II SA/Łd 347/20
WyrokWSA w Łodzi2020-09-04
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Robert Adamczewski, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza zabudowę mieszkaniową, ale nie precyzuje jednoznacznie możliwości budowy budynków wielorodzinnych na danym obszarze, jednocześnie wymagając zachowania istniejącej funkcji mieszkaniowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności, organy pominęły wymóg zachowania istniejącej funkcji mieszkaniowej terenu oraz nie wykazały, w oparciu o jakie zasady interpretacji prawa miejscowego uznały, że dopuszczalna jest zabudowa wielorodzinna, podczas gdy plan nie zawierał jednoznacznego zapisu w tym zakresie, a dla innych terenów taka możliwość była wprost wskazana.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący zarzucili naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ich zdaniem nie dopuszcza zabudowy wielorodzinnej na danym terenie. Skarżący podnieśli również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2020 roku sprawy ze skargi W. N. i H. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących W. N. i H. N. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Wojewoda [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", w zw. z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Prawo budowlane", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej jako: "inwestor") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, instalacji zewnętrznych: energii elektrycznej, wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, miejsca gromadzenia odpadów stałych, układu komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz ukształtowania terenu i zieleni, na nieruchomości położonej przy ul. A w Ł., działki nr ewid. 145, 146/1 i 146/2 w obrębie [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: H. N., W. N., M. K., K. Z. i J. Z.. Odwołujący, wskazując na naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i wydanie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Wojewoda [...], po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i odwołując się do treści art. 35 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego wskazał, iż planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, instalacji zewnętrznych: energii elektrycznej, wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, miejsca gromadzenia odpadów stałych, układu komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz ukształtowania terenu i zieleni, na nieruchomości położonej przy ul. A w Ł., działki nr ewid. 145, 146/1 i 146/2 w obrębie [...]. Działki te usytuowane są bezpośrednio przy ul. A, łącznie mają kształt zbliżony do prostokąta, są ogrodzone. Teren wolny od zabudowy, istniejące do niedawna budynki mieszkalny i gospodarcze zostały rozebrane, istniejące przyłącze wody do likwidacji, istniejące przyłącze elektryczne napowietrzne do likwidacji. Infrastruktura istniejąca na terenie nieruchomości jest przeznaczona do likwidacji. Dojazd do nieruchomości został zapewniony poprzez drogę o nawierzchni utwardzonej - ul. A istniejący zjazd. Sąsiednie działki zabudowane zabudową mieszkaniową jednorodzinną oraz budynkami gospodarczymi towarzyszącymi tej zabudowie.
Jednocześnie Wojewoda [...] wskazał, że ww. inwestycja znajduje się na obszarze objętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E i F – osiedle A (dalej: "plan miejscowy"). Projektowane zamierzenie budowlane znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową. Z ogólnych postanowień planu miejscowego wynika m.in. obowiązek zachowania walorów środowiska przyrodniczego, w tym zakaz wycinania wartościowych drzew (§ 7). Dla tego terenu plan w § 20 przewiduje: zachowanie istniejącej funkcji mieszkaniowej (pkt 1), możliwość prowadzenia działalności usługowej wyłącznie w lokalach wbudowanych w budynki mieszkaniowe z zapewnieniem niezbędnej ilości miejsc parkingowych w obrębie lokalizacji inwestycji (pkt 2), możliwość lokalizacji nowych budynków mieszkaniowych oraz adaptacji zabudowy z zachowaniem warunków (pkt 3): a) intensywność zabudowy do 0,6, b) wysokość budynków do trzech kondygnacji, w tym użytkowe poddasze, c) nieprzekraczalną linię zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu: 5 m od linii rozgraniczających ulic, 6 m od osi istniejących napowietrznych linii energetycznych 15 kV i 6 m od osi istniejącego kanału sanitarnego. Dla tego ternu przewidziano obowiązek zachowania minimum 40% powierzchni działki budowlanej jako powierzchni aktywnej przyrodniczo, czyli powierzchni niezabudowanej i nieutwardzonej, przeznaczonej na zieleń (pkt 7).
Zestawiając zacytowane przepisy planu miejscowego z załączonym projektem budowlanym, Wojewoda stwierdził, iż projektowana budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jest zgodna z ustaleniami tego planu.
Jednocześnie Wojewoda [...] podkreślił, że z załączonego projektu budowlanego wynika, iż projektowany budynek mieszkalny to budynek wielorodzinny z dwunastoma lokalami mieszkalnymi, wolnostojący, trzykondygnacyjny, niepodpiwniczony. Cała inwestycja zlokalizowana jest na działkach będących własnością inwestorów. Zagospodarowaniu podlegają działki, na których zlokalizowane będą: budynek, układ komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych, wiata na odpady, ciągi piesze i pieszo-jezdne, utwardzenia terenu, ogrodzenie, zewnętrzne instalacje: wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz elektryczna. Zaprojektowane zostało również, zgodnie z planem miejscowym, zaopatrzenie w wodę z miejskiej sieci wodociągowej, odprowadzanie ścieków sanitarnych do miejskiej sieci kanalizacyjnej, zasilanie w energię elektryczną z istniejącej sieci napowietrznej, zaopatrzenie w gaz do celów grzewczych i socjalnych z istniejącej sieci niskiego napięcia. Sieci zlokalizowane są w ul. A. Odprowadzenie ścieków deszczowych powierzchniowo i do miejskiej kanalizacji deszczowej w ul. A.
Zdaniem Wojewody [...], z przedłożonego projektu budowlanego (część opis techniczny pkt. 4.2 stan projektowany, karta 59 projektu) wynika, że projektowany budynek znajduje się w odległości 5,57 m od linii rozgraniczającej ulicę, 11,57 m od napowietrznej linii energetycznej i 11,57 m od osi istniejącego kanału sanitarnego, a zatem lokalizacja budynku jest zgodna z zapisami planu miejscowego. Spełniony został również warunek dotyczący intensywności zabudowy, która według planu wynosi do 0,6, zaś projektowana liczona dla całkowitej powierzchni zabudowy wynosi 0,6. Także określony w planie obowiązek zachowania minimum 40% powierzchni działki budowlanej jako powierzchni aktywnej, gdyż zaprojektowano 44,2% powierzchni działki jako tereny niezabudowane i nieutwardzone. Plan nakazuje także zapewnienie niezbędnej liczby ilości miejsc parkingowych w obrębie lokalizacji inwestycji. Projektowany budynek ma 12 mieszkań, a na terenie posesji zaprojektowano 14 miejsc postojowych dla samochodów osobowych, w tym 1 miejsce dla osób niepełnosprawnych.
Następnie odnosząc się do zarzutów odwołujących, organ II instancji wskazał, że zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna to budynki zawierające od jednego do czterech mieszkań, wolnostojące, bliźniacze, atrialne, szeregowe (§ 3 pkt 8 planu miejscowego), a zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna to budynki zawierające więcej niż 4 mieszkania (§ 3 pkt 9 planu miejscowego). Brak jest w planie miejscowym definicji budynku mieszkaniowego czy funkcji mieszkaniowej, które wskazuje plan jako przeznaczenie i których lokalizację dopuszcza na danym terenie (§ 20 pkt 3 planu miejscowego). Określona funkcja mieszkaniowa terenu [...] nie została w planie miejscowym zawężona do zdefiniowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ograniczenie takie nie wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, czy interpretacji językowej. W ocenie organu, również konstrukcja innych paragrafów planu miejscowego szczegółowo określająca charakter zabudowy mieszkaniowej dopuszczonej do realizacji na danym terenie nie świadczy o braku zgodności z planem miejscowym projektowanej inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego zawierającego 12 lokali mieszkalnych. Brak jest zatem podstaw, by uznać, że decyzja o pozwoleniu na budowę narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Na poparcie swego stanowiska Wojewoda [...] odwołał się do poglądu NSA wyrażonego w wyroku z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 490/05.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że po stwierdzeniu zgodności projektowanej inwestycji z zapisami planu miejscowego zbadał zgodność projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, określonymi w rozporządzeniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, dalej jako: "rozporządzenie"). Jednocześnie odwołując się do treści § 3 pkt 4 i § 12 rozporządzenia organ II instancji podkreślił, że projektowany budynek ma kształt zbliżony do prostokąta i usytuowany będzie w południowej części działki, dłuższym bokiem równolegle do południowo-zachodniej granicy działki, zgodnie z nieprzekraczalną linią zabudowy. Budynek, usytuowany będzie w odległości 5,11 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. 146/3, 5,23 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. 153 i 5,23 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. 154. Planowane usytuowanie budynku na działce spełnia wymagania określone m.in. w § 12 rozporządzenia. Natomiast mając na uwadze kwestię przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach zlokalizowanych na działkach sąsiednich, organ podkreślił, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Ze znajdującej się w projekcie budowlanym analizy przesłaniania (opis techniczny str. 7) wynika, iż wysokość budynku projektowanego to 10,50 m, zaś maksymalną wysokość przesłaniania określono na 10,20 m. Minimalna odległość budynku projektowanego od istniejących budynków mieszkalnych wynosi 22 m. W granicy działki nr ewid. 153 znajduje się budynek gospodarczy o wysokości 4,5 m. Projekt budowlany zawiera zatem analizę przesłaniania budynku projektowanego przez istniejący budynek gospodarczy zlokalizowany w granicy działki nr ewid. 153 (budynek zlokalizowany najbliżej ściany z otworami okiennymi budynku projektowanego), z której wynika, iż wysokość przesłaniania wynosi 4,5 - 0,3 m = 4,20 m, zaś odległość wynikająca z § 13 pkt 1 rozporządzenia to 5,20 m. Granicę obszaru przesłaniania wyznaczoną na podstawie powyższych przepisów wskazano na planie zagospodarowania terenu, obszar wykracza na odległość 5,26 m na działce nr ewid. 146/3 i na odległość 5,11 m na działce nr ewid. 153 i 154. Projektowany budynek nie ogranicza możliwości zabudowy działek sąsiednich, ale ze względu na obszar przesłaniania powoduje, że obszar oddziaływania budynku obejmuje działki nr ewid. 146/3, 153 i 154. Zdaniem organu II instancji, wynika z tego, że warunki określone w § 13 i § 60 rozporządzenia zostały również spełnione.
