II SA/Łd 342/08

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 17 grudnia 2008 r. Agnieszka Grosińska - Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić J. B. przyznania prawa pomocy. LS II SA/Łd 342/08 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 8 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W dniu 11 lipca 2008 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J.B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Strona uzyskuje dochody z tytułu emerytury oraz stosunku pracy w łącznej wysokości 3.000 złotych. Na majątek strony skarżącej składa się dom o powierzchni 100 m kw. oraz nieruchomość rolna o powierzchni 6 ha. Skarżący nie zadeklarował posiadania wartościowych przedmiotów, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż dochody z nieruchomości przy ul. A nie pokrywają kosztów jej utrzymania. Ponadto skarżący spłaca kredyt, którego miesięczna rata kształtuje się na poziomie 600 złotych, a wydatki na leczenie to wydatek rzędu 500 złotych miesięcznie. W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2008 r., na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżący nie wykonał jednakże nałożonego obowiązku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie, analiza złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dała jednoznacznych podstaw do ustalenia zdolności płatniczych skarżącego. Tym samym zaistniała konieczność wezwania strony do przedstawienia uzupełniających informacji i dokumentów, które wskazywałyby na rzeczywistą możliwość strony partycypacji w kosztach postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy referendarz sądowy orzeka w oparciu o informacje zawarte przez stronę w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli natomiast dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne bądź niewystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, ma prawo w oparciu o art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do ich uzupełnienia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mimo wezwania, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, co spowodowało, iż jego sytuacja rodzinna i materialna nie mogła zostać oceniona. Brak aktywności strony w wykazaniu przesłanek przyznania prawa pomocy i niewykonanie wezwania z dnia 26 sierpnia 2008 r. przesądzić musi o nieuwzględnieniu jej żądania. Konsekwencją powyższego zaniechania jest bowiem brak pełnej wiedzy co do faktycznej sytuacji materialnej wnioskodawcy, co wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy dane wynikające z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu nie wskazują na istniejące ubóstwo. Na uwagę zasługuje również i ten fakt, iż skarżący w toku postępowaniu przed sądem administracyjnym opłacał wymagane koszty sądowe, udzielił także pełnomocnictwa adwokatowi M.S. Powyższe oznacza, iż skarżący posiada środki finansowe na udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Tym samym brak jest podstaw do uczynienia zadość żądaniu strony. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG