II SA/Łd 354/05

Dnia 12 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza na rzecz skarżącej – D. N. od Wojewody [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) odmówił przywrócenia D. N. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...], Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] odmówił D. N. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] w zakresie dotyczącym budowy zatoki parkingowej przy ul. A 6 w S., wydanego dla S. Spółdzielni Mieszkaniowej, gdyż uznał, iż wniosek nie pochodzi od strony postępowania. Decyzja powyższa została doręczona pełnomocnikowi do doręczeń D. N. w dniu 4 listopada 2004 roku. W dniu 6 stycznia 2005 roku D. N. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, gdyż, jak podała w jego treści, przez długi okres czasu była chora. Załączyła do wniosku odwołanie zawierające merytoryczne zarzuty przeciwko decyzji i zaświadczenia lekarskie potwierdzające chorobę do dnia 30 grudnia 2004 roku. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu, bowiem jak podał w treści uzasadnienia strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Z akt sprawy wynika, iż D. N. otrzymała decyzję organu I instancji w dniu 4 listopada 2004 roku, zatem termin do wniesienia odwołania ekspirował dnia 18 listopada 2004 roku. Zdaniem organu przedłożone przez stronę zwolnienia lekarskie od pracy nie są potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. N. podała, iż z powodu długotrwałej choroby nie mogła zająć się sprawą. W uzasadnieniu skargi powołała argumenty merytoryczne skierowane przeciwko decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W tej sytuacji podkreślić należy, że Sąd nie ma uprawnień do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania, a tym bardziej nie ma uprawnień do badania legalności decyzji I instancji. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zdaniem składu orzekającego, w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] naruszył zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę proceduralną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiło unormowanie art. 58 i 59 kpa. Zgodnie z brzmieniem art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 kpa). Przepis art. 59 określa właściwy organ w przedmiocie przywrócenia terminu i jego formę stanowiąc, iż następuje ono w formie postanowienia organu właściwego do rozpoznania odwołania. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W treści art. 58 § 1 i § 2 kpa zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwsza przesłanka, czyli wymóg uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Drugi warunek dotyczy tego, iż powinien być wniesiony przez zainteresowanego wniosek (prośba) o przywrócenie terminu. Wniosek musi być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, co stanowi trzecią przesłankę. Przesłanka czwarta to wymóg jednoczesnego z wnioskiem dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony termin. Analizując pokrótce pierwszą przesłankę wyjaśnić należy, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy możemy powiedzieć dopiero w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Treść drugiej przesłanki nie stwarza wątpliwości interpretacyjnych, ponieważ ustawa wyraźnie stanowi, iż przywrócenie terminu następuje na wniosek, czyli jest instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Podobnie trzeci warunek nie wiąże się z różnorodnymi dywagacjami interpretacyjnymi, gdyż przepis art. 58 § 2 kpa określa, iż wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin do złożenia wniosku zaczyna więc swój bieg od dnia ustania przeszkody. Czwartą przesłanką jest konieczność dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Dla przykładu, jeżeli uchybiony był termin do wniesienia jakiegoś środka odwoławczego to wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy złożyć ten środek. Czynność tą należy dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Przedstawione powyższej rozważania to wyłącznie ogólny zarys instytucji przywrócenia terminu, który znajduje swoje odzwierciedlenie w judykaturze (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., II SA/Gd 2273/99, Lex Nr 76092; wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 r., SA/Sz 260/00, Lex Nr 48942; wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r., I SA/Ka 1781/99, Lex Nr 47160; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., IV SA 2121/98, Lex Nr 54744; postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., I SA/Gd 560/00, Lex Nr 46437; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98, Lex Nr 39797; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, Lex Nr 40381; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., I SA/Lu 1246/98, Lex Nr 40367; wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., II SA 1201/98, Lex Nr 41890; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., IV SA 1656/97, Lex Nr 47891 i inne) i doktrynie (por. B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2004, str. 327-333; A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, str. 470-471; Z. Janowicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1999, str. 180-188). Przenosząc powyższe, ogólne informacje na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewoda [...] naruszył regulację ogólną kodeksu postępowania administracyjnego. Argumentacja organu przedstawiona w uzasadnieniu kontestowanego postanowienia opiera się na uznaniu, iż D. N. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Organ założył bowiem, iż zaświadczenie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, bowiem nie wyklucza możliwości skorzystania z pomocy innych osób, aby sporządzić i nadać odwołanie w terminie. Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie założenie takie było przedwczesne. Załączone przez skarżącą do wniosku o przywrócenie terminu tłumaczenia zaświadczeń lekarskich przez tłumacza przysięgłego z języka niemieckiego nie zawierają szczegółowych informacji, które mogłyby okazać się konieczne do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Nie da się bowiem na takiej tylko podstawie wykluczyć tego, iż skarżąca zachorowała na chorobę, która wykluczała możliwość swobodnego myślenia i wyrażenia oświadczenia woli. Zdaniem Sądu organ, aby jednoznacznie stwierdzić, iż choroba D. N. pozwalała na skorzystanie z pomocy innych osób, winien ustalić najpierw na co chorowała skarżąca. Zatem, w sytuacji, gdy przedłożone przez stronę materiały okazały się niekompletne do oceny winy w uchybieniu terminu, organ winien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku poprzez udzielenie dodatkowych informacji, na podstawie regulacji art. 64 § 2 kpa. Reasumując, Sąd uznał, iż w sprawie doszło do naruszenia regulacji art. 7, 58, 64 § 3, 77 § 1 i 80 kpa. Naruszenie to jednocześnie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podać należy, iż z uwagi na zakreśloną na wstępie rozważań ograniczoną kognicję Sądu, zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko decyzji I instancji, pozostają poza zainteresowaniem Sądu. Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.