II SA/Łd 341/19
WyrokWSA w Łodzi2019-06-12
Skład orzekający: Paweł Janicki, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest związany kategorią obiektu budowlanego określoną w decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też może samodzielnie ustalić inną kategorię na etapie zgłoszenia zakończenia budowy?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest związany kategorią obiektu budowlanego określoną w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy te są uprawnione do samodzielnego ustalenia kategorii obiektu budowlanego w oparciu o istniejący stan faktyczny, nawet jeśli jest ona inna niż podana w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kategoria wskazana w pozwoleniu na budowę ma charakter informacyjny i niewiążący dla organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu kur. Organ I instancji zakwalifikował budynek do kategorii XVIII (przemysłowe), podczas gdy inwestor uważał, że należy do kategorii II (rolniczej). Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, ale sam zgłosił sprzeciw, uznając budynek za przemysłowy. Inwestor zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację budynku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz W.S. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda- Lenczewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi W. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku przeznaczonego do chowu kur 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia [...] roku, nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz W. S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.B.
Decyzją z [...] , nr [...].,[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) – w skrócie: "k.p.a." – i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn zm.) – zwanej dalej: "Prawem budowlanym" albo "ustawą" – po rozpatrzeniu odwołania W.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...], nr [...], zgłaszającej, w oparciu o normę art. 54 ust. 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 104 k.p.a., sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu kur niosek dla obsady do 48.000 szt., zabudowy wentylatorów, dwóch silosów na paszę, podziemnego zbiornik p.poż., brodzika dezynfekcyjnego, zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe, dwóch zbiorników bezodpływowych na ścieki technologiczne, zlokalizowanych na dz. nr ewid. 368, obręb [...], gmina D., wybudowanych na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z [...], nr [...], uchylił w całości decyzję ww. decyzję organu I instancji i zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania opisanego wyżej budynku przeznaczonego do chowu kur niosek dla obsady do 48.000 szt., wraz z instalacjami wewnętrznymi i urządzeniami budowlanymi.
W pierwszej kolejności organ II instancji wyjaśnił, że w treści decyzji o pozwoleniu na budowę ww. budynku nie została zawarta informacja dotycząca kategorii obiektu budowlanego, przy czym na zatwierdzonym projekcie budowlanym, stanowiącym załącznik do rozstrzygnięcia o pozwoleniu na budowę, znajduje się informacja, że przedmiotowe opracowanie obejmuje obiekt kategorii II.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że 8 listopada 2018 r. J.J. - pełnomocnik W.S. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. zawiadomienie o zakończeniu budowy opisanej wyżej inwestycji w całości. Po weryfikacji przedłożonych przez stronę dokumentów, postanowieniem nr [...] z [...]., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nałożył na W.S. obowiązek uzupełnienia złożonego zawiadomienia o zakończeniu budowy w terminie do 13 grudnia 2018 r., o następujące dokumenty: oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania, protokoły badań i sprawdzeń instalacji wewnętrznych: instalacji technologicznej, dokumentacji geodezyjnej zawierającej wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu, sporządzonej przez osobę wykonującą samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii i posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe, oraz potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy przez gestora sieci elektrycznej. Żądane dokumenty J.J. przedłożył przy piśmie procesowym z 6 grudnia 2018 r.
Następnie opisaną na wstępie decyzją z [...]., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w oparciu o normę art. 54 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i art. 104 k.p.a., zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania ww. inwestycji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ stopnia powiatowego wskazał m.in., że błędnie określono kategorię budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu kur niosek dla obsady do 48000 szt., tj. kategoria II, gdyż do kategorii II zakwalifikowane są budynki służące gospodarce rolnej, jak produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe. Natomiast w ocenie organu I instancji obiekt ten należało zakwalifikować do kategorii XVIII, tj. budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne. Powołując się na normę art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy inwestor winien był wystąpić z wnioskiem o udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, czego nie uczynił. Powyższe zaś uzasadniać miało zgłoszenie sprzeciwu w sprawie zamiaru przystąpienia do użytkowania zrealizowanej przez W.S. inwestycji.
Organ II instancji wyjaśnił dalej, że w odwołaniu od decyzji organu stopnia powiatowego inwestor zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego -wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także nierozpatrzenie całego materiału dowodowego - w szczególności decyzji o pozwoleniu na budowę - czego skutkiem było uznanie, że budynek inwentarski będący przedmiotem zaskarżonej decyzji winien zostać zakwalifikowany do kategorii XVIII obiektów budowlanych - w sytuacji, kiedy kwestia przypisania budynku do właściwej kategorii została już zbadana i rozstrzygnięta przez organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Zarzucono również naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, czego skutkiem było zgłoszenie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku inwentarskiego wskazanego w zaskarżonej decyzji, podczas gdy rok wcześniej ten sam organ, w imieniu którego działała ta sama osoba, w tożsamym stanie prawnym i faktycznym zaświadczył o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu inwentarskiego o niemalże identycznych parametrach technicznych i jakościowych. Inwestor zarzucił także naruszenie art. 6 k.p.a. polegające na zignorowaniu zasady legalności działania organów administracji i wydaniu decyzji sprzecznej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Odwołujący się zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 54 i art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z treścią załącznika do ustawy poprzez uznanie, iż budynek inwentarski będący przedmiotem zaskarżonej decyzji winien być utożsamiany z kategorią XVIII i tym samym przed przystąpieniem do jego użytkowania konieczne jest wystąpienie i otrzymanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, podczas gdy wspomniany budynek, jako należący do kategorii II, może być użytkowany na podstawie zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku.
Mając na uwadze zgłoszone zarzuty W.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Załącznik do odwołania stanowiła kserokopia zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z 19 września 2017 r., znak: [...], wydanego na wniosek A.S., o braku podstaw do zgłoszenia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu inwentarskiego do chowu kur niosek w obsadzie 240 DJP o pow. zab. 3944,21m2 i pow. zab. ogrodów zimowych 1463,75m2, pow. użytk. 3936,42m2, kub. 21732,60m3, dwóch silosów do paszy o poj. 34m3 każdy, mieszalnika z wagą wraz z dwoma bezodpływowymi zbiornikami na ścieki technologiczne oraz jednego zbiornika na ścieki bytowe, zlokalizowanych na nieruchomości oznaczonej nr ewid. działek 1/27 i 1/32, obręb [...]., gmina D..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył następnie treść art. 54 ustawy Prawo budowlane i podkreślił, że obecnie obowiązujące przepisy prawa nie określają wprost przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się przy tym, że podstawą wniesienia sprzeciwu może być m. in. stwierdzenie sytuacji, że w procesie budowy nastąpiło istotne odstąpienie przez inwestora od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, brak uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy pomimo wezwania przez organ, czy też sytuacja, w której dany podmiot zamierza przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego pomimo niewykonania wszystkich robót budowlanych. Z samej treści normy art. 54 ustawy Prawo budowlane wynika przy tym również, że prawnie uzasadnioną podstawą wniesienia sprzeciwu będzie złożenie przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami przed przystąpieniem do użytkowania obiektu konieczne będzie uzyskanie we właściwym trybie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że oś sporu koncentruje się przede wszystkim na gruncie możliwości weryfikacji przez organ nadzoru budowlanego kategorii obiektu przyjętej w decyzji o pozwoleniu na budowę, na etapie rozpatrywania złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. W tej kwestii [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentacji odwołania o wiążącym organ nadzoru charakterze przyjętej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej kategorii obiektu, dla którego wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego uwzględniając ustawowe kompetencje organów nadzoru budowlanego należało przyjąć, iż organy te są uprawnione do samodzielnego ustalenia kategorii obiektu budowlanego w oparciu o istniejący stan faktyczny, w tym zwłaszcza do ustalenia iż dany obiekt budowlany w rzeczywistości należy do innej kategorii, niż zostało to podane w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kategoria obiektu wskazana w decyzji o pozwoleniu na budowę dla organów nadzoru budowlanego ma bowiem charakter wyłącznie informacyjny, a przez to niewiążący. Odmiennie natomiast kształtuje się pozycja prawna inwestora w omawianym zakresie, albowiem, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu prawa budowlanego inwestor pozostaje związany kategorią obiektu budowlanego określoną w wydanym mu pozwoleniu na budowę. Normatywną konsekwencją zaistniałego stanu rzeczy, z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów ustawy Prawo budowlane, będzie obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie niezależnie od prawidłowości przyjętej w decyzji o pozwoleniu na budowę kategorii obiektu budowlanego, czy też treści pouczenia w niej zawartego.