Następnie w odniesieniu do zasad i parametrów dojść oraz dojazdów do budynków Wojewoda [...], cytując treść § 14 pkt 1 i § 16 rozporządzenia, wyjaśnił, że wejście główne do budynku zlokalizowane jest od strony północno-wschodniej, do wejścia prowadzą utwardzone ciągi piesze, pokazane na załączonych do niego rysunkach. Różnice poziomów zniwelowano odpowiednim wyprofilowaniem ciągów pieszych, co umożliwia nieograniczony dostęp do budynku dla osób niepełnosprawnych, schodów na terenie nie projektuje się. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd wynosi 5,3 m. Warunki określone w ww. przepisach w zakresie dojść i dojazdów do budynku zostały również spełnione.
Odnośnie zaś miejsc postojowych i ich organizacji, a także garaży, dla samochodów Wojewoda, cytując treść § 18 rozporządzenia i § 20 planu miejscowego, wyjaśnił, że projektowany budynek mieszkalny wielorodzinny ma 12 mieszkań, a na terenie nieruchomości, w jej północnej części zaprojektowano 14 miejsc postojowych dla samochodów osobowych, w tym jedno miejsce dla osób niepełnosprawnych. Odległość miejsc postojowych od okien budynku projektowanego wynosi 10 m i minimum 11,20 m od ściany budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 144, a odległość miejsc postojowych od granicy działki wynosi minimum 6 m od granic z działkami budowlanymi, co spełnia wymagania z § 19 rozporządzenia. Z projektu budowlanego wynika, iż wymiary miejsc postojowych (§ 21 rozporządzenia) zostały zachowane. Jak stwierdził organ, przepisy dotyczące zarówno odległości miejsc parkingowych od zabudowań i granic z sąsiednimi działkami, jak i organizacji stanowisk postojowych dla samochodów, określone w rozporządzeniu, zostały spełnione.
Odnosząc się następnie do kwestii dotyczących miejsca gromadzenia odpadów stałych i ich usytuowania na terenie działki budowlanej, które zostały uregulowane w § 22 i 23 rozporządzenia, Wojewoda [...] stwierdził, że z projektu budowlanego wynika, iż zaprojektowano miejsce składowania odpadów stałych w wiacie zlokalizowanej w odległości 1,95 m od granicy z działką drogową, odległość wiaty od granicy z działką budowlaną wynosi minimum 16,5 m, odległość od okien budynku projektowanego wynosi 11,6 m, a długość dojścia od wyjścia z klatki schodowej do wiaty na odpady wynosi 27,6 m. Dowodzi to, iż załączony projekt budowlany spełnia również wymogi określone w § 22 i 23 rozporządzenia.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie spełniony jest także wymóg z § 271 rozporządzenia, bowiem żadna ze ścian projektowanego budynku nie została usytuowana w granicy z działkami sąsiednimi. Projekt budowlany zawiera analizę przepisów przeciwpożarowych i wskazuje, iż budynek zaprojektowano w odległości minimum 5 m od granic nieruchomości. Odległość od najbliższego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 91/3 wynosi 22 m, odległość od najbliższego budynku gospodarczego na działce nr ewid. 153 wynosi 5,24 m. Inne budynki gospodarcze są zlokalizowane w odległości większej niż 12 m od budynku projektowanego. Jednak budynek, od strony granicy działki inwestora, posiada ścianę oddzielenia pożarowego, murowaną bez otworów okiennych i drzwiowych, wyniesioną o co najmniej 30 cm ponad dach budynku. Budynek jest wykonany z elementów NRO oraz posiada na powierzchni ścian zewnętrznych co najmniej 65% klasy odporności ogniowej (E) wymaganej dla jego klasy odporności pożarowej. W budynkach sąsiednich nie ma pomieszczeń zagrożonych wybuchem. Choć odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, odległość między budynkami powinna wynosić 8 m, ale z uwagi na fakt, że budynek istniejący (działce nr ewid. 153) posiada ścianę oddzielenia pożarowego, przepisy § 271 rozporządzenia nie ma zastosowania. Odległość projektowanego budynku musi być zgodna z § 12 rozporządzenia, ale – jak wskazał organ odwoławczy – warunek ten został spełniony, a budynek projektowany nie wymaga dodatkowych zabezpieczeń pożarowych, w postaci zewnętrznych ścian oddzielenia pożarowego. Pozostałe budynki na działkach sąsiednich są zlokalizowane w odległości większej niż 8 m, zatem warunek dotyczący odległości budynków zawarty w § 271 rozporządzenia organ uważa się za spełniony. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż dla projektowanego budynku nie zachodziła konieczność uzgadniania pod kątem ochrony przeciwpożarowej, gdyż nie mieści się on w kategorii obiektów podlegających takiemu uzgodnieniu (§ 1 pkt 1 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, Dz. U. z 2015 r., poz. 2117). Ponadto Wojewoda [...] wskazał, że projekt budowlany przewiduje również montaż instalacji teletechnicznych i telekomunikacyjnych. W budynku przewidziano instalację telekomunikacyjną umożliwiającą dostęp do szerokopasmowego Internetu, instalację TV zapewniającą dostęp do telewizji satelitarnej, do cyfrowych programów TV naziemnej oraz dostęp do telewizji kablowej, a także instalację domofonową.
Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że projekt budowlany jest kompletny, a załączone w dokumentacji oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, świadczą o możliwości wydania pozwolenia na budowę. Zastosowane rozwiązania zostały zaprojektowane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania oraz złożyły oświadczenia, o których mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego dotyczące sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Podkreślił przy tym, że wprawdzie każda inwestycja powoduje pewnego rodzaju uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, jednakże podnoszone przez odwołujących zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z planem miejscowym są bezzasadne. W ocenie organu odwoławczego, z planu zagospodarowania terenu, który jest integralną częścią wydanego pozwolenia na budowę, wynika, iż spełnione zostały wymogi art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i projekt ten sporządzony został zgodnie z obowiązującym dla terenu inwestycji planem zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu I instancji i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Nie zgadzając się z powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli H. N. i W. N., wskazując na naruszenie:
1. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy obowiązujący plan nie zezwala na zabudowę wielorodzinną;
2. naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. uchylenie się od zbadania treści planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla przedmiotowego terenu;
b) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez zaniechanie sporządzenia prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji;
c) art. 138 § pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Z tych względów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. i zasądzenie od Wojewody [...] na ich rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W motywach skargi H. N. i W. N. wskazali, iż organy pominęły zapisy planu zagospodarowania przestrzennego albo niewłaściwie je zinterpretowały. Działki, na których ma powstać budynek wielorodzinny, znajdują się na terenie oznaczonym w planie symbolem [...]. Skarżący, odwołując się do treści § 20 i § 3 planu miejscowego podkreślili, że uchwała nie zawiera definicji zabudowy mieszkaniowej, a jedynie rozróżnienie na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną, co oznacza, że celem Rady Miejskiej było rozróżnienie tych dwóch rodzajów zabudowy. W szczególności, wbrew twierdzeniom Wojewody, nie wynika z tego, że zabudowa mieszkaniowa oznacza każdy rodzaj zabudowy, bo nie wynika to z treści planu. W § 4 planu miejscowego zdefiniowano, że symbol [...] oznacza tereny zabudowy mieszkaniowej. Kwestionowaną decyzją dopuszczono budowę budynku wielorodzinnego, podczas gdy plan miejscowy dla terenu planowej inwestycji oznaczonego [...] nie przewiduje możliwości zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Budowa budynków wielorodzinnych według zapisów ww. planu miejscowego została wyraźnie dopuszczona dla terenów oznaczonych: 4 MR, 12 MN, 19 MN, 13 MU, 20 MU, 27 MU, 29 MU, 30 MN, 32 MN, 33 MN, 34 MN i 35 MN. W zapisach dla tych terenów zostało wprost wskazane "przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową (jednorodzinną i wielorodzinną)" lub "możliwość lokalizacji nowych budynków mieszkaniowych jednorodzinnych i wielorodzinnych". Dla innych terenów zostało również jednoznacznie wskazane przeznaczenie pod funkcję zabudowy wyłącznie jednorodzinnej, jak np. dla terenu oznaczonego 6 MR: "przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną" albo zabudowy szeregowej, jak dla terenu oznaczonego 16 MN, 63 MN (zabudowa jednorodzinna szeregowa). Uchwałodawca wyraźnie wskazał w uchwale, jaka zabudowa jest dopuszczalna, na jakim terenie. Wszędzie tam, gdzie dopuszczalna jest zabudowa wielorodzinna, zostało to wprost wskazane. Takiej możliwości nie przewidziano na dla terenu [...], stąd – zdaniem skarżących – nie można zgodzić się z argumentacją organu, że pomimo tego iż w uchwale nie znalazło się określenie zabudowa wielorodzinna przy terenie [...], to taka zabudowa jest dopuszczalna. Należy zakładać racjonalność i spójność uchwałodawcy, który bardzo precyzyjnie określił możliwości zabudowy dla poszczególnych terenów. Gdyby miał na myśli dopuszczenie możliwości zabudowy wielorodzinnej wszędzie, to wtedy nie wskazywałby przy poszczególnych terenach wprost takiej możliwości.
Skarżący, odwołując się następnie do treści art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 87 ust. 2 Konstytucji, podkreślili, iż normy planu miejscowego bezpośrednio kształtują sytuację prawną jednostek organizacyjnie niepodporządkowanych organom administracji publicznej, tj.: osób fizycznych, osób prawnych, a także jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Ustalenia planistyczne są również wiążące dla organów administracji publicznej, w tym m.in. w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Skoro ustalenia planu miejscowego mają charakter normatywny, to do wykładni przepisów planu należy stosować metody właściwe dla aktów normatywnych. W wykładni przepisów prawa miejscowego akcentuje się prymat wykładni językowej, a możliwość sięgnięcia po inne dyrektywy interpretacyjne (w szczególności celowościowe, funkcjonalne) aktualizuje się dopiero wtedy, gdy wykładnia językowa "zawodzi". Na potwierdzenie zasadności tego stanowiska skarżący odwołali się do orzeczeń sądów administracyjnych.
Zdaniem skarżących, dokonana w sprawie wykładania językowa zapisów planu zagospodarowania przestrzennego wprost wskazuje, że dla terenu [...] nie została wskazana możliwość zabudowy wielorodzinnej. Gdyby taka możliwość była, to zostałaby przewidziana, jak zostało to zrobione dla innych terenów. Przy przyjęciu odmiennej interpretacji należałoby dojść do wniosku, że pozostałe zapisy planu dla innych terenów, w szczególności tych wymienionych powyżej, dla których przewidziano wprost zabudowę wielorodzinną, są bez znaczenia, a taki wniosek byłby sprzeczny z zasadami wykładni aktów prawnych powszechnie obowiązujących. W tego rodzaju aktach przyjmuje się, że żaden zapis nie jest zbędny i należy je interpretować tak, aby żaden zapis nie był niepotrzebny, co oznacza, że wprost zapisanie dopuszczalności zabudowy wielorodzinnej przy jednych obszarach przy jednoczesnym braku takiego wskazania przy innych obszarach ma znaczenie i nie jest przypadkowe, ale jest celowe i zgodne z wolą podmiotu stanowiącego prawo. Istotne jest także, iż na pierwszym miejscu w zapisach wskazań dla terenu [...] zostało zawarte "zachowanie istniejącej funkcji mieszkaniowej", podczas gdy dotychczasowa funkcja mieszkaniowa na tym terenie to tylko i wyłącznie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Reasumując, w opinii skarżących, nie ma podstaw do rozszerzającej wykładni zapisów planu miejscowego i przyjmowania, że na terenie [...] jest dopuszczalna zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, w sytuacji gdy nie jest to zgodne z dotychczasową funkcją tego terenu, a także nie przewidziano możliwości zabudowy wielorodzinnej. Z tego względu, zdaniem skarżących, w sprawie doszło do naruszenia art. 35 Prawa budowlanego.
