II SA/Łd 36/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi U. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]). Decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył wszczęte na wniosek S. M. postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości wykonanych robót budowlanych obejmujących wewnętrzną instalację gazową c.o. wraz z montażem pieca "Junkers" w budynku handlowym, położonym w B. przy ul. A W uzasadnieniu organ stwierdził, że przeprowadzona kontrola wykazała, że powyższe roboty zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [..] organ administracji nałożył na właściciela budynku obowiązek opracowania oceny technicznej wewnętrznej instalacji gazowej c.o. wraz z montażem pieca. Przedłożona przez właściciela budynku w dniu 24 sierpnia 2007 roku ocena techniczna zawierała pozytywną opinię dotyczącą prawidłowości wykonanej instalacji gazowej. W związku z tym organ przyjął, że zostały spełnione przesłanka bezprzedmiotowości postępowania uzasadniająca jego umorzenie. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniosła U. Z.. W odwołaniu, podobnie jak we wcześniejszych pismach wskazała, że zainstalowane urządzenie wykracza poza granice działki inwestora, zatem inwestor winien przedstawić dokument dający mu prawo dysponowania sąsiednią nieruchomością. Skarżąca stwierdziła również, w sprawie nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania . Decyzją z dnia [..] [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż przeprowadzone roboty budowlane polegające na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej c.o. wraz z montażem pieca "Junkers" nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym, nie ma zatem podstaw do ingerencji organu administracji. Podniósł ponadto, że w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na wiosek strony, żądanie strony ma charakter decydujący. Jeżeli zatem wniosek strony nie obejmował konkretnego żądania, a ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do ingerencji przez organ nadzoru budowlanego, postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć zgodnie z art. 105 §1kpa. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę wniosła U. Z.. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ administracji nie odniósł się do przedstawionych przez nią w odwołaniu kwestii naruszenia własności. Ponadto wyjaśniła, że prawo do dysponowania nieruchomością jest jednym z warunków do uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca podniosła również, że występując do organu nadzoru z wnioskiem o zbadanie sprawy pod katem zgodności użytkowania obiektu z przepisami prawa budowlanego, strony postępowania oczekują rozstrzygnięcia, którego konsekwencją byłoby przywrócenie stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem tzn. aby inwestycja nie powodowała ograniczenia w użytkowaniu sąsiednich nieruchomości i nie zagrażała bezpieczeństwu osób trzecich. Organ mając uzasadnione wątpliwości co do treści wniosku zawierającego żądanie, powinien dążyć do ich wyjaśnia, w przeciwnym razie narusza art. 77 §1 kpa. Skarżąca wskazała również, że w toku postępowania organy administracji pominęły faktycznego inwestora robót tj. najemcę budynku, który brał udział w kontroli, a nie został wpisany do protokołu. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nie zostały wyjaśnione bowiem okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie, w szczególności zgodność kwestionowanej instalacji gazowej z normami prawa budowlanego. Organy administracji w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji nie odniosły się do podnoszonego przez stronę postępowania zarzutu dotyczącego prawidłowości montażu przewodu odprowadzającego spaliny z pieca gazowego na sąsiednią działkę. Wprawdzie zarówno skarżąca U. Z. , jak i uczestnik postępowania S. M. akcentowali przede wszystkim fakt, iż wyprowadzenie instalacji na teren ich nieruchomości stanowi naruszenie ich właścicielskich uprawnień, niemniej poddawali w wątpliwość możliwość takiej instalacji. Kwestia ta nie została w toku postępowania wyjaśniona. W szczególności podnieść należy, iż przedstawiona przez inwestora ocena techniczna nie zawiera wyjaśnienia tej kwestii. Ekspertyza będąca podstawą kontrolowanego rozstrzygnięcia jest lakoniczna i sprowadza się w zasadzie do stwierdzenia, że instalacja została wykonana zgodnie z wiedzą techniczną i obowiązującymi normami, gwarantując bezpieczeństwo ludzi i mienia. W treści opinii brak dokładnego określenia zakresu inwestycji, ustaleń dotyczących montażu oraz kryteriów, jakimi kierował się biegły dokonując oceny prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Opinia nie zawiera opisu stanu faktycznego, który stał się podstawą wniosków. Brak jest również analizy instalacji z uwzględnieniem przepisów, w szczególności rozdziału 4 "instalacja grzewcza" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r.). Tym samym opinia ta nie poddaje się weryfikacji, podlegała zaś ocenie, jak każdy inny dowód. Oparcie rozstrzygnięcia jedynie na jej lakonicznych wnioskach stanowi naruszenie normy art. 77 §1 k.p.a. W tej sytuacji umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego należy uznać za co najmniej przedwczesne. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis Zgodnie treścią art. 105 §1 kpa., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest bezprzedmiotowość postępowania. Zachodzi ona wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (vide: B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" - wyd. C. H. Beck, W – wa 1996 r., str. 462). Postępowanie toczyło się na wniosek S. M., który zakwestionował legalność wykonania instalacji wewnętrznej gazowej c.o. wraz z montażem pieca "Junkers" w budynku handlowo-usługowym (inne prace, kwestionowane przez S. M., były przedmiotem odrębnych postępowań). Bezspornym w sprawie jest, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane jako samowola budowlana. Samo już stwierdzenie samowoli budowlanej w zakresie tych robót wyklucza możliwość umorzenia postępowania administracyjnego przed wyczerpaniem trybu unormowanego w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Trafne było wezwanie właścicielki nieruchomości do złożenia dowodów w trybie art. 81c Prawa budowlanego. Niemniej ten dowód – opinia- podlegał ocenie i analizie organu, czego w sprawie nie uczyniono. Przedmiotem tego postępowania staje się bowiem określenie skutków prawnych samowoli budowlanej. Obowiązkiem organów było wyczerpanie postępowania określonego w art. 51 PB przed podjęciem ostatecznej decyzji. Nietrafnie przy tym organ podnosi, iż to skarżący określili zakres postępowania, zaś ich wnioski początkowe były na tyle nieprecyzyjne, że nie pozwoliły na inne działania organu. Takie stwierdzenie nie znajduje uzasadnienia w świetle zasad wyrażonych w art. 7, 77 §1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej dotyczącego udziału najemcy budynku stanowiącego własność inwestora, Sąd stwierdza, że jest on niezasadny. Najemca może być stroną postępowania wyłącznie wówczas, gdyby umowa najmu uprawnia go do wykonania robót budowlanych. W przedmiotowej sprawie najemca takiej umowy nie przedstawił, zatem prawidłowo postępowanie toczyło się z udziałem właściciela budynku. Podsumowując, wobec niewyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. P.H.