II SA/Łd 368/07

WyrokWSA w Łodzi2007-08-31

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Ewa Markiewicz, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich osobie, która twierdziła, że przebywała w obozie przesiedleńczym, mimo braku jednoznacznych dowodów potwierdzających ten fakt i sprzecznych zeznań świadków?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji publicznej prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Pomimo wysiłków organu w celu uzupełnienia postępowania zgodnie z wytycznymi sądów, brak było jednoznacznych dowodów urzędowych lub prywatnych potwierdzających pobyt skarżącego w obozie przesiedleńczym. Zeznania świadków były sprzeczne lub niewiarygodne, a dokumenty z archiwów i IPN nie potwierdzały twierdzeń skarżącego. Ocena dowodów przez organ była logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, nie naruszając przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. N. wnioskował o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na pobyt w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Organ administracji wielokrotnie odmawiał przyznania uprawnień, uznając brak wystarczających dowodów. Sprawa była przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, które uchylały wcześniejsze decyzje organu z powodu niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wadliwego uzasadnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ponownie odmówił przyznania uprawnień, co zostało zaskarżone przez Z. N. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i pominięcie dowodów potwierdzających jego pobyt w obozie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi S. C. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 128/134 kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, zawierającą należny podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 1998 roku Z. N. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Kierownika Urzędu) o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z wysiedleniem z miejscowości B. i osadzeniem w lipcu 1941 roku w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul A 4. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu odmówił wnioskodawcy przyznania uprawnień kombatanckich stwierdzając, iż nie przedstawił on dowodów, które w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzałyby jego działalność kombatancką i tym samym nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie uprawnienia określone w art. 21 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2001 roku Z. N. zwrócił się do Kierownika Urzędu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 10 marca 2003 roku II SA/Łd 638/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając że organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, mającego na celu potwierdzenie bądź wykluczenie uprawnień kombatanckich skarżącego. Po ponownym rozpatrzeniu całości materiału dowodowego oraz przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z zeznań świadka Z. G., decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu ponownie utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnienia kombatanckiego Z. N. Po rozpoznaniu skargi Z. N. wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2005 roku II SA/Łd 310/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 10 marca 2003 roku w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczącego pobytu strony w obozie przesiedleńczym przy ul. A w Ł.. Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ ograniczył się do powierzchownego stwierdzenia, że świadek Z. G. nie potwierdził faktu przebywania skarżącego w obozie przesiedleńczym, nie wyjaśniając rozbieżności między pisemnym oświadczeniem tegoż świadka z dnia 15 marca 2000 roku, a zeznaniami z dnia 16 września 2003 roku. Ocena zeznań tego świadka została dokonana przez organ administracyjny dopiero w odpowiedzi na skargę i zawiera cechy dowolności. Zdaniem Sądu, organ orzekający nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, że zmiana stanowiska świadka G. jest wyłącznie następstwem pouczenia go o odpowiedzialności karnej. Ponadto odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia decyzji i sanować jej braków. Do stwierdzonych uchybień procesowych Sąd zaliczył także nie przeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadka H. N., a ponadto wskazał na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niezawiadomienie, zgodnie z art. 79 kpa, skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka G. Nadto w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż organ powinien rozważyć celowość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków zgłoszonych przez skarżącego (k. 8,9,24 akt administracyjnych) i przesłuchania strony oraz zawrzeć szczegółowe uzasadnienie, w przypadku niecelowości i odmowy przeprowadzenia konkretnych dowodów. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu w celu uzupełnił materiał dowodowy o informacje IPN Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Ł., Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. oraz Archiwum Państwowego w Ł., dotyczące wysiedlenia ludności, w okresie II wojny światowej, z miejscowości B. i pobytu tych osób w obozie przesiedleńczym przy ul. A w Ł.. IPN pismem z dnia 8 listopada 2005 roku potwierdził fakt wysiedlenia 145 mieszkańców miejscowości B., w tym czteroosobowej rodziny R. N., jednakże organ nie posiadał informacji na temat daty ani miejsca gdzie skierowano wysiedlonych. Natomiast pismem z dnia 8 listopada 2005 roku Archiwum Państwowe w Ł. poinformowało Kierownika Urzędu o braku możliwości potwierdzenia faktu wysiedlenia rodziny skarżącego do obozu przesiedleńczego w Ł. przy ul. A 4. Organ przesłuchał świadków H. N., Z. G., T. K., S. K. oraz Z. N.. W dniu 9 stycznia 2006 roku Kierownik Urzędu na podstawie przeglądu akt dotyczących Z. N., H. N., K. M. i Z. G. związanych z ubieganiem się przez te osoby o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku oświadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) ustalił, iż we wnioskach o przyznanie świadczenia z tytułu deportacji na przymusowe roboty zarówno Z. oraz H. N. nie podnosili okoliczności, iż przed deportacją przebywali w obozie przesiedleńczym w Ł. Pismem z dnia 23 maja 2006 roku Archiwum Państwowe w Ł. poinformowało, iż nie jest możliwe potwierdzenie faktu przebywania niektórych wysiedlonych w obozie albo bezpośredniego skierowania do transportu. Z kolei pismem z dnia 7 czerwca 2006 roku Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że z ankiet dotyczących wysiedlenia miejscowości B. nie wynika, czy wysiedlanych kierowano do obozu przesiedleńczego, czy też bezpośrednio do transportów przewożących ich do nowego miejsca pobytu. W kolejnym piśmie (z 23.05.2006r.) IPN wskazał, iż ankiety dotyczące akcji wysiedleńczych nie podają daty przeprowadzenia wysiedlenia ani miejsca, do którego kierowano mieszkańców B. Po przeprowadzeniu powyższych dowodów, decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 21 ust 1 i art. 22 ust 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiającą przyznania Z. N. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 kwietnia 2005 roku i przeprowadził wskazane przez Sąd uzupełniające czynności dowodowe w postaci przesłuchania świadków: Z. G., H. N., S. K., T. K. oraz przesłuchania Z. N. jako strony. Nadto organ ustalił, że kolejny świadek S. P. zmarł. Organ wskazał, że zeznanie T. K. nie potwierdziło faktu pobytu Z. N. w obozie przesiedleńczym przy ul. A w Ł.. Natomiast S. K. oświadczyła, iż przebywała wraz ze Z. N. w obozie przy ul. A w Ł., jednakże nie potrafiła ona w żaden sposób udokumentować swojego pobytu w tym obozie. Oceniając wiarygodność wyjaśnień skarżącego i zeznań świadka H. N. co do pobytu w obozie przesiedleńczym organ wskazał, iż ich twierdzenia są rozbieżne z danymi podawanymi przez nich w toku innych postępowań. W toku postępowania przeanalizowano bowiem także akta dotyczące postępowań, w których osoby występujące w niniejszej sprawie w charakterze strony i świadków ubiegały się o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz prawa do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.). Organ ustalił, iż w pierwszych składanych dokumentach, na podstawie których przyznano im uprawnienia, bracia N. nie potwierdzali pobytu w obozie przesiedleńczym. Podanie w późniejszym czasie danych o obozie przy ul. A organ ocenił jako poczynione na potrzeby niniejszego postępowania. Z kolei Z. G. zeznał, iż nigdy nie przebywał w obozie przy ul. A w Ł., a Z. N. poznał dopiero po wojnie i nie jest w stanie potwierdzić faktu jego wysiedlenia i pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. Ponadto świadek Z. G. zaprzeczył własnemu oświadczeniu złożonemu w dniu 15 marca 2000 roku w którym potwierdził fakt pobytu Z. N. w obozie przy ul. A w Ł., stwierdzając że treść oświadczenia nie jest prawdziwa, a pomiędzy stroną a świadkiem zawarta została umowa, iż będą sobie nawzajem świadczyć fakt pobytu w obozach. Ponadto Z. G. oświadczył, iż Z. N. do akt sprawy (k. nr 70 ) załączył wbrew jego woli dokument "Anmeldung zur polizeilichen" dotyczący jego ojca S. G. W ocenie organu praktyka wzajemnego świadczenia sobie o pobytach w obozach nie jest zjawiskiem rzadkim i to zeznanie Z.G. w połączeniu z innym materiałem dowodowym pozwala na przyjęcie go jako prawdziwego. Organ podkreślił również, iż dokumenty w postaci informacji Archiwum Państwowego w Ł., Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Ł. i Instytutu Pamięci Narodowej - Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie potwierdzają pobytu rodziny skarżącego w obozie. Pismem z dnia 23 maja 2006 roku Archiwum Państwowe w Ł. poinformowało, iż nie jest możliwe potwierdzenie faktu przebywania niektórych wysiedlonych w obozie albo bezpośredniego skierowania do transportu. Z kolei pismem z dnia 7 czerwca 2006 roku Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że z ankiet dotyczących wysiedlenia miejscowości B. nie wynika, czy wysiedlanych kierowano do obozu przesiedleńczego, czy też bezpośrednio do transportów przewożących ich do nowego miejsca pobytu. W kolejnym piśmie (z 23.05.2006r.) IPN wskazał, iż ankiety dotyczące akcji wysiedleńczych nie podają daty przeprowadzenia wysiedlenia ani miejsca, do którego kierowano mieszkańców B.. Po zakończeniu postępowania dowodowego umożliwiono stronie reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem. W dniu 15 marca 2007 roku Z. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...]. Wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie uprawnień kombatanckich Z. N. stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym oraz jest dla niego krzywdząca. Zdaniem skarżącego przedstawione w toku postępowania dokumenty oraz złożone zeznania potwierdzają fakt jego pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A. W uzupełnieniu skargi Z. N. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 i 107 § 1 kpa przez pominięcie zeznań świadka S. K., a także innych świadków potwierdzających pobyt skarżącego w obozie przesiedleńczym. Skarżący wskazał także na nieprawidłowe, jego zdaniem, oparcie decyzji na zeznaniach świadka G. pozostającymi w sprzeczności z innymi zeznaniami i z dokumentami zebranymi w sprawie. Ponadto Z. N. zarzucił naruszenie art. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a także naruszenie § 1 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 31 sierpnia 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik z urzędu skarżącego poparł wniesioną skargę oraz wniósł o zasadzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była ocena zgodności z prawem decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], mocą której odmówił on Z. N. przyznania uprawnień kombatanckich określonych przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.). Z.N. wywodzi swoje roszczenie z faktu pobytu w obozie przesiedleńczym przy ul. A w Ł., który to obóz został wymieniony w § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prowadząc postępowanie weryfikacyjne związany jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego. W szczególności, organ stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Realizując tak sformułowaną zasadę praworządności, organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś jako dowód winien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Obowiązująca w polskim prawie administracyjnym zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, iż organ rozpatrując materiał dowodowy nie może w swojej ocenie pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest swoje stanowisko logicznie i przekonywująco uzasadnić. Nadto zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi. Związanie to oznacza, iż ani organ administracyjny ani sąd ponownie rozpoznający sprawę, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z oceną zaprezentowaną w zapadłym wyroku. Powyższe oznacza, iż w rozpatrywanej sprawie badanie legalności zaskarżonej decyzji przez Sąd sprowadzało się w istocie do badania, czy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organ nie uchybia zasadzie swobodnej oceny dowodów, a tym samym, czy nie ma charakteru oceny dowolnej, naruszającej reguły wyrażone w art. 77 § 1 i 80 kpa oraz czy jest zgodna z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyrokach sądu administracyjnego z dnia 10 marca 2003 roku oraz 4 kwietnia 2005 roku. W orzeczeniach z dnia 10 marca 2003 roku II SA/Łd 638/01 oraz 4 kwietnia 2005 roku II SA/Łd 310/04 Sąd dokonywał wykładni prawa oraz wyznaczył Kierownikowi Urzędu wskazówki co do dalszego toku postępowania. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uzupełnił materiał dowodowy o informacje IPN Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Ł., Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. oraz Archiwum Państwowego w Ł. w sprawie wysiedleń z rejonu zamieszkania rodziny skarżącego i pobytu w obozie przesiedleńczym, dokonał ustaleń na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach dotyczących Z. N., H. N., K. M. i Z. G. związanych z ubieganiem się przez te osoby o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Zgodnie z wytycznymi przeprowadził przesłuchanie świadków H. N., Z. G., T. K., S. K. oraz strony -Z. N.. Zostali zatem wysłuchani świadkowie wskazani przez skarżącego, uzupełniono materiał dowodowy o dokumenty wskazane wyżej, co stanowi o wykonaniu wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2005r. w sprawie II SA/Łd 310/04. Nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem naruszenia art., 7, 77 k.p.a. Niezasadny jest również zarzut naruszenia normy art. 80 k.p.a. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się do każdego z zebranych w sprawie dowodów z osobna, jak również uwzględniając wzajemne powiązania między nimi, co pozwoliło dokonać właściwych ustaleń faktycznych i prawnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest zdaniem Sądu prawidłowa i zgodna z zasadami prawidłowego wnioskowania oraz logicznego rozumowania. Nie można organowi zarzucić przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Należy podzielić stanowisko organu, iż wobec braku dokumentu urzędowego lub prywatnego potwierdzającego pobyt strony i jej rodziny w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A, wobec treści dokumentów instytucji takich jak IPN, Archiwum Państwowe, które nie potwierdziły pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały przesłuchania świadków i samego zainteresowanego.. Organ trafnie odwołał się do zeznań Z.G., pierwszego ze świadków wskazanych przez skarżącego. Świadek ten, w toku przesłuchań przed organem konsekwentnie zaprzeczał znajomości ze skarżącym w okresie II wojny światowej, a także nie był w stanie potwierdzić pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym. Wytłumaczył też w sposób logiczny, zasługujący na wiarę okoliczności towarzyszące podpisaniu oświadczenia z dnia 15 marca 2000 roku (potwierdzające pobyt skarżącego w obozie) i przekonywująco przedstawił motywy, które skłoniły go do potwierdzenia nieprawdy. Kierownik Urzędu kierując się doświadczeniem życiowym przyjął, iż opisana przez świadka praktyka nie jest rzadka i towarzyszy składaniu szeregu oświadczeń w toku postępowań dotyczących przyznania uprawnień kombatanckich. Zeznania te zatem nie mogły stać się podstawą przyjęcia tezy o pobycie Z.N. w obozie przesiedleńczym. Niezasadnie skarżący kwestionuje ocenę wiarygodności zeznań H. N. oraz jego własnych wyjaśnień dokonaną w porównaniu z oświadczeniami składanymi w toku odrębnego postępowania dotyczącego przyznania świadczenia pieniężnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. Organ miał prawo do takiej weryfikacji i analizy różnych wersji przebiegu wysiedlenia skarżącego i jego rodziny, podawanych w kolejnych postępowaniach. Zasadnie organ odmówił wiary obecnym zeznaniom i wyjaśnieniom braci H. i Z. N. w sytuacji, gdy skarżący i jego brat w toku pierwszego z postępowań nie wskazali na pobyt w obozie przesiedleńczym. Takie wnioskowanie nie narusza granic swobodnej oceny dowodów. Zarówno skarżący, jak i H. N. nie potrafili w sposób racjonalny wyjaśnić w jakim celu złożyli dokumenty o ponowne przyznanie świadczenia z tytułu deportacji. W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, iż złożenie przez skarżącego i jego brata ponownych wniosków o przyznanie świadczenia z tytułu deportacji wraz z życiorysem, w którym ujęli oni okoliczność pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł., miała na celu uwiarygodnienie relacji przedstawionej przez nich w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich. Okoliczności pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym nie potwierdziło także przesłuchanie w dniu 16 stycznia 2007 roku T. K., który zeznał, iż o wojennych losach rodziny skarżącego wie tylko ze słyszenia. Śmierć świadków K. M., R. N. oraz S. P. nie pozwoliła organowi na ich przesłuchanie i ewentualną weryfikację składanych przez nich pisemnych oświadczeń w toku postępowania. Natomiast zeznanie S. K. z dnia 23 stycznia 2007 roku zawiera wewnętrzne sprzeczności i nie można na jego podstawie w sposób jednoznaczny stwierdzić okoliczności pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym. Nietrafnie przy tym skarżący zarzuca pominięcie tych zeznań. Organ ich nie pominął a jedynie wskazał, dlaczego nie mogą one stanowić potwierdzenia tezy o pobycie Z. N. w obozie. Taka ocena również nie narusza granic swobodnej oceny dowodów – organ miał prawo uznać za niewystarczające ogólnikowych zeznań S. K., która nie potrafiła ich poprzeć dowodami, iż sama w obozie przebywała. Zasadne jest również nieustalenie spornej okoliczności na podstawie okoliczności podanych przez świadka K., który wiedział jedynie ze słyszenia o pobycie Z.N. w obozie. Należy również podnieść, że skarżący odwołuje się do pisma IPN z listopada 2005r. Tymczasem zarówno z tego pisma, jak i innych dokumentów wskazanych wyżej, wbrew twierdzeniom skarżącego nie potwierdzono pobytu jego rodziny w obozie przesiedleńczym przy ul. A. Skarżący już w toku postępowania sądowego złożył dokumenty (poza pismem IPN z 2005r., znajdującym się już w aktach administracyjnych), które choć dowodzą niewątpliwie tragicznych przeżyć z okresu II wojny światowej, nie są potwierdzeniem pobytu w obozie. W kontekście powyższego Sąd stwierdza, iż Kierownik Urzędu w pełni wykonał wytyczne zawarte w wyrokach sądu administracyjnego z dnia 10 marca 2003 roku oraz 4 kwietnia 2005 roku, a podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 77 § 1 oraz 107 § 1 kpa nie znajdują uzasadnienia. Reasumując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych za zgodne z prawem. Ocena zebranego w sposób szczegółowy materiału dowodowego znajdująca swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest prawidłowa, nie narusza zasad logicznego rozumowania, zasad doświadczenia życiowego, nie przekracza też granic swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło