II SA/Łd 358/05
WyrokWSA w Łodzi2005-10-04
Skład orzekający: T. Zbrojewski, A. Łuczaj, S. Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie remontu drogi, mimo zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia jego prawa własności i braku wyjaśnienia stanu prawnego gruntu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne, ponieważ roboty budowlane polegające na remoncie drogi zostały wykonane zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, w tym z wymaganym zgłoszeniem i bez sprzeciwu właściwego organu. Kwestie naruszenia prawa własności należą do właściwości sądów powszechnych, a nie organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący S.S. złożył skargę na działania Wójta Gminy Ł., który rozpoczął prace drogowe na jego nieruchomości. Skarżący podniósł, że mimo uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie jego działek przez Gminę, prace były prowadzone bez jego zgody. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że Gmina Ł. dokonała zgłoszenia robót budowlanych, a Starostwo nie wniosło sprzeciwu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i brak wyjaśnienia istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędzia NSA: A. Łuczaj (spr.),, Sędzia WSA: S. Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
II SA/Łd 358/05
UZASADNIENIE
S. S. w dniu [...] złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.u skargę na bezprawne działanie Wójta Gminy Ł.. S.S. podniósł, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego we wsi P. gmina Ł. o powierzchni 5 ha 4502 m2. Dla tej nieruchomości prowadzony jest przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Ł. u zbiór dokumentów Zd 3801. W skład powyższej nieruchomości wchodzą m.in. działki oznaczone numerami 376, 77 i 378. Wprawdzie, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzono nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę Ł. własności tych działek, jednakże w wyniku wznowienia postępowania w tej sprawie - na wniosek S. S. - decyzją z dnia [...], znak [...] Wojewoda [...] uchylił powyższą decyzję i odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę Ł. w./w. działek. Mimo to, w dniu 7 października 2004 r., bez wiedzy i zgody S. S., Wójt Gminy sprowadził ciężki sprzęt i przystąpiono do prac mających na celu urządzenie drogi na nieruchomości skarżącego.
S.S. wniósł o wstrzymanie robót budowlanych i nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...](znak [...]), wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek S. S. w sprawie remontu drogi dojazdowej do gruntów rolnych wsi P. –J., wykonanego przez Gminę Ł..
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż podczas oględzin przedmiotowych robót drogowych, przeprowadzonych w dniu 9 listopada 2004 r. dokonano z udziałem stron stwierdzono, że na działkach o nr ewid. 378 i 143 wykonane jest utwardzenie z kruszywa łamanego drogi dojazdowej do gruntów pomiędzy P. i J. na długości ok. 1170 m.
Przedstawiciel inwestora - Gminy Ł., przedłożył "Zgłoszenie robót budowlanych" z dnia 6 sierpnia 2004 r. zarejestrowane w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym Starostwa Powiatowego w Ł. w dniu 6 sierpnia 2004 r. pod nr [...] oraz "Projekt budowlany uproszczony" modernizacji przedmiotowej drogi dojazdowej, sporządzony przez J. C. posiadającego uprawnienia budowlane nr[...] i będącego członkiem ŁOIIB pod nr ewidencyjnym [...].
Zgodnie z przedłożonym projektem, droga ta przebiega w terenie niezabudowanym a szerokość pasa drogowego wynosi 8,0 m; zaprojektowano wykonanie nawierzchni na szerokości 4,0 m. z kruszywa - kamień łamany frakcji 0÷63 mm średniej grubości warstwy 15cm oraz wyprofilowanie obustronnie poboczy ziemnych o szerokości 1,0 m. Do wykonania robót Gmina Ł. przystąpiła w październiku 2004 r., nie naruszając przepisu art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Starostwo Powiatowe w Ł. Wydział Architektoniczno-Budowlany nie wniosło w ustawowym terminie sprzeciwu w drodze decyzji, a więc uznało, że zgłoszone roboty budowlane nie spowodują pogorszenia stanu środowiska, pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych, nie naruszają ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także nie spowodują ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, o których mowa w art. 30 ust. 6 i 7 Prawa budowlanego .
Z oświadczenia z dnia 15 października 2004 r. wykonawcy robót objętych w./w. zgłoszeniem wynika, że zmodernizowana droga dojazdowa do gruntów rolnych P. -J. została wykonana zgodnie z dostarczonym przez inwestora projektem uproszczonym.
Według dokumentów Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Ł. Gmina Ł. figuruje w ewidencji gruntów jako władający działką nr 143 i właściciel działki nr 378.
Z opisanego wyżej stanu faktycznego i prawnego wynika, że Gmina Ł. wykonała remont drogi dojazdowej do gruntów rolnych P.-J. bez naruszenia obowiązujących przepisów, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 Prawa budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji S.S. zarzucił nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem art. 7, art. 75 i art. 105 k.p.a. oraz rażące naruszenie art. 140 k.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
S.S. zarzucił, iż organ dokonując ustaleń nie zajął się wyjaśnieniem stanu prawnego własności gruntu, na którym prowadzono roboty drogowe. Stwierdził, iż wprawdzie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę Ł. prawa własności działek o nr. ewid. 376, 377, 378 położonych we wsi P., lecz po wznowieniu postępowania w tej sprawie Wojewoda[...] decyzją z dnia [...], Nr [...] uchylił powyższą decyzję i odmówił stwierdzenia nabycia prawa własności tychże działek przez Gminę Ł.. Zatem S.S. nie utracił prawa własności nieruchomości potwierdzonego postanowieniem Sądu Powiatowego w Ł. w sprawie sygn. akt [...] wynikającej ze Zbioru Dokumentów Zd 3801 prowadzonego przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Ł. Nie został powiadomiony i nie uczestniczył w postępowaniu administracyjnym dotyczącym remontu jego drogi polnej. Zdaniem S. S., z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że - wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7 k.p.a. - nie wyjaśniono sprawy w sposób dostateczny do jej rozstrzygnięcia i nie rozważono argumentów skarżącego. Organ naruszył tez przepisy art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a. nakazujące dopuszczenia jako dowodów wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w szczególności dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin, do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto organ I instancji naruszył art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny ( Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym właściciel z wyłączeniem innych osób ma prawo korzystać z rzeczy i rzeczą rozporządzać.
[...] ojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...](znak [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 105 i 104 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że inwestor – Gmina Ł. dokonała 6 sierpnia 2004 r. zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na remoncie drogi dojazdowej do gruntów rolnych P. -J.. Inwestor do zgłoszenia dołączył dokumenty, a m.in. projekt budowlany oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgłoszenie zostało przyjęte bez uwag. W dniu zgłoszenia Gmina Ł. dysponowała prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Ł. własności nieruchomości położonych we wsi P. i J., zajętych pod drogi publiczne (gminne), m.in. działki o nr. ewid. 378.
W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte bez naruszenia art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż roboty objęte zgłoszeniem, polegające na remoncie drogi, nie wymagały pozwolenia na budowę w świetle art. 29 ust. 2 pkt 12 ustawy. Inwestor wykonując remont drogi nie wykroczył poza zakres robót określonych w zgłoszeniu. Taki stan faktyczny powoduje brak podstaw prawnych do ingerencji organu nadzoru budowlanego, biorąc pod uwagę w szczególności przepis art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Skoro brak jest podstaw do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę zgodnie z intencją skarżącego i nie stwierdzono okoliczności, o jakich mowa w art. 50 ust.1 Prawa budowlanego, to tym samym postępowanie wszczęte na skutek wniosku S. S. stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć zgodnie z art. 105 k.p.a.
Podnoszone przez skarżącego okoliczności nie znajdują odniesienia do przepisów Prawa budowlanego i z tej racji należy uznać za bezzasadne zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i kodeksu cywilnego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż sprawy dotyczące naruszenia prawa własności na skutek działań inwestycyjnych należą do właściwości sądów powszechnych / powództwo cywilne /.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. S.S. wniósł o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 75, art. 77 k.p.a. oraz brak rozpoznania sprawy co do jej istoty z naruszeniem art. 104, art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
S.S. stwierdził, iż umorzenie postępowania jest niezgodne z prawem, bowiem roboty drogowe naruszyły własność skarżącego, wykonane zostały bez zgody i wbrew woli skarżącego, wyraźnie sygnalizowanej w momencie przystąpienia do remontu drogi przez osobę nie posiadającą uprawnienia do dysponowania jego gruntem.
W konsekwencji także decyzja organu II instancji, która niczego nie wyjaśnia i traktuje odmowę stwierdzenia przejścia na Gminę Ł. własności działki numer 378 jako okoliczność leżącą poza kompetencjami organu, rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, iż zarzuty zawarte w skardze sprowadzają się do kwestii naruszenia własności, co nie należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia przyczyny umorzenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.
Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd nie jest uprawniony do badania celowości i słuszności wydanych decyzji.
W tym świetle skarga nie jest zasadna, ponieważ Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 powołanej na wstępie ustawy.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy administracji publicznej obu instancji powołał art. 105 § 1 k.p.a.
Po myśli art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji – art. 104 § 2 k.p.a.
Wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 k.p.a.). Jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.).
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych bądź zdarzeń prawnych.
( por.: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck W-wa 1996 r., s. 462).
W niniejszej sprawie S.S. we wniosku z dnia 17 października 2004 r. żądał wstrzymania robót budowlanych i nakazania przywrócenia stanu poprzedniego podnosząc, iż roboty budowlane prowadzone są na gruncie stanowiącym własność skarżącego.
W myśl art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm. / roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31.
Na mocy art. 29 ust. 1 tejże ustawy z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zostały zwolnione budowy, o których mowa w tym przepisie. Natomiast art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego zawiera wyczerpujący wykaz robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę. A zatem w art. 29 Prawa budowlanego zamieszczono enumeratywne wyliczenie obiektów( ust. 1 ) i robót budowlanych ( ust. 2 ) zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W większości tych przypadków obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę został zastąpiony obowiązkiem zgłoszenia budowy i zamierzonych robót właściwemu organowi (art. 30 ust. 1).
I tak, na mocy art. 29 ust. 2 pkt 12 Prawa budowlanego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zostały zwolnione roboty budowlane polegające na przebudowie i remoncie dróg, torów i urządzeń kolejowych. Jednocześnie wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 12 – stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Jak stanowi art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /t. j. Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm. – aktualnie t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086/ przebudowa drogi to wykonywanie robót, w których wyniku następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego / pkt 18 / zaś remontem drogi jest wykonywanie robót przywracających pierwotny stan drogi, także przy użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym / pkt 19 /. Do dnia 9 grudnia 2003 r. przepis art. 4 ustawy o drogach publicznych posługiwał się w punkcie 9 pojęciem "modernizacja drogi", a pojęcie to oznaczało wykonywanie robót, w których wyniku następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi.
Tym samym organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich realizacji. Roboty wykonane w niniejszej sprawie wymagały zgłoszenia i inwestor - Gmina Ł. dokonała w dniu 6 sierpnia 2004 r. "Zgłoszenia robót budowlanych" w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym Starostwa Powiatowego w Ł.u / nr [...]/ oraz przedłożyła "Projekt budowlany uproszczony" modernizacji przedmiotowej drogi.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tj. oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych.
Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia / art. 30 ust. 5 /..
W niniejszej sprawie Starosta [...] nie wniósł w ustawowym terminie / w drodze decyzji / sprzeciwu, o jakim mowa w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego jak i nie nałożył / w drodze decyzji / obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia. Tym samym inwestor po upływie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia tj. od dnia 6 sierpnia 2004 r. mógł przystąpić do wykonania robót budowlanych. To zaś oznacza, że inwestor przystępując do wykonania zamierzonych robót budowlanych / i zgłoszonych właściwemu organowi / w październiku 2004 r. nie naruszył przepisów Prawa budowlanego.
Nadto inwestor zrealizował roboty budowlane zgodnie z dokonanym zgłoszeniem i przedłożonym projektem budowlanym. Sporna droga została wykonana zgodnie z dostarczonym przez inwestora projektem budowlanym: szerokość pasa drogowego wynosi 8,0 m, nawierzchnia ma szerokość 4,0 m. oraz wyprofilowano obustronnie pobocze ziemne o szerokości 1,0 m. Inwestor nie odstąpił od zakresu robót objętych zgłoszeniem jak też nie zmienił parametrów, jakie sporna droga posiadała przed wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych - powyższą okoliczność potwierdził także skarżący S.S. na rozprawie przed Sądem. Szerokość pasa drogowego przed i po remoncie wynosi 8 m zaś nawierzchni 4 m.
A zatem Gmina Ł. wykonała przebudowę / nazwaną modernizacją /przedmiotowej drogi bez naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 Prawa budowlanego a nadto nie dokonała samowolnych odstępstw od dokonanego zgłoszenia. W tym stanie rzeczy – jak zasadnie uznały organy obu instancji - na podstawie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego tego rodzaju sytuacja nie dawała podstaw do zastosowania jakichkolwiek środków przewidzianych dla likwidacji samowoli budowlanej.
Po myśli art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 Prawa budowlanego właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, przewidziane w art. 50 Prawa budowlanego, może być wydane jedynie w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych; nie może dotyczyć robót już zakończonych.
/ por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1999 r., IV SA 532/97,LEX nr 46771 /
W niniejszej sprawie w dniu dokonania oględzin roboty budowlane były wykonane, a zatem organ I instancji nie mógł wówczas wydać postanowienia o wstrzymaniu już zakończonych robót budowlanych. Poza tym, aby wstrzymać roboty budowlane muszą zachodzić przesłanki prawne do takowego działania organu. Jeśli roboty budowlane nie są wykonywane samowolnie i inwestor nie odstępuje od warunków pozwolenia na budowę czy dokonanego zgłoszenia to brak jest podstaw prawnych do wstrzymania robót budowlanych. Instytucja wstrzymania robót budowlanych stosowana jest do samowoli budowlanej, a w niniejszej sprawie nie stwierdzono samowoli budowlanej.
Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ posiada kompetencje do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, lecz aby mógł skorzystać z tej instytucji prawnej konieczne jest wystąpienie przesłanki z art. 50 ust. 1. W niniejszej sprawie nie zachodził żaden z przypadków określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy, a w szczególności przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie OSK 952/04, opowiedział się za dopuszczalnością umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia przez organ, iż roboty budowlane nie noszą cech samowoli budowlanej. Sprawa ta dotyczyła prowadzenia robót budowlanych wymagających zgłoszenia przy zachowaniu trybu i warunków zgłoszenia / remont drogi /. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd podkreślił, iż instytucja wstrzymania robót budowlanych nie została ustalona w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t. j. Dz. U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ /art. 50 ust. 1 pkt 1/ w celu wykorzystywania jej do wyjaśnienia wątpliwości prawnych, lecz ma ona służyć likwidacji samowoli budowlanych w zakresie wykonywania innych robót budowlanych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego.
Także w sprawie SA/Rz 261/00 Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, jeśli organ dokonane przez inwestora odstępstwa od pozwolenia na budowę uzna za nieistotne.
/ por. wyrok NSA z dnia 25 października 2001 r., SA/Rz 261/00, Palestra 2002/7-8/207 /
Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż okoliczności istniejące w rozważanej sprawie pozwalały organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego.
W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się do prawa własności gruntu. W tym miejscu podkreślić należy, iż inwestor wykazał prawo dysponowania gruntem jako, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nie jest ostateczna. Tym samym decyzja ta nie może stanowić podstawy podważenia prawa własności gruntu. W chwili dokonywania zgłoszenia robót budowlanych i ich wykonywania inwestor legitymował się prawem własności spornego gruntu. W dacie dokonania zgłoszenia robót budowlanych była w obrocie prawnym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] o stwierdzeniu nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Ł. własności nieruchomości położonych we wsi P. i J., zajętych pod drogi publiczne, w tym działki nr ewid. 378 – decyzja ta miała przymiot ostateczności. Wprawdzie decyzją z dnia [...] Wojewoda[...]– po wznowieniu postępowania administracyjnego - uchylił powyższą decyzję ostateczną z dnia [...] Nr [...], lecz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nie posiada przymiotu ostateczności. Od powyższej decyzji Gmina Ł. wniosła odwołanie do Ministra Infrastruktury – odwołanie nie zostało jeszcze rozpatrzone przez organ odwoławczy. Tym samym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie organy administracji publicznej wiązała ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...]
Nadto badanie prawa dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, w tym prawa własności gruntu, stanowi element postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia robót budowlanych. W postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej organ nie bada prawa dysponowania gruntem. Zakwestionowanie przez stronę niewadliwie wykazanego przez inwestora prawa własności gruntu nie stanowi samoistnej przesłanki prawnej do wstrzymania robót budowlanych jak też stosowania instytucji przewidzianych dla likwidacji samowoli budowlanych.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2003 r. ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. / por. IV SA 523/01, ONSA 2004/2/54 /
Naruszenie prawa własności może być dochodzone przed sądem powszechnym.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.
Powołane przepisy
art. 105 § 1 ustawyart. 30 ust. 5art. 30 ust. 6art. 30 ust. 1 pkt 3art. 7art. 75art. 105 k.p.art. 140 k.c.art. 7 k.p.art. 75 k.p.art. 77 k.p.art. 140 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło