II SA/Łd 34/19

WyrokWSA w Łodzi2019-02-20

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Joanna Tarno, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w budynku biurowym, oparta na stwierdzonym nieodpowiednim stanie technicznym, jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel uważa, że bardziej opłacalna byłaby rozbiórka obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku biurowym, ponieważ ekspertyza techniczna, zlecona przez stronę skarżącą, potwierdziła zły stan techniczny obiektu, ale jednocześnie nie stwierdziła, że budynek nie nadaje się do remontu. Obowiązek utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym spoczywa na właścicielu, a decyzja nakazująca remont jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel preferuje rozbiórkę.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku biurowym "J". Nieprawidłowości obejmowały m.in. rozbiórkę i odtworzenie więźby dachowej i stropów, wzmocnienie nadproży, usunięcie tynków oraz wykonanie izolacji. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnienia interesu społecznego i obywateli, a także naruszenie przepisów Prawa budowlanego, wskazując na możliwość rozbiórki budynku zamiast remontu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 roku sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku biurowym oddala skargę. a.bł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] , nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "A." w Ł., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] w sprawie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1332 ze zm.) – nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "A." w Ł. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez: - rozbiórkę drewnianej więźby dachowej wraz z pokryciem i odtworzeniem zgodnie z załączonym projektem budowlanym, - rozbiórkę stropu nad pierwszym piętrem i parterem po ponownym odtworzeniem zgodnie z załączonym projektem budowlanym, - wzmocnienie nadproży otworów okiennych przez ich wymianę na nowe zgodnie z załączonym projektem budowlanym, - uzupełnienie ubytków tynków ścian wewnętrznych, - usunięcie tynków zewnętrznych z uzupełnieniem po dwukrotnym zmyciu preparatem grzybobójczym np. "Boroman", - wykonanie izolacji przeciwwilgociowych (pionowej i poziomej) zgodnie z projektem budowlanym, w terminie do dnia 15 czerwca 2019 roku w budynku biurowym "J" położonym na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A. 45/47 (działka nr ewid. 30/1, obręb [...]) zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym, opracowanym przez mgr inż. H.O., będący załącznikiem do decyzji. Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") przez nie podjęcie przez organ nadzoru budowlanego wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – członków Spółdzielni Mieszkaniowej a tym samym zaniechania obowiązku dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Ponadto, poprzez nie podjęcie przez organ nadzoru budowlanego wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu technicznego sprawy w szczególności w zakresie ustalenia woli właściciela – Spółdzielni Mieszkaniowej co do dalszego funkcjonowania nieużytkowanego budynku "J" na jego nieruchomości i w związku z tym przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do państwa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przedstawił treść regulacji prawnych wskazując następnie, iż z akt sprawy, w tym z protokołu oględzin wynika, że w budynku stwierdzono nieprawidłowości polegające na częściowych zarysowania ścian, spękaniu gzymsu wieńczącego, spękaniu ścian w nadprożach, częściowy brak izolacji pionowej i poziomej, nieodpowiedni stan techniczny drewnianej więźby dachowej, częściowe ubytki tynków zewnętrznych i wewnętrznych, zawilgocenie ścian, skorodowane obróbki blacharskie, występowanie pleśni po zawilgoceniach oraz nieodpowiedni stan techniczny stropów. W aktach sprawy znajduje się również "orzeczenie o stanie technicznym budynku biurowego" opracowane w maju 2018roku., przez mgr inż. H. O., posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Jak wynika z treści tego orzeczenia budynek został wybudowany w latach 50-tych ubiegłego wieku i służył jako zaplecze biurowe. Budynek zrealizowany jest w technologii tradycyjnej i od 10 lat jest nieużytkowany. Fundamenty ceglane nie posiadają żadnej izolacji przeciwwilgociowej (ani pionowej ani poziomej), są bardzo zawilgocone. Stopień zużycia fundamentów oceniono na 40%. Główne uszkodzenia ścian to: - bardzo duże zawilgocenie ścian w strefie przyziemia (sięgające na klatce schodowej aż do poziomu piętra), - duże ubytki tynku na ścianie zewnętrznej wschodniej (zarówno w strefie przyziemia, jak i na całej wysokości ściany, aż do gzymsu dachowego) odsłaniające surową cegłę, - bardzo zniszczony tynk na wszystkich elewacjach, szczególnie w strefie przygruntowej, w wielu miejscach tynk jest zwietrzały, odspaja się i łuszczy, - na pozbawionych tynku fragmentach murów (szczególnie w strefie przyziemia) widoczne są znaczne ubytki zaprawy, - równie zniszczony i zawilgocony tynk wewnętrzny w pomieszczeniach parteru, - widoczne zacieki i miejscowe zawilgocenia ścian na piętrze i na klatce schodowej na poddaszu oraz w rejonie przewodów kominowych, - zniszczony i zawilgocony tynk na kominach na poddaszu. Ściany zewnętrzne budynku nie spełniają obowiązujących przepisów dotyczących izolacyjności cieplnej. Stopień zużycia wynosi 30%. Stan techniczny stropu nad piętrem jest zły. W chwili obecnej na większości powierzchni stropu nie ma podłogi, widoczne są wierzchy belek drewnianych. Wiele z nich jest spróchniała. Odkrywka wykonana przy ścianie zewnętrznej wykazała, że końcówka belki oparta na ścianie jest całkowicie spróchniała. Końcówki belek leżące na ścianie nie są zabezpieczone papą. Stopień zużycia stropu nad piętrem wynosi 100%. Na więźbie dachowej widoczne są skutki nieszczelności pokrycia. Całe poszycie dachu nosi ślady wielokrotnych zalań i jest trwale zawilgocone. Część elementów konstrukcji dachu jest całkowicie zniszczona. Dotyczy to przede wszystkim płatwi środkowej oraz części krokwi. Największe zniszczenia płatwi występują w okolicy komina oraz w pierwszym przęśle płatwi (od strony wejścia na poddasze). Przy kominie płatew przegniła, w innych miejscach zaatakowana jest szkodnikami niszczącymi drewno. Aktualnie stan techniczny dachu kwalifikuje go do całkowitej wymiany, stopień zużycia konstrukcji dachu wynosi 100%. Jak wskazał autor ekspertyzy obecny stan techniczny budynku spowodowany jest przede wszystkim nadmiernym zawilgoceniem ścian oraz zalewaniem budynku przez nieszczelne pokrycie dachowe. Wspomniane zalewanie powoduje trwałe zawilgocenie drewnianych elementów konstrukcji budynku (więźba, stropy) i rozwój w nich korozji biologicznej, która obniża nośność tych elementów. Wilgoć oraz czynniki atmosferyczne nakładają się na naturalne starzenie się elementów budynku, które bez prawidłowo przeprowadzonych okresowych remontów powoduje szybsze zużywanie się konstrukcji obiektu. Na podstawie oględzin budynku, badań makroskopowych, odkrywek oraz przeprowadzonych obliczeń sprawdzających wyciągnięto następujące wnioski: - budynek w chwili obecnej znajduje się w złym stanie technicznym. Dotyczy to przede wszystkim ścian konstrukcyjnych, stropu drewnianego nad piętrem oraz dachu a także elementów wykończenia oraz instalacji, - przyczyną obecnego złego stanu technicznego budynku jest jego trwałe spowodowane błędami popełnionymi na etapie wykonawstwa oraz zaniedbaniami remontowymi, które doprowadziły do zawilgocenia ścian oraz więźby dachowej. Woda wraz z mrozem spowodowała erozję cegieł i zaprawy, stworzyła też warunki do korozji biologicznej rozwijającej się w drewnianych elementach konstrukcyjnych. Jak wynika z ekspertyzy w celu zabezpieczenia budynku przed dalszą jego degradacją należy wykonać: - osuszenie ścian budynku. Zaleca się zastosowanie nieinwazyjnej metody elektroosmozy. Dopuszcza się wykonanie tradycyjnych izolacji przeciwwilgociowych pod warunkiem zachowania ciągłości izolacji (wykonanie izolacji pionowej i poziomej ścian, a także poziomej pod posadzką), - wykonanie nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem spełniającym warunek NRO, - wymianę stropu nad piętrem. Zalecane jest wykonanie stropu ognioodpornego (np. z płyt ŁPS), - skucie zniszczonych tynków (wewnętrznych i zewnętrznych) i wykonanie nowych, przede wszystkim zewnętrznych. Po wykonaniu tynków zewnętrznych należy wokół budynku ułożyć opaskę z płyt chodnikowych z odpowiednim spadkiem. W dalszej kolejności, w celu przystosowania budynku do ponownego użytkowania, należałoby wymienić okna, ocieplić ściany budynku, wymienić zniszczone instalacje, wyremontować pomieszczenia sanitarne, wykonać nowe podłogi, pomalować ściany wykonać generalny remont budynku. W tym stanie rzeczy, przy tak stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie stanu technicznego budynku, znajdujących potwierdzenie w ekspertyzie, w ocenie organu wojewódzkiego, nie budzi najmniejszej wątpliwości wystąpienie w sprawie przesłanki określonej w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ powiatowy zasadnie w tej sytuacji przyjął, że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni i będąc zobligowany treścią tego przepisu nałożył na stronę obowiązki szczegółowo wskazane w decyzji, zalecając przy tym usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w terminie do dnia 15 czerwca 2019 roku w budynku biurowym "J" położonym na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A. 45/47. Jak podkreślił organ, Spółdzielnia przedłożyła wraz z orzeczeniem o stanie technicznym budynku biurowego projekt architektoniczno – budowlany wymiany konstrukcji dachu i stropu nad piętrem w spornym budynku. Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż z wniosku inicjującego postępowanie wolą strony było dalsze bezpieczne użytkowanie budynku, dlatego zgodnie z intencją Spółdzielni, organ powiatowy prowadził postępowanie zmierzające do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego. Natomiast jeśli wolą Spółdzielni była rozbiórka budynku, ze stosownym wnioskiem winna wystąpić do administracji architektoniczno-budowlanej. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." w Ł. wskazała na naruszenie prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 7 K.p.a. poprzez nie zachowanie zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli członków Spółdzielni przejawiającego się w unikaniu ponoszenia przez Spółdzielnię zbędnych kosztów jej działalności, b) art. 11 K.p.a. przez niezachowanie zasady przekonywania; c) art. 12 K.p.a. przez niezastosowanie zasady stosowania "najprostszych środków prowadzących do załatwienia sprawy". d) art. 77 § K.p.a. przez nieustalenie w drodze odpowiednich czynności woli strony oraz przez nieuwzględnianie przy rozpatrzeniu materiału sprawy określonych w art. 80 K.p.a. kryteriów doświadczenia życiowego, wiedzy ogólnej oraz zdrowego rozsądku. Ponadto autor skargi wskazał na naruszenie prawa materialnego, to jest: a) art. 5 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. "c" oraz pkt 3 Prawa budowlanego, przez nakazanie robót remontowych w budynku, w którym nie ma możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego i użytkowania go w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska; b) art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie wynikające z przyjęcia, że możliwe jest dokonanie w budynku prac remontowych, podczas gdy budynek ten powinien zostać rozebrany oraz przez nieuwzględnienie woli właściciela obiektu dokonania rozbiórki budynku stosownie do art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego i w konsekwencji nieuzasadnione pozbawienie Spółdzielni reprezentującej jej członków prawa do swobodnego dysponowania własnością i narażeniem jej na zbędne koszty. Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W piśmie z dnia 31 stycznia 2019 roku stanowiącym uzupełnienie skargi jej autor uzupełnił zawarty w skardze zarzut naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie zarzut naruszenia art. 11 K.p.a. przez wskazanie, że decyzja organu odwoławczego i decyzja ją poprzedzająca są obarczone wadami kwalifikowanymi przez błędne oznaczenia budynku będącego przedmiotem decyzji. Decyzją z dnia [...] roku organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego nakazał usunięcie nieprawidłowości w budynku biurowym "J". Natomiast w uzasadnieniu decyzji wskazano na stronie pierwszej, ósmy wiersz od dołu oznaczenie budynku literą "I". Dla odmiany na stronie drugiej, wiersze 25 i 48 oraz na stronie trzeciej, wiersz 2 organ wskazał oznaczenie "J". Dla odmiany wierszu 32 na stronie drugiej decyzji budynek został określony jako "mieszkalny", chociaż wcześniej w sentencji decyzji oraz w innych częściach uzasadnienia mowa jest o budynku biurowym. Z powyższego wynika, że organ nadzoru budowlanego w sposób niespójny określił przestrzeń w której mają być wykonane prace rekonstrukcyjne. Ta niespójność nie została usunięta w decyzji organu odwoławczego, przy czym na stronie ostatniej decyzji, przedostatni akapit uzasadnienia wyraźnie widać przerobienie ręcznym środkiem pisarskim wydrukowanej litery "I" na literę "J". Oznaczenie budynku na którym mają być wykonane prace remontowe stanowi istotny element rozstrzygnięcia i błąd w tym zakresie nie jest oczywistą omyłką pisarską. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przepis art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego nakłada na właściciela obiektu lub jego zarządcę szczególny obowiązek dbania o obiekt budowlany. Pociąga to za sobą konieczność przeprowadzania okresowych kontroli obiektu, a także – w razie potrzeby – stosownych napraw, konserwacji czy remontów. Przepisy Prawa budowlanego uprawniają organy nadzoru budowlanego do badania, czy dany obiekt budowlany utrzymywany jest w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowalny może zagrażać (albo jest użytkowany w sposób zagrażający) życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo swym wyglądem powoduje oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego). Przepis art. 66 Prawa budowlanego stanowi najdonioślejszy przykład konkretyzacji nakazu przestrzegania obowiązku utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego, zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 roku, sygn. VII SA/Wa 1785/11; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaistnienie więc choćby jednej z ww. przesłanek uprawnia organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja ta ma charakter związany, tzn. przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi nie tylko upoważnienie dla organu nadzoru budowlanego do wydania stosownej decyzji, jeśli zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności w nim określonych, lecz wręcz statuuje obowiązek jej wydania, a zaniechanie w tym zakresie stanowiłoby naruszenie prawa (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z dnia 27 października 2010 roku, sygn. II SA/Bd 893/10; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2010 roku, sygn. II SA/Go 889/09; w Poznaniu z dnia 20 października 2010 roku, sygn. II SA/Po 437/10; we Wrocławiu z dnia 3 marca 2010 roku, sygn. II SA/Wr 25/10). W przedmiotowej sprawie zakres nieprawidłowości technicznych ustalono na podstawie oględzin oraz ekspertyzy technicznej stanu technicznego budynku sporządzoną przez odpowiednio uprawnioną osobę wraz z projektem określającym jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wspomniana ekspertyza została opracowana na zlecenie strony skarżącej stosownie do postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...]. Strona skarżąca w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego i w treści skargi nie kwestionowała ustaleń co do nieodpowiedniego stanu technicznego kontrolowanego obiektu. Zasadnie więc organy uznały, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Stwierdzony stan techniczny przedmiotowego obiektu powinien więc być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem przez jego właściciela lub zarządcę (art. 61 Prawa budowlanego). Redakcja tego przepisu wskazuje, że w pierwszej kolejności obowiązek ten spoczywa na właścicielu, a następnie na zarządcy. Pojęcia "zarządcy obiektu budowlanego", o którym mowa w art. 61 Prawa budowlanego, nie należy utożsamiać z pojęciem "zarządcy nieruchomości". W pojęciu "zarządca obiektu budowlanego" mieści się bowiem zarówno podmiot władający całą nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, a także podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy. Pojęciem "zarządcy obiektu budowlanego" należy zatem objąć każdą osobę, tj. użytkownika, dzierżawcę, najemcę, władającego tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego, na której spoczywa obowiązek zarządzania tą nieruchomością (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 29 maja 2018 roku, sygn. VIII SA/Wa 75/18; z dnia 17 kwietnia 2018 roku, sygn. VII SA/Wa 1553/17; z dnia 27 czerwca 2017 roku, VII SA/Wa 1895/16). Jest kwestią bezsporną, że ustawowy obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektów budowlanych zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, ciąży na właścicielach lub zarządcach tych obiektów (art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego). Powyższy obowiązek ustawowy jest konkretyzowany i indywidualizowany za pośrednictwem decyzji administracyjnych, w tym przede wszystkim decyzji wydawanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Adresatami powyższych decyzji są właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie (zob. A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 61 ustawy - Prawo budowlane, LEX 2016), zasadnie zauważa się, że przyjęta przez ustawodawcę kolejność podmiotów, na których ciąży powyższy obowiązek, nie jest przypadkowa (zob. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 roku, sygn. II OSK 1310/06). Uznając, że prawo własności jest prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art. 66 Prawa budowlanego. W przepisie art. 61 Prawa budowlanego ustawodawca wskazał właściciela lub zarządcę, a więc posłużył się alternatywą, co oznacza, że obowiązki na podstawie art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego mogą być nałożone również na oba podmioty łącznie. Określenie w omawianych przepisach w sposób alternatywny osób odpowiedzialnych za stan techniczny obiektów budowlanych nie oznacza, że organy administracji w oderwaniu od szczególnych okoliczności faktycznych sprawy mogą bez uzasadnienia pominąć jedną z nich. Odnosi się to zwłaszcza do sytuacji, w których niejasny bądź niepełny jest stan własności nieruchomości, a nie budzi wątpliwości to, kto jest zarządcą. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2013 roku (sygn. II OSK 726/12) stwierdził, że ponieważ adresatami przepisów art. 61 – 70 Prawa budowlanego są właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, dlatego organy administracji publicznej, wydając decyzje na podstawie tych przepisów, zobligowane są do wyjaśnienia sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji strona skarżąca skierowała pismo z informacją, że nieruchomość, na której znajduje się sporny budynek jest dzierżawiona, ale z uwagi na liczne zaniedbania po stronie dzierżawcy umowa dzierżawy została rozwiązana. W obliczu tych informacji Sąd za uzasadnione uznał skierowanie decyzji do Spółdzielni Mieszkaniowej, jako właściciela nieruchomości. Poza zakresem zainteresowania organów, jak i Sądu są kwestie ewentualnych rozliczeń między dzierżawcą, a wydzierżawiającym. W każdym razie w toku postępowania organ nadzoru prawidłowo uznał, że dzierżawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania. Jak wskazano wcześniej, bezsporne są ustalenia organu nadzoru budowlanego w zakresie stanu technicznego budynku. Ustalenia w tym zakresie potwierdzają oględziny, bogata dokumentacja fotograficzna i ekspertyza techniczna przygotowana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia projektowe. Sposób usunięcia stwierdzonych uchybień wynika także ze wspomnianej ekspertyzy, w której jej autorka w szczególności wskazała, iż budynek w chwili obecnej jest w złym stanie technicznym, a jego użytkowanie wymaga generalnego remontu. Autorka ekspertyzy nie uznała, że obiekt jest w tak złym stanie, że nie nadaje się do remontu. W obliczu takich wniosków płynących z ekspertyzy technicznej przygotowanej na zlecenie strony skarżącej, zasadnie organ powiatowy nałożył na Spółdzielnię, jako właściciela obiektu obowiązek określony w art. 66 Prawa budowlanego. Termin realizacji wspomnianego obowiązku określono do dnia 15 czerwca 2019 roku. Jeżeli strona skarżąca ze swojego punktu widzenia uznaje, że bardziej ekonomicznym jest wykonanie rozbiórki, do czas ekspirowania terminu nałożonego kontestowaną decyzją może podjąć działania do tego zmierzające. Okoliczność wydania decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego, w ocenie składu orzekającego, nie stanowi przeszkody do rozbiórki obiektu, którego dotyczy ta decyzja, oczywiście po dopełnieniu czynności formalno – prawnych związanych z rozbiórką. Z tych powodów żaden z argumentów skargi nie zyskał uznania składu orzekającego. Nie można poczynić organom nadzoru budowlanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 11, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., jak i zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli art. 5 ust. 2 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego, gdy z niespornych ustaleń organu wynika, że sporny obiekt jest w złym stanie technicznym, zatem wymaga remontu i tenże remont jest technicznie możliwy do przeprowadzenia. Poza zakresem zainteresowania organów nadzoru budowlanego w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego jest kwestia racjonalności, czy opłacalności realizacji remontu. Zakres prac koniecznych do doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego jest niewątpliwie duży, niemniej jednak – co należy ponownie zaakcentować – budynek może zostać wyremontowany. Nakaz rozbiórki może być wydany jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowalny nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia (art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego). W piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi jej autor podniósł zarzut naruszenia art. 11 K.p.a. w zakresie błędnego oznaczenia budynku, którego dotyczy kontestowana w skardze decyzja. W ocenie składu orzekającego istotnie w decyzji organu I instancji występuje rozbieżność w zakresie określenia obiektu będącego przedmiotem postępowania. Organ bowiem oznacza go jako "I", a czasami jako "J". Jednakże uwzględniając okoliczność, że na spornej działce (nr ewid. 30/1) jest to jedyny obiekt budowlany, wskazane nieścisłości należy rozpatrywać w kategoriach oczywistej omyłki, którą może w odpowiednim trybie wyeliminować organ nadzoru budowlanego. Rekapitulując Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości. MR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło