II SA/Łd 355/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 355/11 Uzasadnienie A.B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną D.C. oraz synem. Skarżący posiada dom o powierzchni 96 m kw. oraz nieruchomości rolne o powierzchni 11,65 ha. Skarżący deklaruje dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości 17.770 złotych rocznie, na które składa się kwota 11.587 złotych liczona w oparciu o wskaźnik dochodowości oraz kwota 6.182 złotych z tytułu płatności bezpośrednich. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że posiada ciągnik rolniczy o wartości 12.000 złotych. Wskazał także, że w skali roku ponosi następujące koszty: zakup paliwa – 5.000 złotych, podatki – 488 złotych, KRUS – 1284 złotych, zakup opału – 5.000 złotych, zakup energii elektrycznej – 2.500 złotych, naprawa maszyn – 5.000 złotych, koszty opieki weterynaryjnej – 1.000 złotych, koszty związane z edukacją syna – 1.200 złotych, koszty utrzymania rodziny – 12.000 złotych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, publ. Lex nr 75481). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż skarżący zadeklarował dochody w łącznej kwocie 17.770 złotych rocznie. Jednocześnie suma wskazanych przez stronę wydatków to kwota 33.472 złotych rocznie. Oznacza to, że skarżący wydatkuje kwotę dwukrotnie większą niż kwota deklarowanych dochodów. Nie można przy tym tracić z pola widzenia faktu, że kwota zadeklarowana jako dochód z gospodarstwa rolnego jest kwotą wyliczoną na podstawie statystycznego wskaźnika dochodowości gospodarstwa rolnego, a więc wartością, która nie odzwierciedla realnych dochodów rolnika prowadzącego działalność rolniczą. Wydatkowanie wskazanych kosztów utrzymania gospodarstwa i rodziny uprawnia zatem do twierdzenia, że skarżący osiąga dochody wyższe niż zadeklarowane, skoro posiada środki finansowe, które pozwalają mu na ich ponoszenie. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący uczynił decyzję w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego, a z treści skargi wynika, że strona ma zamiar zrealizować planowaną inwestycję. Podejmowanie działań inwestycyjnych świadczy zaś o tym, że skoro skarżący jest w stanie zgromadzić nieporównywalnie większe środki na realizację inwestycji, jest to możliwe również w stosunku do kosztów postępowania sądowego. Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG