II SA/Łd 359/09

Dnia 23 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. i Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata w sprawie ze skargi H.K. i Z.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata. II SA/Łd 359/09 U Z A S A D N I E N I E W dniu 17 kwietnia 2009 roku H.K. i Z.K. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. Jednocześnie skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że H.K. i Z.K. pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący utrzymują się jedynie z emerytur, H.K. w wysokości 1043,03 zł brutto, Z.K. zaś w wysokości 1526,49 zł brutto. Innych dochodów nie posiadają. Jedynym majątkiem skarżących jest mieszkanie o powierzchni 38,6 m². Uzasadniając wniosek skarżący wskazali na swoją trudną sytuację materialną oraz stan zdrowia H.K., która jest osobą niedosłyszącą. Skarżący oświadczyli ponadto, że nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Postanowieniem z dnia 28 maja 2009 roku przyznano skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podnieśli, że ich stan zdrowia się pogorszył, wydają dużo na leki, a H.K. zmuszona jest kupić drogi aparat słuchowy. Skarżący załączyli aktualne wyniki badań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżących do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Uznać należało, iż wniosek skarżących zasługuje częściowo na uwzględnienie. Osiągane dochody wskazują, iż nie byliby oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, w tym wydatków związanych z wynajęciem profesjonalnego doradcy. Jednocześnie mając na uwadze wyjątkowy charakter prawa pomocy oraz okoliczność, że skarżący otrzymują stałe, choć niewielkie dochody, Sąd stwierdził, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść przyszłe koszty postępowania. Po pierwsze będą one niewątpliwie rozłożone w czasie, po drugie zaś ich wystąpienie jest jedynie ewentualnością i zależy od dalszego przebiegu postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd skorzystał z regulacji art. 245 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.