Dalej organ II instancji podkreślił, że inwestycja zrealizowana przez W.S. w rzeczywistości pozostaje wieloobiektowa. W ramach zrealizowanego przedsięwzięcia wyodrębnić można bowiem budynek przeznaczony do chowu kur niosek wraz z instalacjami i urządzeniami budowlanymi, w tym zbiornikami bezodpływowymi na nieczystości i brodzikiem dezynfekcyjnym, jak również stanowiące odrębne obiekty silosy na paszę dla zwierząt, oraz podziemny zbiornik przeciwpożarowy. Jakkolwiek całość przedsięwzięcia niewątpliwie stanowi całość funkcjonalno-użytkową, obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. pozostawało zakwalifikować każdy z obiektów według właściwej kategorii, określonej w załączniku do ustawy Prawo budowlane, a następnie dokonać weryfikacji, czy a jeżeli tak to które z nich wymagają uruchomienia trybu związanego z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a dla których wystarczające było złożenie zawiadomienia o zakończeniu ich budowy. W świetle art. 55 ust. 1 ustawy oraz w stanie faktycznym niniejszej sprawy analiza zatwierdzonego projektu budowlanego prowadzi do wniosku, iż zrealizowane przez W.S. silosy przeznaczone są na cele składowe, tj. na paszę dla kur. To uzasadnia kwalifikację przedmiotowych obiektów jako należących do kategorii XIX - zbiorniki przemysłowe, jak: silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych. Mając na uwadze, że projektowana wysokość silosów wynosiła 7,13m, a więc przekraczała warunki ustawowego zwolnienia od wymogów uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, określonych w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy Prawo budowlane, przed przystąpieniem do ich użytkowania W.S. zobowiązany był dochować określonych powinności administracyjnoprawnych. Mając jednocześnie na względzie, że obiekty kategorii XIX, w świetle wskazanych wyżej norm, nie podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na użytkowanie, za wystarczające należało w tym zakresie uznać złożenie zawiadomienia o zakończeniu ich budowy. W tym zakresie działania W.S. należało uznać za prawidłowe. Podobnie należało ocenić postępowanie względem zrealizowanego przez inwestora podziemnego zbiornika na cele przeciwpożarowe, który w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, należało zakwalifikować do kategorii VIII obiektów budowlanych, jako tzw. inną budowlę. Obiekt taki również nie podlega przy tym obowiązkowi uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji nie wynika przy tym, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. miał jakiekolwiek zastrzeżenia co do tych elementów inwestycji. Po analizie przedłożonej przez stronę dokumentacji, uwag w tym zakresie nie miał również organ odwoławczy. Tym samym decyzję o sprzeciwie w sprawie przystąpienia do użytkowania tych obiektów uznać należało za niezasadną, podlegającą uchyleniu przez organ drugiej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego odmiennie natomiast kształtuje się problematyka kwalifikacji spornego budynku przeznaczonego do chowu kur niosek. Pozostałe elementy inwestycji, jak brodzik dezynfekcyjny, instalacje zewnętrzne i zbiorniki bezodpływowe na nieczystości, w świetle definicji zawartej w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane winny zostać zakwalifikowane jako urządzenia budowlane związane z przedmiotowym budynkiem, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Wykonana zabudowa wentylatorów nie prowadzi natomiast do powstania odrębnego obiektu budowlanego. Na tym tle organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., iż budynek inwentarski przeznaczony do chowu kur niosek dla obsady do 48.000 szt. winien zostać przypisany do kategorii XVIII, jako służący celom przemysłowym. Do kategorii II obiektów budowlanych zalicza się bowiem budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego prawna możliwość przypisania budynku do tej kategorii występuje jedynie w przypadku obiektów, które wykorzystywane są na cele prywatne, a nie dla celów przedsiębiorstwa. Na powyższe wskazuje ratio legis wynikająca z załącznika do ustawy Prawo budowlane, gdzie dla obiektów przemysłowych wyodrębniono osobne kategorie, podlegające zróżnicowanym reżimom prawnym w zakresie ich oddawania do użytkowania.
Organ II instancji uznał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że zrealizowany budynek służyć ma celom działalności gospodarczej W.S.. Na powyższe wskazuje nie tylko skala planowanego przedsięwzięcia, ale także sama sentencja decyzji Starosty [...] z [...], nr [...], znak: [...], której adresatem jest strona, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. W świetle rzeczywistej funkcji obiektu wtórne znaczenie ma przy tym nazewnictwo obiektu dokonane na etapie projektowania, a powielone następnie w decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego za prawidłowe należało w tym zakresie ocenić działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w zakresie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku przeznaczonego do chowu kur niosek o obsadzie 192 DJP w analizowanej sprawie.
Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie nie zmienia również fakt, silnie akcentowany przez W.S., że w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przyjął bez sprzeciwu zawiadomienie o zakończeniu budowy złożone przez A.S., a dotyczące zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu inwentarskiego do chowu kur niosek w obsadzie 240 DJP, dwóch silosów, mieszalnika z wagą wraz z dwoma bezodpływowymi zbiornikami na ścieki technologiczne oraz jednego zbiornika na ścieki bytowe, zlokalizowanych na nieruchomości oznaczonej nr ewid. działek 1/27 i 1/32, obręb [...], gmina D.. W ocenie organu II instancji nie można przypisać trafności zarzutowi odstąpienia przez organ administracji publicznej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym bez uzasadnionej przyczyny, skoro dotychczasowa praktyka była nieprawidłowa, a nowe rozstrzygnięcie, choć niezgodne z wolą inwestora, odpowiada prawu.
W tej sytuacji organ stopnia wojewódzkiego skorzystał z kompetencji kasacyjno-reformatoryjnych i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...], nr [...], znak: [...], jako obejmującej swoim zakresem zbyt dużą ilość elementów inwestycji zrealizowanej przez W.S., zgłaszając jednocześnie sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku przeznaczonego do chowu kur niosek dla obsady do 48.000 szt., wraz z instalacjami wewnętrznymi i urządzeniami budowlanymi, zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej nr ewid. działki 368, obręb [...], gmina D., wybudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...]., nr [...], znak: [...], wydanej przez Starostę [...] na rzecz inwestora - W.S..
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył W.S., zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czego skutkiem było błędne uznanie, że budynek inwentarski będący przedmiotem zaskarżonej decyzji winien zostać zakwalifikowany do kategorii XVIII obiektów budowlanych (budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty, a także budynki kolejowe, jak: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego) – w sytuacji, kiedy kwestia przypisania budynku do właściwej kategorii została już zbadana i przesądzona przez organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby do niego nie doszło obiekt skarżącego będącego rolnikiem zakwalifikowany uprzednio prawomocną decyzją Starosty [...] do kategorii II (budynki służące gospodarce rolnej, jak produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe) mógłby być użytkowany bez konieczności przechodzenia odrębnej procedury administracyjnej;
b) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 32 ust. 6 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie za prawidłowe postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. polegającego na arbitralnej zmianie kategorii obiektu budowlanego (budynku inwentarskiego), wcześniej ustalonej i zatwierdzonej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w treści załącznika do decyzji o pozwoleniu na budowę oraz odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, poprzez zgłoszenie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku inwentarskiego wskazanego w zaskarżonej decyzji, podczas gdy rok wcześniej ten sam organ, w imieniu którego działała ta sama osoba, w tożsamym stanie prawnym i faktycznym zaświadczył o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu inwentarskiego o niemalże identycznych parametrach technicznych i jakościowych - co stanowiło o naruszeniu, zarówno przez organ l, jak i II instancji, zasady pogłębiania zaufania obywateli do działań organów państwa oraz obowiązku respektowania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw o tożsamym stanie prawnym i faktycznym (zasady pewności prawa), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby do niego nie doszło obiekt skarżącego będącego rolnikiem zakwalifikowany uprzednio prawomocną decyzją Starosty [...] do kategorii II (budynki służące gospodarce rolnej, jak produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe) mógłby być użytkowany bez konieczności przechodzenia odrębnej procedury administracyjnej;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 54 i art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z treścią załącznika do tej ustawy oraz w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie norm szacunkowych dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej poprzez uznanie - sprzecznie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w aspekcie unormowań rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz. U. 1999, Nr 112, póz. 1316) wprowadzającego Polską Klasyfikację Obiektów Budowlanych (dot. klas 1251 i 1271) - iż budynek inwentarski, będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, będzie służył do prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej i w konsekwencji winien być utożsamiany z kategorią XVIII (budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty, a także budynki kolejowe, jak: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego), a tym samym przed przystąpieniem do jego użytkowania konieczne jest wystąpienie i otrzymanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, podczas gdy inwestycja ma być przeznaczona wyłącznie do realizowania przez skarżącego działalności rolniczej, a zatem wspomniany budynek, jako należący do kategorii II (obejmującej budynki służące gospodarce rolnej), może być użytkowany na podstawie zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku;
b) art. 54 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez nieuzasadnione zgłoszenie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku inwentarskiego w postaci budynku przeznaczonego do chowu kur niosek i uznanie się za organ kompetentny do zakwestionowania projektu budowlanego zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę, a zatem także jej nieodłączny element w postaci projektu budowlanego, w którym określona została kategoria obiektu budowlanego, jest wiążąca dla organu nadzoru budowlanego i w żadnym razie jej treść nie powinna stanowić podstawy zgłoszenia sprzeciwu.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] nr [...] i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu niezależnie od zarzutów przedstawionych w skardze.
Istota sporu między stronami na etapie postępowania przed organem II instancji dotyczyła zakwalifikowania do określonej kategorii obiektów budowlanych zdefiniowanych w załączniku do ustawy Prawo budowlane – w zw. z art. 54 ust. 1 i art. 55 ust. 1 tej ustawy – budynku inwentarskiego przeznaczonego do chowu kur niosek dla obsady do 48.000 sztuk. Zdaniem organu II instancji winien on zostać zakwalifikowany do kategorii XVIII jako służący celom przemysłowym (s. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Zauważyć przy tym należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera bliższego uzasadnienia tego poglądu opierając się wyłączenie na negacji stanowiska strony skarżącej uznającej za prawidłową klasyfikację przedmiotowego budynku do kategorii II przedmiotowego załącznika.
Podnieść więc wypada, że kwestionowanie stanowiska strony skarżącej przez organ opiera się na błędnych przesłankach.
Jeśli bowiem organ upatruje możliwości zakwalifikowania do kategorii II jedynie budynków (obiektów) wykorzystywanych na "cele prywatne a nie dla celów przedsiębiorstwa" to zauważyć należy, że takie rozumienie zapisu definiującego kategorię II jest nieuprawnione. Zapis ten brzmi: "budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarce, inwentarsko-składowe" bynajmniej nie określając, że ma on służyć celom prywatnym. Nie wiadomo zatem z jakiego tytułu organ przywołał cytowane kryterium. Stwierdzić należy, że nie znajduje ono uzasadnienia w treści ustawy.
Jedynie na marginesie godzi się podnieść w tym miejscu, że obecnej dobie sformułowanie "cele prywatne" użyte w odniesieniu do działalności rolniczej (niezależnie od traktowania jej jako działalności gospodarczej) jest pozbawione istotnego znaczenia gdyż zdecydowana większość rolników prowadzi działalność o charakterze prywatnym różniąc się jedynie skalą prowadzonej działalności.
Nie ma również uzasadnionych podstaw twierdzenie organu, że na takie rozumienie zapisu kategorii II wskazuje "ratio legis wynikająca z załącznika do ustawy Prawo budowlane, gdzie dla celów przemysłowych wyodrębniono osobne kategorie podlegające zróżnicowanym reżimom prawnym w zakresie ich oddawania do użytkowania". Działalność prowadzona przez skarżącego nie ma charakteru przemysłowego co jednak nie odbiera jej charakteru działalności gospodarczej.
Skarżący jest producentem rolnym wykonującym działalność rolniczą w ramach działu specjalnego produkcji rolnej, jakim jest hodowla drobiu w celu produkcji jaj. Dlatego organ dokonując kwalifikacji przedmiotowego budynku w toku ponowionego postępowania, musi wziąć pod uwagę i rozważyć charakter działalności prowadzonej przez skarżącego i ustalić, która kategoria budynku jest dla niej odpowiednia. Nie jest bowiem wystarczająca argumentacja dotychczasowa, która, jak należy przyjąć, odwołuje się do rozmiaru działań skarżącego przypisując im charakter przemysłowy. Dopiero prawidłowe ustalenia w tym zakresie pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia pozostającego w zgodzie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Nie ma racji strona skarżąca wywodząc, że organ nadzoru budowlanego jest związany kategorią budynku ustalona w decyzji o pozwoleniu na budowę. Stanowisko takie stoi w sprzeczności z treścią art. 81 ust.1 punkt 1, art. 84 ust. 1 punkt 1, a zwłaszcza art. 84a ust. 2 punkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy nadzoru budowlanego kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień. Z przywołanego przepisu wynika zatem wprost uprawnienie organów nadzoru budowlanego do zmiany kategorii budynków w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę.
Nie jest także uzasadnione powołanie się na odmienne i korzystne dla strony skarżącej rozstrzygnięcie w sprawie siostry skarżącego prowadzącej tożsamą działalność gospodarczą. Zauważyć wypada, że owo rozstrzygnięcie zapadło w odmiennej sprawie w stosunku do innego inwestora wobec czego nie może stanowić argumentu na korzyć stanowiska strony skarżącej w przedmiotowej sprawie. Jak zasadnie zauważył organ, nie można uznać za trafny zarzutu odstąpienia od dotychczasowej utrwalonej praktyki, jeśli praktyka ta okazałaby się nieprawidłowa.
Tak więc w toku ponowionego postępowania organ winien rozważyć wnikliwie i wszechstronnie okoliczności mające wpływ na kategoryzację przedmiotowego budynku inwentarskiego. W pozostałej części rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie budziło zastrzeżeń strony skarżącej, wobec czego pozostaje poza polem rozważań sądu w niniejszych motywach wyroku.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c) i art. 200 oraz art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło