II SA/Łd 340/15

WyrokWSA w Łodzi2015-08-11

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany decyzji przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, może być uznana za nieważną z powodu rozstrzygnięcia sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ obie te decyzje rozstrzygnęły sprawę, która została już wcześniej ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i umarzającą postępowanie. Takie działanie organów narusza zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
K. Z. złożyła wniosek o zmianę decyzji przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, a następnie umorzył postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO. Następnie organ pierwszej instancji ponownie umorzył postępowanie, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. K. Z. zaskarżyła decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji w części dotyczącej wysokości dodatku do zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...]. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. Z., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zamiany decyzji z dnia [...] roku. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Prezydent Miasta Ł. ostateczną decyzją z dnia [...] roku, nr [...] przyznał K. Z. prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko Z. Z. na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 października 2013 roku w wysokości 77 zł miesięcznie, prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko S. Z. na okres od dnia 1 stycznia do 31 października 2013 roku w wysokości 77 zł miesięcznie oraz prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci Z. Z. i S. Z. na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 października 2013 roku w kwocie 400 zł miesięcznie. W dniu 1 września 2014 roku wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek K. Z. z dnia 29 sierpnia 2014 roku o zmianę w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w części dotyczącej wysokości dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci Z. Z. i S. Z. w związku z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 roku, sygn. akt: I OPS 15/13. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] roku argumentując, że zmiana decyzji w trybie art. 155 K.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w stosunku do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, a nie do decyzji związanych. Kwestionując powyższą decyzję K. Z. wniosła odwołanie, po rozpoznaniu, którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 marca 2015 roku, sygn. akt: II SA/Łd 1254/14, po rozpoznaniu skargi K. Z., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku, umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem strony. W odwołaniu od powyższej decyzji K. Z. wniosła o jej zmianę oraz przyznanie dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi – Z. Z. i S. Z. na każde dziecko, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną podzielając pogląd o bezprzedmiotowości postępowania, jednakże wskazując, iż jej podstawą jest okoliczność ostatecznego rozpoznania wniosku strony z dnia 1 września 2014 roku. Organ odwoławczy bowiem decyzją z dnia [...] roku zakończył postępowanie w sprawie wniosku strony. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi K. Z. do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W szczególności sąd stwierdza nieważność decyzji w przypadku gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). W stanie faktycznym sprawy, organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącej o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Ł. w części dotyczącej przyznania dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Odwołanie od powyższej decyzji, a następnie skargę do sądu administracyjnego złożyła wnioskodawczyni – K. Z.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po merytorycznym rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które uwzględnił z urzędu, nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w części dotyczącej przyznania dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, czyli wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2014 roku, który wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 8 sierpnia 2014 roku. Strona składając pismo z dnia 29 sierpnia 2014 roku, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 1 września 2014 roku ponowiła swój wniosła o zmianę ostatecznej decyzji. Zdaniem składu orzekającego, wniosek z dnia 29 sierpnia 2014 roku nie zainicjował nowego postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji, bowiem w obu przypadkach występuje tożsamość sprawy. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. np. wyroki WSA: w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2013 roku, II SA/Bd 43/13 i z dnia 16 stycznia 2013 roku, II SA/Bd 1081/12; w Szczecinie z dnia 29 listopada 2012 roku, II SA/Sz 872/12 i inne; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe dostrzec należy, iż oba wnioski – zarówno ten datowany na dzień 7 sierpnia, jak i 29 sierpnia 2014 roku – zostały wniesione przez tą samą osobę, odnoszą się do tej samej decyzji administracyjnej i tego samego stanu prawnego, a stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie. Podkreślić wypada, iż oba wnioski załatwiane są w tym samym trybie zmiany decyzji – art. 155 K.p.a., zatem z tych powodów skład orzekający uznał, iż pismo z dnia 29 sierpnia 2014 roku nawiązując treścią do wcześniejszego wniosku stanowi jego konkretyzację, uzupełnienie. W tej sytuacji w sprawie dostrzec wypada, iż decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. – na podstawie art. 155 K.p.a. – odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni, decyzją z dnia [...] roku uchyliło decyzję pierwszej instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Po czym organ pierwszej instancji wydał kwestionowaną w niniejszym postępowaniu decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego, fakt wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostatecznej decyzji uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. i umarzającej postępowanie w pierwszej instancji w całości, zamykał organowi pierwszej instancji możliwość wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec tego kwestionowane niniejszą skargą decyzja wydane przez Prezydenta Miasta Ł. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dotknięte są wadą nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., jako rozstrzygające sprawę poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, którą w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku. Z tego powodu – w ocenie składu orzekającego – w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż organ rozstrzygnął sprawę poprzednio rozstrzygniętą już inną decyzją ostateczną. Takie działanie organu godzi w przewidzianą w art. 16 § 1 K.p.a. zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i pozwala na stwierdzenie, że decyzje obu instancji kontestowane w sprawie niniejszej dotknięte są wadą nieważności. Wykazana przyczyna nieważności zaskarżonej decyzji stanowi okoliczność przesądzającą treść niniejszego rozstrzygnięcia. Konkludując, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., orzekł jak w wyroku. A. P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło