 zł (zaświadczenie z US z dnia 11 lipca 2005r.), a w dniu składania wniosku o zasiłek nie było, zgodnie z oświadczeniem skarżącej, zasadzonych alimentów, pozew o alimenty skarżąca złożyła bowiem w Sądzie Rejonowym dla Łodzi Widzewa w dniu 20 listopada 2005r. Z zaświadczenia wystawionego przez A z dnia 7 października 2005r. wynika z kolei, iż skarżąca jest zatrudniona w A na czas nieokreślony od 15 kwietnia 2004r. i przebywa na urlopie wychowawczym od 27 lutego 2005r. do 26 lutego 2008r. W tym stanie sprawy wobec braku orzeczenia zasądzającego alimenty na dziecko organy obu instancji słusznie, w ocenie Sądu, odmówiły ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego. Okolicznością przemawiającą za pozytywnym rozpoznaniem wniosku o przyznaniu świadczenia nie może być złożona przez skarżącą w dniu 20 listopada 2005r. kopia pozwu o alimenty, wskazany przepis art. 7 ustawy wymaga bowiem przedłożenia przez osobę uprawnioną orzeczenia zasądzającego alimenty. Nadto zauważyć należy, iż orzeczenie zasądzające alimenty ma charakter konstytutywny, co oznacza, iż dopiero z chwilą jego podjęcia osoba uprawniona uzyskuje świadczenie, w tej sprawie świadczenie to skarżąca uzyskała z dniem 27 lutego 2006r., co potwierdza sporządzony przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa Wydział VI Rodzinny i Nieletnich w dniu 27 lutego 2006r. protokół ugody w sprawie wysokości alimentów na syna S.T. Zwrócić również należy uwagę na art. 24 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Przepis ten jako początkowy moment przyznania świadczenia wyraźnie wskazuje dzień złożenia wniosku wraz z pełną dokumentacją. Tymczasem wniosek z pełną dokumentacją B.C. złożyła dopiero 9 marca 2006r., a więc nie tylko po podjęciu decyzji przez Prezydenta Miasta Ł., ale także przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Wniosek ten został pozytywnie rozpoznany przez Prezydenta Miasta Ł., który decyzją z dnia 10 kwietnia 2006r. przyznał skarżącej zasiłek rodzinny od 1 marca 2006r. do 31 sierpnia 2006r. w wysokości 43,00 zł miesięcznie wraz z dodatkiem z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wypoczynkowego w okresie od 1 marca 2006r. do 31 sierpnia 2006r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie. Nie bez znaczenia ma też powszechnie uznawana w orzecznictwie sądowym i doktrynie przedmiotu zasada, wedle której organy administracji publicznej orzekają na podstawie stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu orzekania oraz że są one związane tymi przepisami. W świetle powołanych wyżej przepisów podnoszony przez skarżącą w skardze fakt ubiegania się bezskutecznie o przyznanie świadczeń rodzinnych od 29 lipca 2005r., czy okoliczności świadczące o trudnej sytuacji osobistej i materialnej skarżącej są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a żądanie "wyrównania podstawy wychowawczego od sierpnia 2005r. do lutego 2006r." nie ma podstawy prawnej w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póż. zm.), skargę oddalił.