II SA/Łd 343/23

Dnia 6 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Bielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 18 stycznia 2023 r. znak: SKO.4146.311.22 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Łasku z dnia 19 grudnia 2022 roku, znak: NR. MGOPS.530.4275.2022. MR Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r., znak: SKO.4146.311.22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu (dalej także: Kolegium, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania I.P. (dalej także: skarżąca), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) (dalej: k.p.a.), art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.) (dalej: u.d.w.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Łasku (dalej także: organ I instancji) z dnia 19 grudnia 2022 r., znak: Nr. MGOPS.530.4275.2022, odmawiającą I.P. świadczenia w formie dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wniosek skarżącej został złożony jako kolejny wniosek mający ten sam adres miejsca zamieszkania. Następnie organ I instancji uzasadnił odmowę prawa do dodatku węglowego stwierdzając, że skarżąca nie podjęła formalnych działań mających na względzie ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego we wskazanym lokalu. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I.P. wskazując na prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego. Jednocześnie skarżąca nadmieniła, że nadanie oddzielnego adresu jest długotrwałym procesem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium po przywołaniu treści art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a, ust. 3b, ust. 3c, ust. 3d i ust. 8 u.d.w. wskazało, że I.P. wystąpiła w dniu 3 września 2022 r. do Burmistrza Łasku z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego. W dniu 18 listopada 2022 r. organ I instancji wezwał skarżącą do wskazania, czy zostały podjęte kroki formalne prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem. Pismo pozostało bez odpowiedzi. W dniu 17 listopada 2022 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy potwierdzający prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego w tym samym budynku. Dalej w uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że mając na względzie jednoznaczną treść art. 2 ust. 3c u.d.w. należy wskazać, że możliwość przyznania dodatku węglowego, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, co oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Zdaniem Kolegium, oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w urzędzie gminy przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia. Lokal skarżącej nie posiada własnego numeru porządkowego. Brak podjęcia działań mających na względzie uzyskanie numeru porządkowego został natomiast potwierdzony przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I.P. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wyjaśniła, że charakter domu podkreśla odrębność lokali mieszkalnych, tj. oddzielne wejścia, charakterystyczne pomieszczenia: kuchnia i łazienka, regularnie opłacane rachunki za wywóz odpadów komunalnych, osobne piece, co zostało potwierdzone przez pracownika MOPS-u podczas wywiadu środowiskowego. W ocenie skarżącej spełnia warunki do przyznania dodatku węglowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawę w dniu 6 czerwca 2023 r. strony nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 18 stycznia 2023 r., znak: SKO.4146.311.22, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Łasku z dnia 19 grudnia 2022 r., znak: Nr. MGOPS.530.4275.2022, odmawiającą I.P. świadczenia w formie dodatku węglowego, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają wymogom prawa. Podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz. 141). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (w stanie prawnym na dzień wydania decyzji organu II instancji) dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Wyjątek od powyższego przewiduje art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, bowiem w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się art. 2 ust. 3a i 3b ustawy o dodatku węglowym do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Stosownie zaś do art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. W niniejszej sprawie spór prawny sprowadza się w związku z powyższym do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach i nie podjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie tego adresu przysługuje dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego, które nie posiada odrębnego adresu. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że wniosek skarżącej o wypłatę dodatku węglowego został złożony jako kolejny wniosek mający ten sam adres miejsca zamieszkania. Bezsporne w niniejszej sprawie jest również, że skarżąca prowadzi w odrębnym lokalu odrębne gospodarstwo domowe, ponieważ zajmuje połowę domu, ma odrębne wejście oraz odrębne źródło ogrzewania (potwierdza to wywiad środowiskowy z dnia 17 listopada 2022 r.). Bezsporne jest także to, że gospodarstwo to nie posiada odrębnego adresu, co skarżąca potwierdziła w odwołaniu z dnia 27 grudnia 2022 r. stwierdzając, że nie ma możliwości nadania odrębnego adresu, ponieważ proces trwa wiele lat. Ponadto w notatce Przewodniczącej składu orzekającego z dnia 18 stycznia 2023 r. stwierdzono, że skarżąca wskazała, że nie został złożony wniosek o nadanie odrębnego numeru porządkowego dla lokalu mieszkalnego w budynku (Sąd zwraca uwagę, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika skąd organ zaczerpnął informacje wskazane w notatce, tj. oświadczenie skarżącej o braku wniosku o nadanie numeru – czy była to rozmowa telefoniczna, wywiad środowiskowy czy też inne źródło. Nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy). Zdaniem Sądu w związku z ustaleniem przez organ, iż na adres wskazany przez skarżącą, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który złożył wniosek jako pierwszy, biorąc pod uwagę ustalenia wywiadu środowiskowego, organ był zobligowany do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zastosowania regulacji zawartej w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, będącej wyjątkiem od zasady ustanowionej w art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym, według której, w opisanej sytuacji dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy i pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji tego jednak nie uczyniły. Sąd zwraca uwagę, że takie działania mógł już podjąć organ I instancji, ponieważ decyzja organu I instancji odmawiająca skarżącej świadczenia w formie dodatku węglowego została wydana w dniu 19 grudnia 2022 r. to jest już po upływie terminu wskazanego w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Organ I instancji nie ustalił czy do dnia 30 listopada 2022 r. został ustalony odrębny adres miejsca zamieszkania dla gospodarstwa domowego skarżącej, chociaż posiadał ku temu możliwości, ponieważ zgodnie z art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst. jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.) to wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi. W konsekwencji powyższego organ I instancji, a za nim organ II instancji nie ustalił także czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. Organy obu instancji natomiast błędnie uznały, że brak odrębnego adresu miejsca zamieszkania do dnia 30 listopada 2022 r. i brak podjęcia działań formalnych prowadzących do ustalenia takiego adresu, skutkują odmową przyznania dodatku węglowego, mimo prowadzenia przez skarżącą w odrębnym lokalu odrębnego gospodarstwo domowego, czym naruszyły art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Zdaniem Sądu nie ustalenie przez skarżącą odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. świadczyło o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, a tym samym o spełnieniu przesłanki określonej w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Biorąc powyższe pod uwagę w kontrolowanej sprawie organ powinien był zastosować przepis art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. Jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustaliłby zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania, powinien przyznać dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej. Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzając przede wszystkim, że organy te dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Organy naruszyły przepisy prawa procesowego w tej sprawie, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań Sądu oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy dokonają wszechstronnego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego. is