II SA/Łd 338/07

Dnia 6 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2007 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 104, 108 ust 1 kpa, art. 7, 8 ust 2 pkt 1 oraz art. 12 ust 1 i 4 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 3 pkt 23 ppkt c ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) przyznał A. K. zaliczkę alimentacyjną w kwocie 300 zł miesięcznie na okres od 1 października 2006 roku do 31 sierpnia 2007 roku. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż A. K. spełnia ustawowe kryteria warunkujące przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Od powyższej decyzji A. K. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W odwołaniu strona podniosła, iż domaga się przyznania zaliczki alimentacyjnej od dnia 1 września 2006 roku. Wskazała przy tym, że wniosek skierowany do komornika sądowego wysłała pocztą w dniu 30 września 2006 roku. Przesyłkę zwrócono z adnotacją "adresat odmówił przyjęcia z powodu braku określenia dzielnicy". A. K. wysłała zatem ponownie swój wniosek, tak samo zaadresowany, również bez wpisania adresu dzielnicy i wniosek ten został przez komornika przyjęty. Na potwierdzenie przedstawionej w odwołaniu argumentacji strona załączyła kserokopie potwierdzeń nadania wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [..] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7, 8 ust 2 pkt 1, 10 ust 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej został przez stronę wniesiony do komornika sądowego w dniu 17 października 2006 roku i dlatego zgodnie z art. 10 wyżej wymienionej ustawy organ ustalił prawo do wnioskowanego świadczenia od dnia 1 października 2006 roku. Odnosząc się do zarzutów dotyczących odmowy przyjęcia przez komornika sądowego wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 30 września 2006 roku, organ stwierdził, że organem właściwym do badania prawidłowości działań organu egzekucyjnego jest sąd powszechny. W dniu 22 lutego 2007 roku A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż wnosi o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej od września 2006 roku. W ocenie skarżącej jako datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia należało przyjąć dzień 30 września 2006 roku. Wskazując na odmowę przyjęcia przez komornika sądowego pierwotnego wniosku A. K. nadmieniła, iż w poprzednim okresie zasiłkowym miała miejsce analogiczna sytuacja i wówczas organ zasiłkowy bez zastrzeżeń uznał datę nadania pisma jako datę złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej powoływanej jako p.p.s.a.. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W świetle przytoczonych przepisów Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe stanowi zaś podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w przywołanym art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Poza sporem Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania zaliczki alimentacyjnej, określone w art. 2 i 7 powyższej ustawy. Istotę sporu miedzy stronami stanowi ustalenie początkowego okresu, od którego wnioskowane świadczenie winno być skarżącej przyznane. Zgodnie z art. 10 ust 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej prawo do zaliczki alimentacyjnej ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego. Oznacza to, iż organ określając okres wypłaty świadczenia ma obowiązek prawidłowego ustalenia daty złożenia przez stronę wniosku o jego przyznanie. Przez datę złożenia wniosku należy rozumieć złożenie wniosku przez stronę osobiście w siedzibie organu lub nadanie przez stronę wniosku w polskiej placówce pocztowej. . Możliwość nadania pisma procesowego via poczta przewiduje art. 57 §3 k.p.a., stanowiący, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem m.in. nadano pismo w polskim urzędzie pocztowym. Decyduje wówczas data stempla pocztowego. Z akt sprawy wynika, iż A. K. z pierwotnym wnioskiem o przyznanie zaliczki alimentacyjnej wystąpiła w dniu 30 września 2006 roku, składając w tej dacie pismo w urzędzie pocztowym. Wniosek ten nie został jednakże odebrany przez adresata i powrócił z adnotacją "adresat odmówił przyjęcia z powodu braku określenia dzielnicy". Dopiero kolejny wniosek o przyznanie świadczenia, notabene analogicznie zaadresowany, został przyjęty przez komornika sądowego i w dniu 17 października 2006 roku przekazany do organu, który przyznał wnioskowane świadczenie od miesiąca października 2006 roku. Organ odwoławczy nie poddając w wątpliwość twierdzenia strony odnośnie złożenia przez nią pierwotnego wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej uznał, iż organem właściwym do badania prawidłowości działań komornika sądowego jest sąd powszechny, zaś w toku postępowania administracyjnego należało przyznać skarżącej uprawnienia od października. Takie rozumowanie jest nietrafne. Przede wszystkim za niezgodną z prawem należy uznać odmowę przyjęcia przez komornika sądowego wniosku skarżącej o przyznanie zaliczki alimentacyjnej z dnia 30 września 2006r. wnioskodawczyni w sposób może nie do końca precyzyjny, ale wystarczający do doręczenia przesyłki wskazała na kopercie, do kogo kieruje swoje pismo. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do odmowy przyjęcia wniosku skarżącej skierowanego na adres jego kancelarii. Jeżeli istniały jakiekolwiek wątpliwości co do właściwości miejscowej, komornik powinien wydać postanowienie w przedmiocie przekazania sprawy organowi właściwemu (art. 200 w zw. z art. 13 § 2 kpc). Co prawda nadzór nad działaniem komornika sądowego, w tym zakresie, sprawuje sąd powszechny, to jednak należy mieć na uwadze, iż sprawa o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej należy do kategorii indywidualnych spraw administracyjnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w których postępowanie prowadzi się w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Komornik sądowy nie jest organem administracji i w sprawie o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej jedynie pośredniczy w przekazaniu do organu wniosku strony wraz z dokumentacją dotyczącą prowadzonej egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego. Niedopełnienie przez komornika obowiązku przyjęcia pierwotnego wniosku A. K. o przyznanie świadczenia nie może pociągać za sobą ujemnych dla wnioskodawczyni konsekwencji. Należało przyjąć, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem w dniu 30 września 2006r. Organ odwoławczy winien w każdym razie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić ponad wszelką wątpliwość datę złożenia wniosku przez A. K., mając na uwadze treść art. 57 §5 k.p.a. Jeżeli zaś, co zdaje się wynikać z uzasadnienia zaskarżonej decyzji data wniesienia przez skarżącą pierwotnego wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej w dniu 30 września 2006 roku nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, zaakceptowanie przyznania świadczenia od października 2006 roku jest nieuzasadnione. Wskazane wyżej naruszenie procedury administracyjnej (art. 77 §1 i 107 §3 k.p.a.) spowodowało konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ dokona prawidłowego ustalenia terminu złożenia przez A. K. wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej i na tej podstawie określi początkowy termin, od którego świadczenie winno być wypłacane. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w wyroku.