II SA/Łd 366/05

Dnia 13 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor Renata Kubot-Szustowska, Protokolant: asystent sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Łd 366/05 UZASADNIENIE W dniu 20 lipca 2004 r. M. K. złożyła w Urzędzie Miasta Ł. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko A. M. Następnie pismem z dnia 20 lipca 2004 r. zwróciła się z prośbą o wypłacenie należnego zasiłku rodzinnego za miesiące maj i czerwiec 2004 r. Wskazała, że do tej pory świadczenia te były jej wypłacane przez zakład pracy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Prezydent Miasta Ł. odmówił M. K. przywrócenia terminu 31 maja 2004 r., zachowanie którego przy złożeniu wniosku o ustalenie zasiłku rodzinnego i dodatków skutkowałoby rozpatrywaniem go z uwzględnieniem maja 2004 r. M. K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. znak [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał M. K. na dziecko A. M., na okres od 1 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r., zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jednocześnie odmówiono przyznania dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Zaznaczono, że wypłata zasiłku rodzinnego oraz dodatków zostanie wznowiona po doręczeniu zaświadczenia o uczęszczaniu przez dziecko do szkoły w roku szkolnym 2004/2005. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] Prezydent Miasta Ł. przyznano M. K. na okres od 1 września 2004 r. do 24 października 2004 r. zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Jednocześnie odmówiono przyznania dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Pismem z dnia 10 grudnia 2004 r. M. K. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z lipca 2004 r. jednocześnie składając odwołanie od wskazanej decyzji. Wniosła o pilne i niezwłoczne wypłacenie należnego zasiłku rodzinnego za miesiące maj i czerwiec 2004 r. W załączonym odwołaniu zaznaczyła, że nie rozstrzygnięto kwestii zaległych świadczeń rodzinnych pomimo złożonego przez nią wniosku. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § l w związku z art. 58, art. 59 § 2 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w trybie określonym w art. 42 § 2 k.p.a. - doręczenie właściwe w dniu 20 września 2003 r. (wg daty i podpisu zamieszczonego na potwierdzeniu odbioru). Potwierdzenie doręczenia pisma w formie pokwitowania ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Strona była w sposób prawidłowy powiadomiona przez organ I instancji o sposobie i terminie do wniesienia odwołania. Jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w siedzibie organu I instancji w dniu 14 grudnia 2004 r. W wyroku z dnia 21 maja 1999 r. (I SA/Gd 2243/98) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł następujący pogląd: "Brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonych decyzjach świadczy o jej winie, a nie o braku tej winy". W świetle art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W § 3 tegoż przepisu wskazano, że przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Przywrócenie terminu nigdy nie może nastąpić z urzędu, a tylko wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Ponadto powinny być spełnione następujące przesłanki: 1. zainteresowany uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), iż naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy; 2. zainteresowany wniesie wniosek o przywrócenie terminu; 3. wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 4. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony (w tym przypadku wniesienie odwołania). Brak którejkolwiek z powołanych powyżej przesłanek uzasadnia odmowę przywrócenia terminu. Jeżeli przyjąć, iż faktycznie M. K. otrzymała decyzję 20 września 2004 r. to termin do wniesienia odwołania upływał 4 października 2004 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w siedzibie organu I instancji w dniu 14 grudnia 2004 r. Jak wskazano powyżej, art. 58 § 2, stanowi się iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości fakt, iż termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został zachowany. Powołane powyżej normy prawa w sposób oczywisty stanowią, że nie jest dopuszczalnym przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu. Biorąc pod uwagę fakt, iż Pani M. K. złożyła w dniu 14 grudnia 2004 r. wniosek bez wskazania ważnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby uchybienie terminu do dokonania czynności przez stronę z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest zachowanie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Nawet niewielkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość uwzględnienia żądania. Przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zajęcie odmiennego stanowiska wprowadziłoby do stosunków procesowych niedopuszczalny element dowolności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1998 roku, sygn. I SA/Łd 575/98). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dokładając należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, a więc w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została M. K. doręczona, strona miała skuteczną możliwość wniesienia odwołania w ustawowym terminie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. - mając na uwadze treść wniosku M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - wnioskodawczyni nie wskazała żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, nadto zaś sam termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został uchybiony, co w sposób oczywisty nie daje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej powyżej decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. podniosła szereg argumentów, które w jej ocenie przemawiają za przyznaniem jej świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami za okres maj – czerwiec 2004 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie SKO, którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie podlegają w toku tego postępowania decyzje merytoryczne, na podstawie których organy administracji publicznej rozstrzygały o prawie M. K. do świadczeń rodzinnych w okresie objętym sporem (maj i czerwiec 2004r.). Na tym etapie postępowania przedwczesne byłyby rozważania dotyczące tych zagadnień. Zaskarżone postanowienie podlega to uchyleniu z uwagi na nierozpoznanie przez organ postępowania administracyjnego istoty sprawy, niezależnie od argumentów podniesionych przez skarżącą.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ bowiem analizuje argumenty przemawiające za nieprzywróceniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej we wrześniu 2004r. Tymczasem M. K. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z lipca 2004r. W aktach administracyjnych nie ma takiej decyzji, jednak rzeczą organów obydwu instancji było wyjaśnienie intencji skarżącej i ustalenie, której (czy których) decyzji dotyczy jej wniosek z 10 grudnia 2004r. o przywrócenie terminu i załączone odwołanie, zwłaszcza, że i w tym wniosku i na rozprawie w dniu 13 lipca 2005r. powoływała się na decyzję z lipca 2004r.