II SA/Łd 363/18

Dnia 6 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 roku sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]roku nr [...] [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne - oddala skargę. A. P. Zaskarżonym postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M.N. od decyzji Burmistrza Miasta B. z [...] r. o uznaniu za nienależnie pobrany zasiłek pielęgnacyjny otrzymany w okresie od 1 listopada 2008 r. do 30 kwietnia 2017 r., w kwocie 15.606,00 zł, na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 58, art. 59 § 2, art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity Dz. U z 2015 r., poz. 1659 z późn. zm.) postanowiło: 1) odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 2) stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że Burmistrz Miasta B. decyzją z [...] r. orzekł o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia zasiłki pielęgnacyjne pobrane przez M. N. w kwocie 15.606,00 zł. M. N. 3 listopada 2017 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, iż decyzja nie została mu nigdy doręczona prawidłowo. Ponadto, powołał się na kłopoty zdrowotne - choroba, pobyt matki w szpitalu. Oświadczył, że 3 listopada 2017 r. jego brat uzyskał kopię decyzji, z której treścią nie sposób się zgodzić dlatego wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Organ przywołał art. 58 § 1-3 K.p.a. i wyjaśnił, że warunkiem przywrócenia terminu jest łączne spełnienie następujących przesłanek: 1) uprawdopodobnienie braku winy po stronie zainteresowanego w jego uchybieniu, który to powinien być wskazany we wniosku o przywrócenie terminu, 2) wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, 3) wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony z zachowaniem terminu 7 dni od daty ustania przyczyn uchybienia, 4) dokonanie czynności dla której był określony termin w tym przypadku wniesienie odwołania. Brak którejkolwiek z powołanych powyżej przesłanek uzasadnia odmowę przywrócenia terminu. Kolegium ustaliło, że decyzja Burmistrza Miasta B. z [...]r. o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia zasiłki pielęgnacyjne otrzymane przez stronę, została doręczona 26 września 2017 r. w formie doręczenia zastępczego, o czym świadczy potwierdzenie odbioru załączone do akt sprawy. A zatem termin 14-dniowy do wniesienia odwołania, liczony od daty doręczenia przedmiotowej decyzji zaczął biec od 27 września 2017 r. i upłynął z dniem 10 października 2017 r. Natomiast odwołanie od tej decyzji zostało złożone dopiero 3 listopada 2017 r., to jest po upływie przewidzianego terminu. Tym samym, w ocenie organu należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wraz z odwołaniem M. N. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, iż cyt: " ... decyzja nie został mi doręczona nigdy prawidłowo. Miałem straszny problem z mamą, która zachorowała i znalazła się w szpitalu, gdzie przeszła poważny zabieg. W dniu 03.11.2017 r. mój brat uzyskał kopię decyzji i wtedy się z nią zapoznałem.". Kolegium oceniło, że M. N. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto organ podniósł, że decyzją Burmistrza Miasta B. z [...]r. przyznano R. N. - bratu strony- zasiłek dla opiekuna w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem. M. N. wniósł skargę na przedstawione postanowienie, w której zarzucił, naruszenie przepisów postępowania, która miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a w zw. art. 80 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i wybiórczą ocenę jego sytuacji osobistej. Dotyczyło to przede wszystkim jego aktualnego stanu zdrowia jak i jego matki oraz okoliczności związanych z jej pobytem w szpitalu, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. W konsekwencji spowodowało to mające wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego art. 58 § 1 K.p.a poprzez uznanie, że nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, podczas gdy okoliczności wskazują, że uchybienie to nastąpiło bez winy skarżącego, a spowodowane było jego aktualnym stanem zdrowia, jak również pobytem jego matki w szpitalu. Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia prawa strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wypisu ze szpitala oraz dokumentów potwierdzających chorobę strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo ustaliło, że M. N. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta B. z [...] r. o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia zasiłki pielęgnacyjne, z uchybieniem terminu i w związku z tym nie wywołuje skutków prawnych. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego. Przesyłka zawierająca decyzję została prawidłowo zaadresowana. Doręczyciel podjął próbę doręczenia przesyłki 12 września 2017 r., a następnie 20 września 2017 r., pozostawiając zawiadomienie o możliwości odbioru korespondencji w placówce pocztowej w ciągu 14 dni. Adresat nie odebrał przesyłki w związku z czym została ona zwrócona nadawcy 28 września 2017 r. W tej sytuacji Kolegium prawidłowo zastosowało art. 44 § 1-4 K.p.a. regulujący tzw. doręczenie zastępcze. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.). Z cytowanego przepisu wynika, że w sytuacji gdy adresat nie odbierze przesyłki w terminie 14 dni, ustawa nakazuje uznać taką nieodebraną przesyłkę za doręczoną i pozostawić w aktach sprawy, co też Burmistrz Miasta B. uczynił. Uznanie decyzji za doręczoną z upływem 26 września 2017 r., wbrew twierdzeniom skarżącego, należy uznać za zgodne z prawem. Konsekwencją uznania, że decyzja została doręczona we wskazanym wyżej dniu jest to, że od następnego dnia rozpoczął biec czternastodniowy termin do wniesienia odwołania przewidziany w art. 129 § 2 K.p.a. Z akt sprawy wynika, że R. N. (brat skarżącego) odebrał kopię decyzji dopiero 3 listopada 2017 r., i w tym samym dniu skarżący nadał w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie. Nie ulega wątpliwości, że skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem ustawowego terminu, zatem Kolegium miało wszelkie podstawy by, zgodnie z art. 134 K.p.a., stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie sądu kolegium nie naruszyło obowiązujących przepisów rozpoznając negatywnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżący uzasadnił swój wniosek o przywrócenie terminu wskazując na hospitalizację matki. Nie sprecyzował przy tym kiedy i jak długo matka była w szpitalu. Do wniosku nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających to twierdzenie, ani żadnych wyjaśnień dlaczego hospitalizacja matki stanowiła przeszkodę uniemożliwiającą mu wniesienie odwołania w terminie. Dopiero w skardze podniósł, że od dziecka choruje na schizofrenię paranoidalną, padaczkę i niedotlenienie, na dowód czego przedstawił dokumentację medyczną. Skarżący oświadczył, że jego schorzenie objawia się tym, że ma lęki, a gdy się zdenerwuje robi mu się niedobrze. Często ma również zaburzenia pamięci, a stres mogą wywoływać u skarżącego nawet codzienne sytuacje. Oświadczył również, że matka odbiera za jego zgodą korespondencję, w tym tą adresowaną do skarżącego. Jest także jedyną osobą, która posiada klucz do skrzynki pocztowej. Skarżący wyjaśnił, że podyktowane jest to przede wszystkim tym, że z uwagi na zaniki pamięci, zdarzało się że odbierał korespondencję i zapominał przekazać ją matce, albo w wyniku stresu jaki spowodowały treści w niej zawarte niszczył ją. W związku z tym, gdy matka skarżącego w dniach 16-18 października 2017 r. przebywała w szpitalu, gdzie przeszła poważny zabieg, skarżący nie otwierał drzwi, a listonosz najprawdopodobniej wrzucił dwa awiza do skrzynki pod nieobecność matki. Ponieważ, zarówno skarżący jak i jego brat nie mają klucza do skrzynki, więc nie było możliwości, aby sprawdzi czy cokolwiek się tam znajduje. Sąd nie neguje prawdziwości oświadczenia skarżącego o jego chorobie oraz hospitalizacji jego matki. Okoliczności te zostały potwierdzone dokumentacją medyczną załączoną do skargi. Nie neguje również oświadczenia skarżącego, iż w związku z jego chorobą jedyną osobą, która odbiera korespondencję jest matka skarżącego. Tym niemniej również w takim przypadku okoliczności wskazane w skardze nie świadczą o niezawinionym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jak wskazano wyżej doręczyciel podjął próbę doręczenia przesyłki zawierającej decyzję 12 września 2017 r., a następnie 20 września 2017 r. pozostawiając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki. Korespondencja była przechowywana w placówce pocztowej w do 27 września 2017 r. Skoro matka skarżącego przebywała w szpitalu od 16 do 18 października 2017 r., to znaczy że była obecna w dniach 12 i 20 września 2017 r., gdy doręczyciel próbował doręczyć korespondencję skarżącemu. Przebywała również w domu przez 12 z 14 dni podczas których korespondencja była przechowywana w placówce pocztowej, a w skrzynce pocztowej – jak słusznie przypuszcza sam skarżący, znajdowało się zawiadomienie o tym fakcie. Hospitalizacja matki i związany z tym brak kluczy do skrzynki pocztowej, nie stanowił zatem przeszkody do odbioru decyzji ani bezpośrednio z rąk listonosza, ani z placówki pocztowej. Skoro uchybienie terminu nie było niezawinione przez skarżącego, kolegium nie naruszyło obowiązujących przepisów odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę. A.B.