II SA/Łd 355/11

Dnia 7 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia : odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. A. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przewidzianej na działce znaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w obrębie B., w gminie K. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że A. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną D. C. oraz synem. Skarżący posiada dom o powierzchni 96 m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni 11,65 ha. Skarżący deklaruje dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości 17.770 złotych rocznie, na które składa się kwota 11.587 złotych liczona w oparciu o wskaźnik dochodowości oraz kwota 6.182 złotych z tytułu płatności bezpośrednich. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że posiada ciągnik rolniczy o wartości 12.000 złotych. Wskazał także, że w skali roku ponosi następujące koszty: zakup paliwa – 5.000 złotych, podatki – 488 złotych, KRUS – 1284 złotych, zakup opału – 5.000 złotych, zakup energii elektrycznej – 2.500 złotych, naprawa maszyn – 5.000 złotych, koszty opieki weterynaryjnej – 1.000 złotych, koszty związane z edukacją syna – 1.200 złotych, koszty utrzymania rodziny – 12.000 złotych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2011 roku odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od tegoż postanowienia A. B. wniósł sprzeciw, w którym wskazał, że ponosi duże wydatki związane z edukacją syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza przedstawionych przez stronę informacji nie daje podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Wskazać przede wszystkim należy, iż skarżący zadeklarował dochody w łącznej kwocie 17.770 złotych rocznie. Jednocześnie oświadczył, że suma jego wydatków w skali roku wynosi 33.472 złotych. Już samo zestawienie tych kwot wskazuje, że skarżący wydatkuje kwotę dwukrotnie większą niż kwota deklarowanych przezeń dochodów. Nadto deklarowana kwota dochodu z gospodarstwa rolnego jest kwotą wyliczoną na podstawie statystycznego wskaźnika dochodowości gospodarstwa rolnego, a więc wartością, która nie odzwierciedla realnych dochodów rolnika prowadzącego działalność. Wskazane przez skarżącego koszty utrzymania gospodarstwa i rodziny uzasadniają tezę, że skarżący osiąga dochody wyższe niż zadeklarowane, skoro posiada środki finansowe, które pozwalają mu na ich ponoszenie. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący uczynił decyzję w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego, a z treści skargi wynika, że strona ma zamiar zrealizować planowaną inwestycję. Podejmowanie działań inwestycyjnych świadczy o tym, że skarżący jest w stanie zgromadzić nieporównywalnie większe środki na realizację inwestycji, zatem ma możliwości finansowe zezwalające na pokrycie koszty postępowania sądowego. Powyższej konkluzji nie podważają skutecznie argumenty zamieszczone w sprzeciwie, bowiem skarżący nie wskazał w nim kwoty, jaką ponosi w związku z edukacją syna, a zatem należy przyjąć, iż jest to kwota 1200 złotych rocznie, zadeklarowana we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, iż to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Strona ma obowiązek podjąć starania o wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a dopiero brak takiej możliwości uzasadnia uwzględnienie wniosku o prawo pomocy. Tym bardziej, że instytucja ta, będąca wyjątkiem od zasady odpłatności postępowania sądowego, powinna umożliwiać dostęp do sądu przede wszystkim podmiotom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, do których, zdaniem sądu, skarżący nie należy. W tych okolicznościach nie było możliwe uznanie, by skarżący nie był w stanie uiścić kosztów sądowych. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. m.o.