II SA/Łd 340/01
WyrokWSA w Łodzi2004-02-12
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Anna Stępień, Ewa Markiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej może zostać wydana bez jednoznacznego ustalenia przeznaczenia nieruchomości zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej nie może być oparta na niepełnym lub nieustalonym w sposób bezsporny stanie faktycznym, w szczególności dotyczącym przeznaczenia nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Brak takich ustaleń narusza zasadę prawdy obiektywnej i przepisy postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji.Stan faktyczny
J. B. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Zarządu Miasta B. o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości 1.529,00 zł z tytułu wybudowania sieci wodociągowej. Skarżąca zarzuciła zawyżenie wartości nieruchomości, uciążliwość sąsiedztwa kurnika oraz podjęcie uchwały o podwyższeniu opłaty bez jej wiedzy. Organy administracji uznały, że decyzje zostały wydane zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Miasta B., zasądził zwrot wpisu sądowego na rzecz J. B. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski, del. Sędziowie NSA : Anna Stępień, Ewa Markiewicz (spr.), Protokolant ref. staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Miasta B. z dnia[...], Nr[...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J. B. kwotę 61,20 (sześćdziesiąt jeden i 20/100) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
J. B. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia
[...] Nr[...] , utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Miasta B. z dnia [...], Nr [...](wydaną na podstawie art. 145 ust. l, art. 146 i art. 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), art. 104 k.p.a., uchwały Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej oraz uchwały Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej), w sprawie: ustalenia jednorazowej opłaty dla J. B., właścicielki nieruchomości położonej w B. przy ul. A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 2051/2 w wysokości 1.529,00 zł (jeden tysiąc pięćset dwadzieścia dziewięć złotych) oraz nakazania uiszczenia ustalonej opłaty po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, na konto PBG Ł. O/B. Nr [...] lub w kasie Urzędu Miasta.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że decyzją nr [...] z dnia [...] Zarząd Miasta B ustalił wysokość jednorazowej opłaty adiacenckiej w kwocie 1.529,00 zł z tytułu wybudowania w ulicy A. w B. sieci wodociągowej i zwiększenia wartości nieruchomości gruntowej, położonej przy ul. A, oznaczonej jako działka nr [...], której właścicielką jest J. B..
W odwołaniu z dnia 7 października 2000 r. J. B. zarzuciła organowi I instancji, że zawyżył cenę nieruchomości. Nieruchomość położona jest w odległości 3 metrów od kurnika, wybudowanego na sąsiedniej działce i dlatego nie może korzystać z gruntu do celów rolniczych. Trudno też ze względu na ten kurnik sprzedać nieruchomość. Z tych względów uważa, że powinna być powołana specjalna komisja, które oceniłaby legalność budowy kurnika i wartość jej nieruchomości.
W dniu 8 grudnia 1997 roku dokonano odbioru sieci wodociągowej wybudowanej z rur PCV Ø 110 i długości 554,50 mb w ul. A i nowoprojektowanej w B.
Rada Miejska w B. uchwałą Nr [...] z dnia [...] zmieniła uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej.
W § 1 uchwały z dnia 8.VI.1999 r. ustalono, że stawka procentowa opłaty adiacenckiej wynosić będzie 50 % różnicy między wartością nieruchomości położonych na terenie miasta B. przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej a wartością tych nieruchomości po ich wybudowaniu.
Rzeczoznawca majątkowy mgr inż. J. C. w operacie szacunkowym sporządzonym w sierpniu 2000 r. ustalił wartość działki nr 2051/2 na kwotę 61.179,00 zł przed wybudowaniem wodociągu, a po jego wybudowaniu na kwotę 64.238,00 zł.
Różnica wyniosła 3.058,00 zł, 50 % to kwota 1.529,00 zł opłaty adiacenckiej, którą powinna zapłacić właścicielka nieruchomości.
Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. nieruchomość J. B. położona jest na terenie jednostki D25 MRJ o powierzchni 2,9 ha przeznaczonej pod zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej nierolniczej oraz zakładów usługowych i produkcyjnych. Uciążliwość obiektów produkcyjnych, usługowych i produkcji rolniczej niewykraczające oddziaływaniem na istniejące i projektowane budynki mieszkalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania uznało, że brak podstaw prawnych do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, która została wydana zgodnie z przepisami art. 143-148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), które stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenie infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury (budowa drogi lub jej modernizacja, wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych - art.143 ust. 2) przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich.
W ocenie Kolegium, decyzję o ustaleniu wysokości opłaty adiacenckiej wydano w terminie, zakreślonym w art. 145 ust. 1 i w wysokości ustalonej w trybie art. 146 ust. 2 ustawy; po podjęciu uchwały przez Radę Miejską w B. i oszacowaniu wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego.
Kolegium stwierdziło, że J. B. zobowiązana jest wnieść opłatę adiacencką w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji SKO w Ł., natomiast "sprawę legalności budowy kurnika na sąsiedniej działce, skarżąca może wyjaśnić w nadzorze budowlanym Starostwa Powiatowego w Ł.".
W skardze wniesionej do Sądu administracyjnego na wymienioną decyzję organu drugiej instancji, J. B. zarzuciła, że bez jej wiedzy, została podjęta uchwała o podwyższeniu spornej opłaty z 30 % do 50 %. Skarżąca powtórzyła zarzuty z odwołania, dotyczące uciążliwego sąsiedztwa kurnika, co doprowadziło do całkowitej erozji gleby i uczyniło działkę skarżącej, nieużytkiem.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie i wywiodło, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie tylko w związku z zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. Nr 153, poz. 1270), bowiem Sąd "rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że (jak trafnie podniósł to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), przepisy rozdziału 7 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami (p.t. "Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej"), a zatem przepisy art. 144-148 regulujące tryb ustalania opłat adiacenckich, stosuje się do wszystkich nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 143 ust. 1 powołanej ustawy). Od tego obowiązku wyłączone są jedynie grunty, przeznaczone w planach miejscowych na cele rolne oraz na cele leśne.
Oznacza to, że obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, jest również dokonanie bezspornych ustaleń co do treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego na danym terenie położenia nieruchomości, której wartość wzrosła w wyniku budowy określonego urządzenia infrastruktury technicznej, w przedmiocie przeznaczenia danej nieruchomości. Do tych celów powinny zostać wykorzystane wypisy i wyrysy z miejscowego planu, dołączone każdorazowo do akt administracyjnych danej sprawy. W sprawie niniejszej, akta administracyjne zawierają, co prawda, dokument, zatytułowany "Ustalenia dotyczące obszarów realizacyjnych w jednostkach urbanistycznych", jednakże nic nie wskazuje na to, że są to "ustalenia" (wypis z części opisowej) planu, obowiązującego dla miasta B. w dacie wydania decyzji wydanych w tej sprawie. Co więcej, ani decyzja pierwszoinstancyjna, ani też decyzja odwoławcza, nie zawierają nawet jakiegokolwiek wskazania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie rozstrzygania w sprawie przedmiotowej.
W powołanym wcześniej, nieoznakowanym "wypisie" z planu miejscowego, zaznaczono tylko dwie jednostki urbanistyczne, o symbolach: D20RP, URp (0,2 ha) z przeznaczeniem pod "obiekty produkcji gospodarki rolnej" oraz D25MRj (2,9 ha), z przeznaczeniem na "zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej".
Z uwagi na brak w aktach sprawy, załącznika graficznego, nie sposób ustalić, w jakiej jednostce urbanistycznej, jest położona nieruchomość skarżącej. Nie wiadomo zatem, skąd została zaczerpnięta informacja, zawarta w dołączonym do akt sprawy, "Operacie szacunkowym" (str. 4-ta), że nieruchomość skarżącej położona jest w terenie, przeznaczonym w planie "pod budownictwo jednorodzinne o niskiej intensywności", jak również - informacja, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nieruchomość skarżącej "położona jest na terenie jednostki D25MRj". Wątpliwości tych nie wyjaśnia (nieoznakowany i niewiadomego pochodzenia) "wypis uproszczony z rejestru gruntów" z dnia 7 sierpnia 2000 roku (dołączony jako wydruk komputerowy do akt tej sprawy), niezawierający jakichkolwiek informacji o określeniu rodzaju i charakterze tego gruntu.
Dokonanie wskazanych ustaleń było tym bardziej niezbędne, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 ze zm.), gruntami rolnymi są nie tylko grunty "określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne" (pkt 1), ale i grunty pod budynkami mieszkalnymi w gospodarstwach rolnych (pkt 3), oraz grunty "pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny (pkt 4).
Załatwienie sprawy administracyjnej przez wydanie decyzji opartej na nieustalonym w sposób bezsporny (niepełnym) stanie faktycznym, jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej, naruszając w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego, przede wszystkim art. 7 kpa, ale także inne przepisy kpa, normujące sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.
Nieprawidłowe ustalenie podstawy faktycznej decyzji jest naruszeniem przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy, będzie więc skutkowało uchylenie decyzji organów obydwu instancji w sprawie niniejszej.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 135 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
ls/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło