II SA/Łd 342/08

WyrokWSA w Łodzi2008-07-08

Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Anna Stępień, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy otwory okienne wykonane w ścianie szczytowej budynku, przylegającej do granicy działki, mogą zostać utrzymane, jeśli naruszają przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w czasie ich wykonania oraz obecnie, a także jeśli brak jest pozwolenia na ich wykonanie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo utrzymały w mocy decyzję nakazującą zamurowanie otworów okiennych. Okna te naruszały przepisy techniczno-budowlane obowiązujące zarówno w czasie ich wykonania (między 1985 a 1989 rokiem), jak i obecnie, a ponadto brak było pozwolenia na ich wykonanie. Istnienie tych okien uniemożliwiało prawidłową zabudowę sąsiedniej działki i naruszało interes społeczny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych wykonanych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przylegającej do granicy sąsiedniej posesji. Skarżący zarządca nieruchomości kwestionował legalność wykonania okien, wskazując na ich istnienie od dawna i brak dokumentów potwierdzających samowolne wykonanie. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że okna zostały wykonane samowolnie między 1985 a 1989 rokiem, naruszając przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w tym okresie oraz obecnie, i dlatego nakazały ich zamurowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał W. B., B. Ł. oraz A. B.-B. zamurowanie otworów okiennych na IV p. (poddasze) murem grub. 25 cm z cegły pełnej ceramicznej, zlokalizowanych w ścianie szczytowej południowej przylegającej w granicy do posesji przy ul. A 71 – w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ul. B 15 – w terminie do 30 czerwca 2008 roku. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W uzasadnieniu organ uznał, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy wskazany wyżej budynek powstał na podstawie projektu z 1903r., poddasze zlokalizowane na IV piętrze było nieużytkowe, natomiast przedmiotowe okna zostały samowolnie wykonane między 1985 a 1989 r. przez najemcę lokalu nr 12 – S. S.. W odwołaniu od powyższej decyzji zarządca nieruchomości – J. B. podniósł, że według jego informacji sporny budynek przy ul. B 15 został wybudowany w 1886 r. i posiadał okno oraz balkon w ścianie od strony posesji przy ul. A 71. Późniejsza zatem zmiana przepisów nie ma znaczenia dla oceny legalności budowy. Odwołujący się wskazał także na fakt, iż w aktach archiwalnych Administracji Nieruchomościami Ł.-Ś. "A" brak jest dokumentów świadczących o wystąpieniu najemcy lokalu Nr 12 S. S., do PGM o zgodę na przebudowę lokalu i wykonanie okien. Ponadto odwołujący się stwierdził, że szkic do opinii technicznej lokalu Nr 12 z dnia 17 grudnia 1985 roku nie odpowiada rzeczywistemu kształtowi tego lokalu i nie uwzględnia jeszcze jednego okna w ścianie zachodniej, a zatem jego zdaniem organ I instancji przyjmując, że okna w ścianie południowej zostały wykonane między rokiem 1985 a 1989, oparł się na selektywnie wybranych i niewiarygodnych dokumentach. Nie ma przy tym dowodu na to, iż czterokondygnacyjny budynek prawej i poprzecznej oficyny oraz jednokondygnacyjny budynek frontowy na nieruchomości przy ul. B 15 w Ł. powstał w oparciu o projekt złożony w 1903 roku. Ponadto projekt z 1903 roku nie odpowiada budynkowi przez niego administrowanemu. Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że pismem z dnia 6 kwietnia 2006 roku Administracja Nieruchomościami Ł.-Ś. "A" wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o sprawdzenie legalności wykonania otworów okiennych w wielorodzinnym budynku poprzecznej oficyny przy ul. B 15 w Ł. zlokalizowanych w granicy z nieruchomością położoną przy ul. A 71. Przeprowadzone w dniu 22 maja 2006 roku oględziny potwierdziły fakt istnienia dwóch okien na IV piętrze (poddasze) w ścianie szczytowej tego budynku. Obecny podczas oględzin zarządca nie posiadał żadnych dokumentów dotyczących legalności wykonanych otworów okiennym. W protokole stwierdzono przy tym, że budynek został przekazany prywatnym właścicielom w 1999 roku przez Gminę Ł. w postaci obecnej (z przedmiotowymi oknami w granicy), bez wyjaśnienia na podstawie czego dokonano takiego ustalenia. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał współwłaścicielom nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 15 likwidację okien w ścianie szczytowej poprzez wypełnienie otworu okiennego luksferami, cegłą szklaną lub innym przeszkleniem. W uzasadnieniu swej decyzji organ wskazał, iż takie usytuowanie okien w ścianie granicznej jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że z rzutu poddasza prawej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości przy ul. B 15 w Ł., stanowiącego inwentaryzację budowlaną będącą elementem składowym "PTI - wewnętrznych instalacji gazowych budynku mieszkalnego przy ul. B 15 wraz z inwentaryzacją budowlaną", wykonanego 28 sierpnia 1989 roku przez Biuro Projektowo-Informatyczne "B" wynika, że w tym czasie w ścianie szczytowej pomieszczeń znajdujących się na poddaszu istniały dwa otwory okienne o wymiarach 120/120 i 134/120 cm. Z kolei ze szkicu znajdującego się na opinii o stanie technicznym lokalu Nr 12 zlokalizowanego na IV piętrze w/w budynku mieszkalnego, sporządzonej przez z-cę Kierownika Rejonu Obsługi Mieszkańców Nr 2 Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej Ł.-Ś. na podstawie kontroli dokonanej w dniu 17 grudnia 1985 roku przez upoważnionego pracownika ROM-u Nr 2, w obecności S. S., wynika, że w spornej ścianie nie istniały w tym czasie otwory okienne. Powyższe, zdaniem organu II instancji, pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowe otwory okienne umiejscowione w ścianie szczytowej poddasza prawej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego w powyższej posesji wykonano pomiędzy 17 grudnia 1985 roku a 28 sierpnia 1989 roku. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że faktem jest – na co uwagę zwraca także strona w odwołaniu – iż na szkicu nie istnieje też otwór okienny w ścianie zachodniej, jak również inny jest układ pomieszczeń w lokalu niż przedstawiony w dokumentacji inwentaryzacyjnej z 1989 roku. Jednakże - wbrew sugestiom strony - może to oznaczać, że okno w ścianie zachodniej wykonano także po dacie sporządzenia tego szkicu, tj. po dniu 17 grudnia 1985 roku. Jednocześnie organ odwoławczy nie zgodził się z wnoszącym odwołanie, że istniejący obecnie, administrowany przez niego budynek mieszkalny przy ul. B 15 w Ł., nie jest tym budynkiem, który widnieje na znajdującym się w aktach sprawy projekcie budynku sporządzonym przez architekta miasta Ł. 12 grudnia 1903 roku, mimo że widoczne są pewne różnice. Trudno też, zdaniem organu, dociekać, czy w tym czasie zaprojektowano i wykonano otwory okienne w spornej ścianie, bowiem ww. projekt nie zawiera rzutu poddasza, a przedmiotem niniejszego postępowania są okna w ścianie szczytowej pomieszczeń poddasza. W konkluzji organ odwoławczy wywiódł, że ww. projekt nie ma znaczenia jako materiał dowodowy w rozpatrywanej sprawie. Natomiast z czynności wyjaśniających podjętych przez organ I instancji bezspornie wynika, że zarządca nieruchomości, jak i jej właściciele nie posiadają pozwolenia na budowę prawej oficyny, z którego wynikałoby, że okna wykonano w sposób legalny ani też pozwolenia na wykonanie spornych okien, jak również, że pozwolenia takie nie znajdują się w archiwum państwowym, ani też we właściwych organach administracji. W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że sporne okna wykonano samowolnie pomiędzy 17 grudnia 1985 roku a 28 sierpnia 1989 roku już po wybudowaniu i oddaniu obiektu do użytkowania, a to wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego w sprawie budowy spornych okien w oparciu o art. 51 ust.7 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, stosownie do ustalonego stanu prawnego w czasie wykonywania otworów. Jednocześnie organ ten podkreślił, że przepis art. 51 ww. ustawy daje organom nadzoru budowlanego delegację do wyegzekwowania od inwestora dokonania wyłącznie czynności faktycznych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa. Przez wykonanie określonych czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem należy przy tym rozumieć nałożenie na inwestora obowiązku wykonania takich robót budowlanych, które spowodują, że wykonana budowa będzie zgodna z istotnymi wymogami technicznymi określonymi przepisami lub normami. Do przepisów takich należą m.in. warunki techniczne jako przepisy szczególne dotyczące ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz przepisy te nie mogą mieć zastosowania do oceny stanu prawnego robót wykonanych przed wejściem tych przepisów w życie. Mogą mieć natomiast znaczenie, a także stanowić podstawę do nakazania wykonania określonego obowiązku, jeżeli zostanie udowodnione, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie naruszający wymogi obowiązujące w czasie wykonywania robót. Stwierdził także, iż w czasie realizacji okien obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17 poz.62). Zgodnie z § 191 ust. 1 tego rozporządzenia dach lub stropodach budynku niższego przylegającego do ściany z otworami w budynku wyższym powinien być wykonany z materiałów niepalnych co najmniej w klasie 0,5 odporności ogniowej oraz mieć niepalne pokrycie na długości co najmniej 8 m, licząc od ściany budynku wyższego. Takie warunki w niniejszej sprawie nie zostały spełnione, bowiem dach przyległego niższego budynku mieszkalnego, znajdującego się na posesji przy ul. A 71 jest w całości pokryty papą, czyli materiałem palnym, a to wyklucza istnienie spornych otworów okiennych w ścianie budynku wyższego znajdującego się na nieruchomości przy ul. B 15 w Ł.. W dalszych motywach decyzji organ odwoławczy podniósł, że gdyby nawet przyjąć, jak to sugeruje strona odwołująca się, że otwory okienne powstały w latach wcześniejszych, przed 1985 rokiem, to należy wskazać, iż żadne ze znanych mu przepisów budowlanych, obowiązujących od początku XX wieku, nie dopuszczały do wykonywania otworów okiennych w ścianach budynków usytuowanych w granicy działek. W tym względzie organ odwoławczy w szczególności wskazał, że zgodnie z przepisami budowlanymi obowiązującymi na początku XX wieku, tj. art. 676 i art. 677 Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego, właściciel muru niewspólnego, przylegającego do cudzej nieruchomości, mógł urządzać w tym murze otwory do oświetlenia albo okna, zaopatrzone w kratę żelazną i nieruchome ramy. Okna te lub otwory mogły być urządzone na parterze na wysokości co najmniej 26 decymetrów od podłogi albo posadzki pokoju, który miał być oświetlony, a na piętrach na wysokości co najmniej 19 decymetrów od podłogi. Stosownie do powyższych przepisów w ścianie granicznej budynku możliwe było wykonanie jedynie niewielkich otworów doświetlających wnętrze pomieszczenia. Z akt sprawy, wynika jednak bezsprzecznie, że istniejące okna z uwagi na wielkość i wysokość usytuowania nie odpowiadają takim wymogom. Z kolei przepisy kolejnego aktu prawnego, tj. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, także nie dopuszczały do budowy okien w ścianach granicznych budynków. Stosownie do treści art. 196 ww. rozporządzenia, budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 cm ponad dach. Ponadto zgodnie z art. 278 rozporządzenia z 1928 r. - w wypadkach, gdy szczupłe rozmiary poszczególnych działek stoją na przeszkodzie zachowaniu odległości, budynki mogą być wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jeżeli ww. budynki nie są wznoszone jednocześnie przez właścicieli przyległych działek, budynek, wznoszony przy granicy, powinien posiadać pokrycie ogniotrwałe i powinien być zaopatrzony od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni o grubości, równej co najmniej długości jednej cegły, wyprowadzony 30 centymetrów ponad dach. Zakaz wykonywania okien w ścianie granicznej wynikał również z § 78 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 197 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał ponadto, że również w świetle aktualnie obowiązujących przepisów niedopuszczalnym jest sytuowanie w ścianie znajdującej się w granicy działki otworów okiennych, obniżających odporność pożarową budynku, co wynika z treści § 12 oraz § 226 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Regulacja taka uzasadniona jest koniecznością ustanowienia tzw. strefy oddzielenia pożarowego, ograniczającej rozprzestrzenianie się ognia poza teren działki. Tymczasem istniejące w ścianie granicznej spornego budynku okna nie spełniają warunków, o jakich mowa w ww. przepisach. Stąd też, zadaniem organu, stwierdzić należy, że gdyby nawet uwzględnić niczym niepopartą sugestię J. B., że okna te powstały w latach wcześniejszych, to i tak ich istnienie naruszałoby przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie ich powstania, a brak pozwolenia na ich wykonanie i tak pociągałby za sobą konieczność przeprowadzenia, takiego jak obecnie, postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Organ odwoławczy podniósł przy tym, że istniejący stan faktyczny powoduje nierówność właścicieli spornych nieruchomości wobec prawa. Przedmiotowe otwory uniemożliwiają prawidłową, zgodną z § 12 ust. 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., zabudowę działki przy ul. A 71, na takich samych warunkach i zasadach, na jakich udzielono pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku przy ul. B 15. Ponadto, pozostawienie otworów okiennych wpływa negatywnie - w ocenie organu - na interes społeczny mieszkańców miasta, z uwagi na ograniczenia co do prawidłowego zaprojektowania nowej zabudowy w ramach prowadzonej rewitalizacji wielkomiejskiej zabudowy Ł. w rejonie ul. B, umożliwiającej kontynuowanie pierzei ulicy A, w nawiązaniu do historycznie ukształtowanych zasad pierzejowej zabudowy śródmieścia Ł.. Ponadto decyzja nakazująca zamurowanie otworów okiennych nie narusza chronionej konstytucyjnie własności nieruchomości, a postępowanie przed organem nadzoru budowlanego zdeterminowane jest na usunięcie stanu nieprawidłowego, niezgodnego z prawem, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Jeśliby nawet uznać, że rozstrzygnięcie nakazujące zamurowanie okien wkracza w chronione prawem dobro, to zdaniem organu zauważyć należy, że zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Nałożony obowiązek znajduje oparcie w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i przepisach wykonawczych do tej ustawy oraz w przepisach dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz bezpieczeństwa pożarowego. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że sporne okna znajdują się w ścianie pomieszczeń położonych na poddaszu budynku, których wysokość wynosząca 1,50-2,31 m nie pozwala na zaliczenie tych pomieszczeń do kategorii pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, bowiem zgodnie z § 72 ust. 1 rozporządzenia wysokość takich pomieszczeń powinna wynosić min. 2,50 m. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że wykonanie przedmiotowych otworów narusza przepisy obowiązujące w dacie budowy obiektu, jak i obecnie obowiązujące, organ odwoławczy stwierdził, że okna te winny ulec likwidacji i to w sposób umożliwiający prawidłową zabudowę istniejącej pierzei, czyli poprzez zamurowanie ich cegłą ceramiczną. Organ odwoławczy dodał także, iż wprawdzie organ I instancji, nakładając sporny obowiązek, mylnie powołał się w uzasadnieniu decyzji na przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., bowiem dotyczy on budynków mieszkalnych i gospodarczych na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolnostojących jednorodzinnych domów mieszkalnych i nie można go odnieść do budynku wielorodzinnego w zabudowie miejskiej, którego dotyczy sprawa, jednakże nie ma to znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem organ odwoławczy wskazał przepis, który nie pozwalał na wykonanie spornych okien w latach 1985-1989. Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze tej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 6 i art. 7 w związku z art. 77 kpa. Stwierdził przy tym, że organ nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów ze stosunków prawnych miedzy stronami. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek Administracji Ł. - A działającej w imieniu i na rzecz (w interesie) Urzędu Miasta Ł. Wydział Budynków i Lokali i w jego ocenie ma ono na celu pozbawienie nieruchomości B15 służebności w postaci okien w granicy wychodzących na stronę nieruchomości przy ul. A 71. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 roku skarżący poparł skargę i oświadczył, że nie dysponuje żadnymi pierwotnymi dokumentami dotyczącymi przedmiotowej nieruchomości, natomiast z pism Administracji Nieruchomościami A wiadomo, że nieruchomość została zbudowana w 1886 roku. Ponadto skarżący oświadczył, że postępowanie o rozgraniczenie jest w toku. W jego ocenie przedmiotowa nieruchomość była oddalona od granicy o 2 stopy. Aktualnie lokal jest wynajmowany przez współwłaścicieli, sporne okna wychodzą na działkę przy ul. A 71, która jest niezabudowana, budynek został rozebrany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji bądź postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś braku występowania powyższych naruszeń prawa oraz przepisów postępowania Sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a, nie uwzględniwszy skargi – oddala ją. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w oparciu o wskazane w wyżej przywołanym art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawy prawne. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazującej W. B., B. Ł. oraz A. B.-B. zamurowanie otworów okiennych na IV p. (poddasze) murem grub. 25 cm z cegły pełnej ceramicznej, zlokalizowanych w ścianie szczytowej południowej przylegającej w granicy do posesji przy ul. A 71 – w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ul. B 15 – w terminie do 30 czerwca 2008 roku. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 118, ze zm.), dalej: "ustawa - Prawo budowlane". Zgodnie z art. 51 ust. 1 tej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Z kolei po upływie wskazanego przez organ terminu lub na wniosek inwestora, stosownie do art. 51 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 7 tej ustawy, przywołane powyżej ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tego artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy. Wskazać przy tym należy, iż warunki, które spełniać powinny budynki i ich usytuowanie określone zostały w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) Stosownie do treści § 12 oraz § 226 tego rozporządzenia niedopuszczalnym jest sytuowanie w ścianie znajdującej się w granicy działki otworów okiennych, obniżających odporność pożarową budynku. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z perspektywy wskazanych powyżej przepisów oraz przepisów powołanych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, poprzedzonej analizą akt sprawy, podzielić należy stanowisko organów orzekających w sprawie, że istniejące w ścianie granicznej spornego budynku okna nie spełniają warunków, o jakich mowa w tychże przepisach. Słusznie zatem, w ocenie Sądu, organ odwoławczy stwierdził, że gdyby nawet uwzględnić niczym niepopartą sugestię skarżącego, że okna te powstały w latach wcześniejszych, to i tak ich istnienie naruszałoby przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie ich powstania, a brak pozwolenia na ich wykonanie i tak pociągałby za sobą konieczność przeprowadzenia, takiego jak obecnie postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Organ podjął starania o ustalenie okresu, w jakim powstały przedmiotowe okna i - w ocenie Sądu - nie można mu zarzucić naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, że ustalenie dokładnej daty powstania spornych otworów okiennych nie ma w niniejszej sprawie kluczowego znaczenia, gdyż przepisy określające warunki, jakim powinny odpowiadać budynki, określone w odpowiednich rozporządzeniach, obowiązujących w czasie, w którym wg organu - wybito otwory okienne, nie różniły się w zakresie dopuszczalności istnienia jakichkolwiek otworów w ścianie budynku od strony sąsiedniej działki, zlokalizowanego w granicy tejże działki. Jednocześnie zgodzić się należy także z organem odwoławczym, że istniejący stan faktyczny powoduje nierówność właścicieli spornych nieruchomości wobec prawa. Przedmiotowe otwory uniemożliwiają prawidłową, zgodną z § 12 ust. 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., zabudowę działki przy ul. A 71, na takich samych warunkach i zasadach, na jakich udzielono pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku przy ul. B 15. Pozostawienie przy tym otworów okiennych niewątpliwie wpływa negatywnie na interes społeczny mieszkańców miasta, z uwagi na ograniczenia co do prawidłowego zaprojektowania nowej zabudowy w ramach prowadzonej rewitalizacji wielkomiejskiej zabudowy Ł. w rejonie ul. B, umożliwiającej kontynuowanie pierzei ulicy A, w nawiązaniu do historycznie ukształtowanych zasad pierzejowej zabudowy śródmieścia Ł.. Ponadto podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że decyzja nakazująca zamurowanie otworów okiennych nie narusza chronionej konstytucyjnie własności nieruchomości, a postępowanie przed organem nadzoru budowlanego zdeterminowane jest na usunięcie stanu nieprawidłowego, niezgodnego z prawem, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Jeśliby nawet uznać - na co trafnie uwagę zwrócił organ odwoławczy - że rozstrzygnięcie nakazujące zamurowanie okien wkracza w chronione prawem dobro, to zauważyć należy, że zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Nałożony obowiązek znajduje oparcie w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i przepisach wykonawczych do tej ustawy oraz w przepisach dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich i bezpieczeństwa pożarowego. Wskazać przy tym należy, że sporne okna znajdują się w ścianie pomieszczeń położonych na poddaszu budynku, których wysokość wynosząca 1,50- 2,31 m nie pozwala na zaliczenie tych pomieszczeń do kategorii pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, bowiem zgodnie z § 72 ust. 1 rozporządzenia wysokość takich pomieszczeń winna wynosić min. 2,50 m. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przyjął, że wykonanie przedmiotowych otworów narusza przepisy obowiązujące w dacie budowy obiektu, jak i obecnie obowiązujące i w konsekwencji stwierdził, że okna te powinny ulec likwidacji w sposób umożliwiający prawidłową zabudowę istniejącej pierzei, czyli poprzez zamurowanie ich cegłą ceramiczną. Ponadto zaskarżona decyzja nie budzi zastrzeżeń natury formalnoprawnej. Jako jej podstawę organ przyjął art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z zm.), dalej "k.p.a.". Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślić przy tym należy, że powołany przepis uprawnia organ odwoławczy do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, a taka sytuacja stanowi przedmiot rozważań w niniejszej sprawie, jedynie w sytuacji, gdy zaskarżona odwołaniem decyzja wydana została zgodnie z prawem (por. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 178). W ocenie Sądu rozpoznającego wniesioną skargę, okoliczności niniejszej sprawy bezspornie uprawniały organ odwoławczy do wydania decyzji w oparciu o powołany art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą współwłaścicielom zamurowanie otworów okiennych na IV p. (poddasze) murem grub. 25 cm z cegły pełnej ceramicznej, zlokalizowanych w ścianie szczytowej południowej przylegającej w granicy do posesji przy ul. A 71 – w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ul. B 15, wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami k.p.a., co czyni skargę niezasadną i uprawnia do jej oddalenie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. A. T.-P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło