II SA/Łd 361/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Janusz Nowacki, p. o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak /spr./, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji Powiatu [...] nr [...] z dnia [...], 2. orzeka, że do daty uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Ek/ 3 II SA/Łd 361/02 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji Powiatu [...], działając na podstawie art. 92 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1212 z późn. zm.) wstrzymał D. D., od dnia 30 listopada 2001r., wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu podniesiono, iż pismem z dnia 28 listopada 2001r. zaproponowano D. D. lokal mieszkalny nr 11 mieszczący się w B. przy ul. A 34, o ogólnej powierzchni 45,88 m². W dniu 30 listopada 2001r. skarżący złożył rezygnację z przyjęcia proponowanego lokalu, co było powodem do wstrzymania od tego dnia wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 16 stycznia 2002r. D. D., podnosząc, iż jego rezygnacja z przyjęcia lokalu mieszkalnego nr 11 przy ul. A 34 w B. spowodowana była nienależytym stanem technicznym tego lokalu. Zły stan techniczny przedmiotowego lokalu został udokumentowany w protokole sporządzonym przez funkcjonariuszy KPP w K. w sprawie dotyczącej przydziału tego lokalu podkomisarzowi F. i wskazany przez skarżącego w raporcie z dnia 30 listopada 2001r., skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji Powiatu [...]. Zdaniem wnoszącego odwołanie organy policji wiedząc o złym stanie technicznym lokalu mieszkalnego przy ul. A 34 w B., celowo przydzielają ten lokal kolejnym policjantom, licząc na to, że odmówią oni przyjęcia tego lokalu, przez co będzie im można wstrzymać wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 i art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 92 ust. 2 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.) i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1469) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990r. o Policji, jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny. Jest to świadczenie zastępcze, przyznawane policjantowi do czasu zrealizowania prawa do lokalu poprzez przydział lokalu mieszkalnego lub przyznanie pomocy finansowej na jego uzyskanie. Organ wskazał ponadto, iż szczegółowe przypadki, kiedy policjantowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, określone zostały w § 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i zasad ich zwracania. W myśl tego przepisu, policjant nie posiada prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. D. D. zaproponowany został samodzielny lokal o powierzchni mieszkalnej 32,04 m², wyposażony we wszystkie urządzenia. Stan techniczny lokalu odzwierciedla protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 01 października 2001r., sporządzony przez A spółka z o.o. w B., będące wynajmującym, a funkcjonariuszem zdającym lokal. Z treści protokołu wynika, iż lokal spełnia wymogi wynikające z jego funkcji mieszkalnych. Fakt ten potwierdza również pismo z dnia 03 stycznia 2002r., w którym A spółka z o.o. w B. informuje, że lokal nr 11 przy ul. A 34 w B. zdany został przez poprzedniego najemcę w stanie technicznym nadającym się do ponownego zasiedlenia. D. D. posiada uprawnienia do lokalu o powierzchni mieszkalnej 21 – 30 m², a więc został mu zaproponowany lokal zgodny z przysługującymi normami zaludnienia. Wobec tego, że policjant odmówił przyjęcia lokalu, zasadne stało się wstrzymanie wypłaty równoważnika pieniężnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. D. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo skarżący podniósł, iż zarówno organ I jak i II instancji nie uczynił niczego, co mogłoby wyjaśnić faktyczny stan techniczny lokalu, mimo, że wszyscy funkcjonariusze, którym proponowano przedmiotowy lokal wskazywali na jego zły stan techniczny. Skarżący nadmienił również, iż Komendant Powiatowy Policji Powiatu [...] wyznaczył mu bardzo krótki, trzydniowy termin na obejrzenie lokalu i pisemne ustosunkowanie się do propozycji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga D. D. wniesiona została w dniu 15 marca 2002r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 06 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 101, poz. 1092 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1212 z późn. zm.) Stosownie do art. 92 ust 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990r. policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1999r. nie przyznaje się równoważnika za brak lokalu mieszkalnego policjantowi w służbie stałej, jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Okolicznością niesporną w sprawie jest, iż D. D. nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby i że do dnia 30 listopada 2001r. był mu wypłacany równoważnik pieniężny za brak takiego lokalu. Spór między stronami dotyczy ustalenia, czy odmowa przyjęcia przez skarżącego lokalu mieszkalnego nr 11 przy ul. A 34 w B. była bezzasadna, a w szczególności, czy zaproponowany mu lokal znajdował się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że D. D. zakwestionował stan techniczny lokalu wskazując na jego zawilgocenie oraz powołał się na protokół sporządzony w sprawie dotyczącej przyznania tego lokalu podkomisarzowi F., z którego wynika, iż lokal ten nie nadaje się do zamieszkania. Organy obu instancji nie ustosunkowały się do tych zarzutów, powołały się jedynie na protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 01 października 2001r., który wykazuje, że lokal spełnia wymogi wynikające z jego funkcji mieszkalnej oraz na pismo A z dnia 03 stycznia 2002r. zaświadczające, iż poprzedni najemca zdał lokal w dobrym stanie technicznym. Należy zaznaczyć, iż organy administracji nie złączyły do akt sprawy obu wyżej wymienionych dokumentów. Kserokopia protokołu z dnia 01 października 2001r. została dołączona do skargi przez D. D., lecz jest ona w znacznej części nieczytelna. W przypadku istnienia sporu, co do stanu technicznego zaproponowanego funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego, organy administracji powinny dokładnie tę kwestię wyjaśnić, zwłaszcza, iż jak wynika z akt sprawy D. D. nie jest jedynym funkcjonariuszem, który kwestionuje fakt nadawania się tego lokalu do zamieszkania. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organy powinny przede wszystkim dokonać oględzin lokalu z udziałem skarżącego, w czasie których szczegółowo zostałby określony stan techniczny i sanitarny przedmiotowego mieszkania. W sytuacji gdyby ocena stanu technicznego i sanitarnego lokalu wymagała wiadomości specjalnych, organy administracji powinny zwrócić się do biegłego odpowiedniej specjalności o wydanie opinii w tym zakresie. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania wyjaśniającego i nie ustaliły, jaki jest rzeczywisty stan techniczny lokalu proponowanego D. D.. Organy administracji obu instancji, wstrzymując skarżącemu wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, naruszyły zatem przepisy postępowania określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Uchybienia, jakich dopuściły się organy administracyjne obu instancji są istotne i miały one wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala ustalić jaki jest rzeczywisty stan techniczny i sanitarny lokalu nr 11 przy ul. A 34 w B., a tym samym brak jest podstaw do uznania, iż skarżący bezzasadnie odmówił przyjęcia tego lokalu. Należy również zaznaczyć, iż decyzja nr [...] z dnia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. utrzymująca w mocy decyzję o wstrzymaniu D. D. wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, powołuje w podstawie prawnej rozstrzygnięcia rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. w sprawie zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1469), które nie dotyczy zasad przyznawania i zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i które nie znalazło się w podstawie prawnej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji organu drugiej instancji zabrakło natomiast powołania się na przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1212 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji Powiatu [...] nr [...] z dnia [...]. W oparciu o art. 152 powołanej wyżej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do daty uprawomocnienia się wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny dokładnie wyjaśnić jaki jest rzeczywisty stan techniczny i sanitarny lokalu przy nr 11 przy ul. A 34 w B., a w szczególności ustosunkować się do zarzutów skarżącego dotyczących tego lokalu. Po zebraniu całego materiału dowodowego organy administracji powinny dokonać wnikliwej jego oceny, a następnie podjąć decyzję w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.