Ponadto, w ocenie skarżących, organ nie wyjaśnił także w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, ponieważ zaniechał ustalenia treści planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności przyczyn wskazania dla jednych obszarów dopuszczalności zabudowy wielorodzinnej przy braku takiego prawa dla innych terenów. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że zabudowa mieszkaniowa, chociaż niezdefiniowana ani w uchwale, ani w innych przepisach prawa powszechnie obowiązującego, oznacza, że inwestor może wybudować każdy rodzaj budynku mieszkalnego na tym terenie, co jest ewidentnie sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego. Za nieprawidłowe skarżący uznali także uzasadnienie decyzji organów obu instancji w części odnoszącej się do zgłaszanych rozbieżności w zapisach planu miejscowego. Organy nie wyjaśniły, jakimi regułami interpretacyjnymi posłużyły się w celu ustalenia, że brak zapisu o zabudowanie wielorodzinnej przy terenie [...], podczas gdy przy innych terenach wprost wskazano taką możliwość, oznacza ich zdaniem, że inwestor może wybudować budynek wielorodzinny, a nie jedynie jednorodzinny. Organy nie odniosły się także w ogóle do zapisu o utrzymaniu dotychczasowej funkcji mieszkalnej ani do ustalenia, jaka ta funkcja jest i znaczenia tej regulacji przy ocenie dopuszczalności nowej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia i wskazując, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla wskazanej na wstępie inwestycji.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej granicach, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie tych decyzji w całości.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "Prawo budowlane", w szczególności art. 35 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W świetle powyższego przepisu organ zarówno pierwszej, jak i drugiej, instancji przed wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę planowanej inwestycji powinien sprawdzić w pierwszej kolejności zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oceniając tę zgodność organ powinien mieć na uwadze także treść art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z powołanego przepisu, a contrario, wynika zatem, że jeżeli projekt budowlany jest niezgodny z uregulowaniami miejscowego planu lub innego aktu prawa miejscowego, lub też gdy akty te nie dopuszczają możliwości lokalizacji danej inwestycji na terenie objętym wnioskiem, bądź też zakazują lokalizacji takich inwestycji na tym terenie, to organ nie może wydać decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazać przy tym należy, że na tle powołanego przepisu sformułowano w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym, ustawodawca, określając w treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymaganą relację pomiędzy projektem budowlanym a ustaleniami miejscowego planu i innych aktów prawa miejscowego, posłużył się pojęciem "zgodności", co oznacza związek znacznie silniejszy niż tylko "spójność", czy też "brak sprzeczności". W konsekwencji organy orzekające w sprawie nie mogą w tym zakresie stosować wykładni rozszerzającej. Twierdzenie to wzmacnia okoliczność, że miejscowy plan i inne akty prawa miejscowego zawierają ustalenia wiążące na obszarze, na którym obowiązują, tak długo dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność, bądź nie zostaną uchylone. Postanowienia tych aktów wiążą nie tylko właścicieli nieruchomości gruntowych położonych na ich obszarze, ale i organy gminy oraz inne organy państwa, we właściwości których pozostaje wypowiadanie się w kwestii praw i obowiązków właściciela nieruchomości, na podstawie przepisów odrębnych. Przyjmuje się zatem, że negatywny wynik ustaleń organu co do tej zgodności w zasadzie przekreśla możliwość wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę (por. np. wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 215/14, a także wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 grudnia 2019 r., II SA/Go 576/19; dostępne w CBOSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozważanym aspekcie należy podkreślić także, iż dokonując oceny zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ rozpoznający sprawę nie może zapominać o tym, że plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego (zob. art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2018 r., poz. 1945) i stanowi akt prawa powszechnie obowiązującego na obszarze nim objętym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Oznacza to, że jego postanowienia muszą być przestrzegane i uwzględniane przy realizacji inwestycji budowlanej. Dodać przy tym trzeba, że przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą wprowadzać ograniczenia w sposobie wykonywania prawa własności. Należy także zwrócić uwagę, że tak ustalony ład przestrzenny jest istotnym elementem obrotu gospodarczego (nieruchomości), ponieważ powinien dawać gwarancje, że na danym terenie powstaną tylko takie obiekty, i tylko w takim kształcie, w jakim dopuszcza to miejscowy plan zagospodarowania terenu. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2461/15, realizacja postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w procesie inwestycyjnym stanowi z jednej strony obowiązek dla inwestora, z drugiej zaś daje gwarancję zrealizowania każdego zamierzenia, które jest zgodne z planem. Stanowi to również gwarancję dla właścicieli innych nieruchomości objętych planem, że nie powstanie zabudowa niezgodna z tym planem, a tylko taka, na którą społeczność lokalna wyraziła zgodę w procedurze uchwalania planu miejscowego. Unormowania regulujące kwestię zgodności inwestycji z porządkiem w zakresie zagospodarowania przestrzennego, wyrażone w planie powinny być zatem przestrzegane restrykcyjnie, a ocena w tym zakresie jest podstawowym obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego orzekającego o pozwoleniu na budowę (wyrok dostępny w CBOSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd w pełni podziela powyższy pogląd.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy przede wszystkim zauważyć należy, że objęta zaskarżoną decyzją inwestycja znajduje się na obszarze objętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] r. o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E i F – osiedle A. Projektowane zamierzenie budowlane znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową. Z ogólnych postanowień planu miejscowego wynika m.in. obowiązek zachowania walorów środowiska przyrodniczego w tym zakaz wycinania wartościowych drzew (§ 7 planu miejscowego). W § 5 planu miejscowego wskazano, że tereny oznaczone symbolem [...] to tereny zabudowy mieszkaniowej. Dla tego terenu plan miejscowy w § 20 m.in. przewiduje: 1) zachowanie istniejącej funkcji mieszkaniowej, 2) możliwość prowadzenia działalności usługowej wyłącznie w lokalach wbudowanych w budynki mieszkaniowe z zapewnieniem niezbędnej ilości miejsc parkingowych w obrębie lokalizacji inwestycji, 3) możliwość lokalizacji nowych budynków mieszkaniowych oraz adaptacji zabudowy z zachowaniem warunków: a) intensywność zabudowy do 0,6, b) wysokość budynków do trzech kondygnacji, w tym użytkowe poddasze, c) nieprzekraczalne linie zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu: 5 m od linii rozgraniczających ulic, 6 m od osi istniejących napowietrznych linii energetycznych 15 kV i 6 m od osi istniejącego kanału sanitarnego. Ponadto w § 20 pkt 7 planu miejscowego dla tego terenu przewidziano obowiązek zachowania minimum 40% powierzchni działki budowlanej jako powierzchni aktywnej przyrodniczo, czyli powierzchni niezabudowanej i nieutwardzonej, przeznaczonej na zieleń.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewoda [...], zestawiając powyższe regulacje zawarte w planie miejscowym z załączonym projektem budowalnym, podzielając stanowisko organu I instancji, stwierdził, że projektowana budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jest zgodna z ustaleniami tego planu. W dalszej kolejności dokonał zaś oceny zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunkow technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) i w konkluzji przyjął, że w sprawie zostały również spełnione określone w tych przepisach warunki. Ponadto Wojewoda stwierdził, że przedstawiony projekt budowlany jest kompletny, załączone w dokumentacji oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane świadczą o możliwości wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, a zastosowane rozwiązania zostały zaprojektowane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania, oraz złożyły oświadczenia, o ktorych mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego dotyczące sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. W oparciu o te ustalenia organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu I instancji i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z zaprezentowanym przez Wojewodę [...] stanowiskiem w niniejszej sprawie nie sposób się zgodzić. Zawarte bowiem stwierdzenia organu odwoławczego w zakresie zgodności przedłożonego projektu budowlanego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wokół której koncentruje się spór w niniejszej sprawie, należy uznać za przedwczesne. W tym względzie uwagę zwraca przede wszystkim brak ustaleń w kwestii dochowania warunku: "zachowania istniejącej funkcji mieszkaniowej" (§ 20 planu miejscowego – ustalenia dla terenu [...]), przy czym w uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że sąsiednie działki są zabudowane zabudową mieszkaniową jednorodzinną oraz budynkami gospodarczymi towarzyszącymi tej zabudowie.
Zdaniem Sądu, w tej sytuacji obowiązkiem organu było podjęcie niezbędnych czynności wyjaśniających celem ustalenia, jak w istocie kształtuje się owa "istniejąca funkcja mieszkaniowa" na przedmiotowym terenie. Dopiero ustalenie tej okoliczności mogło uprawniać organy do oceny spełnienia w sprawie warunku zachowania owej "istniejącej" (czy też zastanej) funkcji mieszkaniowej, a w dalszej kolejności ewentualnego przyjęcia, iż planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z planem miejscowym. Z tego względu przyznać należy rację skarżącym, że organy orzekające w sprawie w ogóle nie odniosły się do postanowienia planu miejscowego o utrzymaniu dotychczasowej funkcji mieszkaniowej ani do ustalenia, jaka jest ta fukcja i znaczenie tej regulacji przy ocenie dopuszczalności nowej inwestycji. Z pewnością jako realizację tego obowiązku nie można traktować lapidarnego wyżej wskazanego stwierdzenia, iż "sąsiednie działki zabudowane zabudową mieszkaniową jednorodzinną oraz budynkami gospodarczymi towarzyszącymi tej zabudowie" (str. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Nie ulega przy tym wątpliwości, iż prawidłowa ocena zgodności projektu budowalnego z planem miejscowym w niniejszej sprawie wymagała dokonania kompleksowej interpretacji jego postanowień dotyczących przedmiotowego terenu, a zatem zestawienia w jej ramach postanowień zawartych zarówno § 5, jak i § 20 planu miejscowego i na tej podstawie dokonania ustaleń niezbędnych do prawidłowego odkodowania zawartych tam norm. Zauważyć przy tym należy, że § 20 pkt 3 planu miejscowego wprowadzono możliwość lokalizacji nowych budynków mieszkaniowych z zachowaniem warunków tam określonych, wprowadzając jednak w § 20 pkt 1 planu miejscowego wymóg zachowania istniejącej funkcji mieszkaniowej. Z pola widzenia nie może przy tym umykać fakt, iż, jak wskazali skarżący w skardze i potwierdzili na rozprawie, dotychczasową funkcją mieszkaniową na przedmiotowym terenie jest wyłącznie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, że jest mu znane powołane przez Wojewodę [...] stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powinny być interpretowane w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 490/05, dostępny w CBOSA). Niemniej jednak, w okolicznościach niniejszej sprawy przy wprowadzonych postanowieniach planu miejscowego nie sposób ze stanowiska tego czerpać dodatkowe argumenty przemawiające za wydaniem pozytywnej dla inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem Sądu, zaprezentowane przez organy zapatrywanie na kwestię zgodności z planem miejscowym projektowanego zamierzenia budowlanego przesądza o dokonaniu tej oceny w oparciu o wybiórczo rozważone postanowienia tego planu, z całkowitym pominięciem postanowień zawartych w § 20 pkt 1 tego aktu. Pominięcie tej regulacji w ramach dokonywanej oceny skutkować może naruszeniem ładu przestrzennego w okolicy, w której zamieszkują skarżący. Organy nie mogą bowiem ignorować faktu, że ustalony planem ład przestrzenny jest istotnym elementem obrotu gospodarczego (nieruchomości), ponieważ powinien dawać gwarancje, że na danym terenie powstaną tylko takie obiekty, i tylko w takim kształcie, w jakim dopuszcza to miejscowy plan zagospodarowania terenu. Z całą mocą Sąd, za NSA, pragnie jeszcze raz podkreślić, że realizacja postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w procesie inwestycyjnym stanowi z jednej strony obowiązek dla inwestora, z drugiej zaś daje gwarancję zrealizowania każdego zamierzenia, które jest zgodne z planem. Niewątpliwie stanowi to również gwarancję dla właścicieli innych nieruchomości objętych planem, że nie powstanie zabudowa niezgodna z tym planem, a tylko taka, na którą społeczność lokalna wyraziła zgodę w procedurze uchwalania planu miejscowego. Unormowania regulujące kwestię zgodności inwestycji z porządkiem w zakresie zagospodarowania przestrzennego, wyrażone w planie powinny być zatem przestrzegane restrykcyjnie, a ocena w tym zakresie jest podstawowym obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego orzekającego w pozwoleniu na budowę (zob. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2461/15, dostępny w CBOSA). W niniejszej sprawie, jak wykazano powyżej, organy nie wywiązały się należycie z tego obowiązku, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jednocześnie Sąd w pełni podziela stanowisko skarżących, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Niewątpliwie organ nie odniósł się w nim należycie do zgłaszanych przez skarżących zastrzeżeń i nie wyjaśnił, jakimi regułami interpretacyjnymi posłużył się w celu ustalenia, że brak zapisu o zabudowie wielorodzinnej przy terenie [...] oznacza, że inwestor może wybudować budynek wielorodzinny, a nie jedynie jednorodzinny, podczas gdy przy innych terenach wprost wskazano taką możliwość.
Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez niewystarczające ustalenie okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei spowodowało, że stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji nie zostało uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Błędne zaś ustalenie stanu faktycznego sprawy w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego w niniejszej sprawie, w tym zwłaszcza art. 35 Prawa budowalnego, które niewątpliwie miało wpływ na jej wynik.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższą ocenę prawną i wskaznia odnośnie wykładni postanowień planu miejscowego i wyjaśnić w należyty sposób okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia, a następnie wyda rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało przepisom prawa znajdującym w niej zastosownie, ustosunkowując się przy tym w sposób szczegółowy do argumentacji skarżących prezentowanej w toku rozpoznawania sprawy i uzasadniając jej zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
W kwestii kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 265. ze zm). Zasądzona kwota 997 zł obejmuje 500 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa procesowego oraz kwotę 480 zł stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym.
M. D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło