II SA/Łd 34/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-04-23
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli jej dochody netto wynoszą ponad 3200 zł, a wykazane wydatki (w tym raty kredytów i alimenty) wynoszą około 1500 zł miesięcznie?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy dochody netto przekraczają 3200 zł i pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać oddalony. Natomiast, jeśli dochody nie pozwalają na wynajęcie profesjonalnego doradcy we własnym zakresie, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Skarżący mieszka w domu wymagającym remontu, posiada niewielkie nieruchomości rolne, utrzymuje się z emerytury w wysokości 3274,83 zł netto, spłaca pożyczkę i kredyt, a także płaci alimenty na syna. Określił kwotę konieczną do utrzymania na 800 zł.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 kwietnia 2015 roku Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia bramy postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. lf
II SA/Łd 34/15
Uzasadnienie
S.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu sunięcia bramy.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z 21-letnim synem. Skarżący mieszka w starym, wymagającym gruntownego remontu domu o powierzchni 65 m2, posiada także niewielkie nieruchomości rolne o powierzchni: 0,5 ha, 0,69 ha i 0,23 ha. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 3274,83 zł netto. Wskazał, że opłaca alimenty na syna w kwocie 380 zł, spłaca pożyczę, której rata wynosi 330,06 zł (saldo zadłużenia to 9731,81 zł), a także posiada kredyt w rachunku na kwotę 5300 zł. Łącznie zadłużony jest na 15000 zł. Kwotę konieczną do utrzymania (energia, woda i ścieki, gaz, podatek i koszty utrzymania) określił na 800 zł. Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W ocenie referendarza sądowego bowiem wykazane dochody (ponad 3200 zł netto) nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i rodziny. Osiągany dochód daje to podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym, w tym wpis sądowy w wysokości 500 zł. Należy przy tym dodać, że przyszłe i ewentualne inne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi, wyniosłaby 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej – 250 zł) byłyby rozłożone w czasie, co niewątpliwie pozytywnie wpływa na możliwości ich pokrycia przez stronę. Ocenę tę wzmacnia przedstawiony przez skarżącego wykaz wydatków, które po zsumowaniu raty pożyczki (330 zł), alimentów (380 zł) i kwoty przeznaczanej na utrzymanie (800 zł) wynoszą około 1500 zł. Oczywiście należy rozumieć intencje skarżącego, który stara się wyremontować znajdujący się w złym stanie technicznym dom, jednak nie może to być argumentacja uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie może być bowiem tak, że pewne wydatki będą preferowane przez skarżącego kosztem budżetu państwa, który miałby wówczas pokrywać koszty wywołane jego skargą.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło