II SA/Łd 359/09

Dnia 28 maja 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. i Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata LF II SA/Łd 359/09 Uzasadnienie H.K. i Z.K. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z ich skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. Wprawdzie na złożonym na wezwanie Sądu urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zakreślili jedynie, iż domagają się zwolnienia od kosztów sądowych, to z uwagi na fakt, że w skardze zawarli również wniosek o ustanowienie adwokata, uznać należało, iż wniosek dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że H.K. i Z.K. pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący utrzymują się jedynie z emerytur, K.K. w wysokości 1043,03 zł brutto, Z.K. zaś w wysokości 1526,49 zł brutto. Innych dochodów nie posiadają. Jedynym majątkiem skarżących jest mieszkanie o powierzchni 38,6 m². Uzasadniając w skardze wniosek skarżący wskazali na swoją trudną sytuację materialną oraz stan zdrowia H.K., która jest osobą niedosłyszącą. Skarżący oświadczyli ponadto, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), daje p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji uznać należało, iż wniosek skarżących zasługuje częściowo na uwzględnienie. Osiągane dochody wskazują, iż nie byliby oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, w tym wydatków związanych z wynajęciem profesjonalnego doradcy. Z kolei należy przyjąć, zdaniem referendarza sądowego, że osiągane dochody, w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi (wynoszącym w sprawach budowlanych 500 zł) oraz z faktem, że ewentualne inne koszty sądowe niewątpliwie będą rozłożone w czasie, pozwalają na ich częściowe pokrycie, w tym połowy wpisu. Zgodnie z art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Skarżący osiągają aktualnie wraz z żoną niewielkie wprawdzie, ale stałe dochody. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. LF