II SA/Łd 344/03
WyrokWSA w Łodzi2004-12-08
Skład orzekający: Anna Stępień, Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany powinien odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli na terenie inwestycji znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki, mimo że organ nadzoru budowlanego stwierdził zakończenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy nakazana rozbiórka samowolnie dokonanej rozbudowy została faktycznie wykonana, co jest przesłanką do odmowy wydania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Dodatkowo, organ odwoławczy nie rozważył zarzutu przesunięcia bramy wjazdowej przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę oraz naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie posiadania decyzji o warunkach zabudowy przez jednego z wnioskodawców.Stan faktyczny
Skarżący Z. i J. N. wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatowego o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego i przesunięcie bramy wjazdowej. Skarżący podnosili, że inwestorki dokonały samowoli budowlanej, nie wywiązały się z nakazu rozbiórki nadbudowanej części budynku, a przesunięcie bramy nastąpiło przed złożeniem wniosku. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że organ nadzoru budowlanego zakończył postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. Skarżący zarzucili organom niedostateczne zebranie materiału dowodowego i nieuwzględnienie ich zastrzeżeń.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w P. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 10,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Z. N. i J. N. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] znak: [..] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w P. z dnia [..] Nr [..]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Wojewody [..] na rzecz Z. N. i J. N. solidarnie kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Nr [...] z dnia [..] Starosta Powiatowy w P., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane ("Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn.zm.") zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. P. i C. P. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem na garaż oraz na przesunięcie bramy wjazdowej na działce o numerze ewidencyjnym 133, położonej w P., przy ul. A
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli Z. i J. małżonkowie N., podnosząc, iż nie wyrażają zgody na przekształcenie budynku gospodarczego sąsiadek na garaż oraz przesunięcie bramy wjazdowej, "ponieważ został naruszony przepis prawa budowlanego." W uzasadnieniu wskazali, iż inwestorki dokonały samowoli budowlanej, otrzymując nakaz rozbiórki nadbudowanej części budynku gospodarczego. Do dnia udzielenia pozwolenia na budowę nie wywiązały się ze wspomnianego obowiązku, przez co wydana decyzja "sankcjonuje dokonaną samowolę budowlaną". Budynek został bowiem rozebrany jedynie częściowo, zaś pozostałe w ziemi fundamenty zostaną przez inwestorski wykorzystane przy rozbudowie, na którą zezwolono. Podnieśli także, iż przestawienie bramy wjazdowej na teren posesji faktycznie dokonane zostało przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę.
Decyzją Wojewody [..] z dnia [..], Nr [..] (znak [..]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie, podnosząc w uzasadnieniu, iż z treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 25.września 2002r. wynika, że "organ nadzoru budowlanego zakończył postępowanie w sprawie samowoli budowlanej", przyjmując wykonanie obowiązków nałożonych na inwestorki decyzją rozbiórkową. W ocenie organu odwoławczego, "powyższe stwierdzenie (...) stanowi, że w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego", statuujący obowiązek odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli Z. i J. małżonkowie N., przywołując argumenty zawarte w złożonym uprzednio odwołaniu. Dodatkowo podnieśli również, iż nie są im znane personalia świadków, którzy potwierdzić mieli rzekome rozebranie samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego. W ocenie skarżących natomiast nie jest prawdą, jakoby budynek został rozebrany w całości, ponadto nie została przestawiona samowolnie przesunięta brama wjazdowa.
W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę zgłaszanych przezeń zastrzeżeń.
Wojewoda [..] wniósł o oddalenie skargi, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materialnego oraz normy procedury administracyjnej w stopniu wskazanym w cytowanym przepisie.
Zgodnie bowiem z treścią art. 7 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.)
W badanej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie przeprowadziły koniecznego postępowania dowodowego, celem ustalenia czy nakazana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] Nr [..] rozbiórka samowolnie dokonanej rozbudowy budynku gospodarczego, usytuowanego na nieruchomości inwestorek, została istotnie wykonana. Zgodnie zaś z treścią art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Poprzestanie wyłącznie na treści pisma, uzyskanego (przez inwestorki) w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniu [..]., uznać należy za niewystarczające a w konsekwencji skutkujące naruszeniem cytowanych wyżej przepisów, regulujących zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego.
Podkreślenia wymaga bowiem w szczególności, iż norma art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego z 1994r., dotyczy powinności organu architektoniczno-budowlanego, prowadzącego postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zatem organ ten, w toku postępowania winien ustalić czy spełnione zostały przesłanki, określone w tymże przepisie. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strony postępowania kwestionują fakt wykonania nałożonego uprzednio na wnioskodawcę obowiązku wykonania rozbiórki.
Na marginesie już jedynie podnieść należy, iż nie jest jasne w jakim trybie dokonane zostały oględziny terenu inwestycji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jakiej treści i przez kogo złożone zostały oświadczenia, o których mowa we wskazanym wyżej piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tym samym zaś brak jest możliwości oceny poprawności ustaleń, dokonanych na ich podstawie.
Ponadto, co umknęło uwadze organów, skarżący już w złożonym odwołaniu podnosili, iż brama wjazdowa na przesunięcie której zezwolono, faktycznie przedstawiona została przez inwestorki przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę ("z chwilą otrzymania nakazu rozbiórki)". Fakt ten nie został zaś przez organ odwoławczy dostrzeżony i w sposób należyty rozważony.
Niezależnie od tego podnieść należy, iż udzielając pozwolenia na budowę dla C. P. organy dopuściły się naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994r., bowiem w dacie orzekania jedynie wnioskodawczyni G. P. legitymowała się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji.
Nie można również nie zauważyć, że część graficzna projektu zagospodarowania działki, w zakresie naniesień budowlanych znajdujących się na terenie nieruchomości, nie odpowiada części opisowej. Analiza części graficznej, prowadzi bowiem do konkluzji, że rozbudowie podlegać będzie budynek mieszkalny, zlokalizowany na wspomnianej działce.
Reasumując, biorąc pod uwagę wskazane wyżej naruszenie norm prawa materialnego oraz uchybienia przepisom procedury, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w P. z dnia [..]
Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast, rozstrzygnięto w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżących solidarnie podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło