II SA/Łd 347/15

Dnia 17 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. i L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. i L. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych postanawia: 1. przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek o ustanowienia adwokata. LS T. G. i L. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych, domagając się jego uchylenia oraz przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adwokata S P. Z przedłożonego formularza ppf oraz dokumentów uzupełniających wniosek wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2256,11 zł netto. Skarżąca posiada dom o powierzchni 60,5 m2, mieszkanie o powierzchni 40 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,66 ha. Skarżący nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ponadto oświadczyli, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Postanowieniem z dnia [...] starszy referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. W jednobrzmiących co do treści sprzeciwach od powyższego postanowienia, wniesionych w części dotyczącej oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata, skarżący podnieśli, że adwokat S. P. został przez nich ustanowiony do prowadzenia przedmiotowej sprawy przed organami administracji publicznej. Ich zdaniem pełnomocnictwo poza sporządzeniem i wnoszeniem pism do organów administracji publicznej i reprezentacji przed tymi organami nie obejmowało reprezentacji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Skarżący oświadczyli, że nie łączy ich z adwokatem S. P. żaden stosunek prawny co do reprezentowania ich przed tutejszym sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (§ 3). W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analizując sytuację dochodową, rodzinną i majątkową skarżących sąd doszedł do przekonania, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje częściowo na uwzględnienie. Według sądu skarżący wykazali dostatecznie, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uzasadnia więc przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek skarżących o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata S. P., a to z tego powodu, że nie został spełniony podstawowy warunek, o którym stanowi art. 246 § 3 p.p.s.a. Mianowicie, z akt administracyjnych sprawy niniejszej wynika, że skarżący byli reprezentowani przez wspomnianego pełnomocnika w postępowaniu w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalno-gospodarczym na działce nr ewid. 631, położonej w D. ul. A 15 nr sprawy [...], we wszystkich sądach, urzędach i instytucjach. Do rąk adwokata S. P. doręczono także zaskarżone postanowienie. Z akt administracyjnych sprawy niniejszej podobnie jak i z akt sądowych nie wynika, ażeby owo pełnomocnictwo zostało wypowiedziane przez skarżących. Z tego też powodu sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3, art. 246 § 3, art. 260 p.p.s.a. A. P.