II SA/Łd 377/16

WyrokWSA w Łodzi2016-09-13

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej w celu przyznania świadczeń rodzinnych, uwzględniając dochód uzyskany w miesiącu następującym po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania świadczenia za miesiąc listopad 2015 r., uznając, że skarżąca nie nabyła prawa do zasiłku rodzinnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Sąd stwierdził, że organy błędnie zastosowały art. 24 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który dotyczy utraty prawa do świadczeń, podczas gdy w rzeczywistości skarżąca nigdy tego prawa nie nabyła z powodu przekroczenia dochodów. Prawidłowe ustalenie dochodu rodziny, uwzględniające dochód uzyskany w listopadzie 2015 r., wykazało przekroczenie kryterium dochodowego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego) na dziecko F.K. na okres od 1 listopada 2015 r. Ojciec dziecka przebywał i pracował w Wielkiej Brytanii. Organy administracji uznały, że dochód rodziny skarżącej przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń w Polsce, przyznając świadczenie jedynie za listopad 2015 r. i odmawiając za okres od grudnia 2015 r. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błąd w ustaleniu sytuacji dochodowej i stosowaniu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie przyznania świadczenia za miesiąc listopad 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych - uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w zakresie rozstrzygnięcia określonego w punkcie 1. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a." – art. 1 ust. 3, art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 8, art. 13, art. 14, art. 21, art. 23a ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 114, ze zm.) – powoływanej dalej jako: "u.ś.r." – art. 68 ust. 1 lit. a) i lit. b) ppkt i-iii, art. 68 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166/1 z 30.04.2004r. z późn. zm.), art. 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284 z 30 października 2009r.) – utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [...] przez Dyrektora Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł., z dnia [...], nr [...] orzekającą o przyznaniu świadczeń rodzinnych - zasiłku rodzinnego na dziecko F.K. w kwocie 129,00 zł od 1 listopada 2015r. do 30 listopada 2015r. oraz o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych - zasiłku rodzinnego na dziecko F. K. w kwocie 129,00zł miesięcznie od 1 grudnia 2015r. wraz z jednorazowym dodatkiem do tego zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rok szkolny 2016/2017 na dziecko F.K. w kwocie 100,00zł. Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że D.K. w dniu 13 października 2015r. złożyła w Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych - zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 na dziecko F.K. na okres od dnia 1 listopada 2015r. Składając wniosek oświadczyła, iż ojciec dziecka przebywa i pracuje od 2007r. w Wielkiej Brytanii. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta Ł. uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał złożony wniosek D. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego Marszałkowi Województwa [...]. Kolegium odwołało się następnie do treści art. 23a ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.ś.r., a także art. 68 ust. 1 lit b, ppkt i) i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166, 30.04.2004r.) oraz art. 60 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Dz. Urz. UE L 284, 30.10.2009r.) i podkreśliło, że uregulowany w ustawie o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, będące przedmiotem niniejszego postępowania, są świadczeniem, które podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż krajem zobowiązanym do wypłaty świadczeń rodzinnych na dziecko F.K. jest Polska, ze względu na fakt, iż D.K. w rozpatrywanym okresie wraz z dzieckiem mieszka w Polsce i tutaj jest osobą aktywną zawodowo, od dnia 6 października 2015r. zatrudniona jest w Izbie Skarbowej w Ł. Przyznawanie zasiłków rodzinnych nie należy do uznania organu administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków, określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych i nie jest możliwe przyznanie zasiłku, gdy warunki te nie są spełnione. Następnie Kolegium wskazało na przepisy art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 6 u.ś.r. oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2015r. poz. 12387) i wyjaśniło, że przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych dochód rodziny ustalany jest na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednakże ustawodawca przewidział możliwość swoistego "urealnienia" dochodów stron, wprowadzając instytucje "utraty dochodu" i "uzyskania dochodu". Ustawa o świadczeniach rodzinnych ściśle definiuje te pojęcia, wymienia enumeratywnie przypadki, w których możliwe jest ich zastosowanie, a także wskazuje tryb postępowania w takich sytuacjach, o czym stanowi art. 3 pkt 23) i pkt 24 u.ś.r. Następnie w oparciu o art. 5 ust. 4, ust. 4a i ust. 4b, art. 24 ust. 6 i 7 organ II instancji wyjaśnił zasady ustalania dochodu przy zastosowaniu instytucji utraty i uzyskania dochodu i stwierdził, że na dochód rodziny w 2014r. złożył się dochód w wysokości 57.886,31 zł (dochód pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz należny podatek wyniósł 42.787,65 zł) oraz w wysokości 14.400,00 zł (dochód niepodlegający opodatkowaniu z tytułu alimentów na dziecko F.K.). Składając wniosek D.K. załączyła również świadectwa pracy (z których wynika, iż okres zatrudnienia upłynął z dniem 31 grudnia 2014r.), zaświadczenie ZUS o wypłaconym zasiłku chorobowym po ustaniu zatrudnienia za okres od 1 stycznia 2015r. do 4 czerwca 2015r., decyzję z PUP z dnia [...] października 2015r. o okresach zarejestrowania jako osoba bezrobotna (od 5 czerwca 2015r. do 5 października 2015r.) i pobierania z tego tytułu świadczenia (od 3 września 2015r. do 5 października 2015r.) oraz umowę o pracę z dnia 5 października 2015r. Dochód D. K. w wysokości 42.787,65 zł stanowi dochód utracony i należało go zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.r. pominąć przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Tym samym D.K. w roku bazowym 2014 osiągnęła miesięczny dochód w wysokości 1.200,00zł. Dochodu z zasiłku chorobowego czy też zasiłku dla bezrobotnych, które mimo iż spełniają definicję dochodu uzyskanego o jakiej mowa w art. 3 pkt 24 u.ś.r., nie można uwzględnić przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, bowiem sprzeciwia się temu norma art. 5 ust. 4b ustawy, gdyż dochody te nie są uzyskiwane w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Dalej Kolegium podkreśliło, że wraz z podjęciem przez D. K. zatrudnienia od dnia 5 października 2015r. nastąpiło uzyskanie dochodu, co rodzi obwiązek uwzględnienia tegoż dochodu przy ustalaniu sytuacji dochodowej rodziny ubiegającej się o świadczenia rodzinne i dochód ten należało rozliczyć zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Do dochodu miesięcznego wynikającego z roku bazowego należało dodać dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został uzyskany (tj. dochód z miesiąca listopada 2015r. w wysokości 1.899,83 zł). Zatem już w listopadzie 2015r. po dodaniu dochodu uzyskanego D.K. posiadała dochód w wysokości 3.099,83 zł, a dochód na osobę w rodzinie wyniósł 1.549,92 zł. Bezspornie doliczenie dochodu uzyskanego spowodowało przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego 674,00 zł i w takim przypadku znalazła zastosowanie norma art. 24 ust. 7 u.ś.r. Organ odwoławczy wskazał, że D.K. podjęła zatrudnienie od 5 października 2015r. i w tym miesiącu zaistniało uzyskanie dochodu rozumiane na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaś pierwszym miesiącem następującym po miesiącu, w którym dochód został uzyskany w tym przypadku jest listopad 2015r. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 7 u.ś.r. świadczenia rodzinne nie przysługują D.K. od miesiąca grudnia 2015r. W tej sytuacji należało przyznać D. K. prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko F.K. w miesiącu listopadzie 2015r. w wysokości 129,00 zł i odmówić przyznania zasiłku rodzinnego na to dziecko od grudnia 2015r. Brak uprawnień do zasiłku rodzinnego powoduje brak prawa do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, które przysługują wyłącznie wraz z prawem do zasiłku rodzinnego. Kolegium wskazało ponadto, że dochód D. K., ustalony w sprawie, przekroczył kryterium dochodowe (674,00 zł) o kwotę wyższą od najniższego zasiłku (89,00zł), dlatego też w sprawie nie może mieć zastosowania norma art. 5 ust. 3 u.ś.r. Organ II instancji wskazał także na okoliczność, iż od dnia 1 stycznia 2016r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 15 maja 2015r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r., poz. 995), nowelizującej dotychczasowe przepisy w zakresie ustalania prawa do zasiłku rodzinnego w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, jednakże przepisy te nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie, co wynika z art. 2 ww. ustawy stanowiącego, iż w sprawach o świadczenia rodzinne, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych za ten okres stosuje się przepisy dotychczasowe. Strona może wystąpić z nowym wnioskiem o ponowne ustalenie uprawień do zasiłku rodzinnego, który będzie podlegał rozpatrzeniu w oparciu o nowy stan prawny. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., w części dotyczącej utrzymania w mocy pkt 1 decyzji organu I instancji, skargę do sądu administracyjnego wniosła D.K., zarzucając organom administracji nieuwzględnienie faktu, że świadczenie brytyjskie jest korzystniejsze dla jej dziecka co jest kluczowe w sytuacji materialnej jej rodziny. Skarżąca wyjaśniła, że jest samotną matką i żadne pieniądze nie zrekompensują jej faktu, że jest w gorszej sytuacji niż rodzina pełna. Ponadto skarżąca zarzuciła organom błąd w stosowaniu art. 24 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz podtrzymała wszystkie zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji RCPS, gdzie zarzucała błąd w ocenie sytuacji dochodowej jej rodziny, powodujący przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego na syna w Polsce za miesiąc listopad 2015 roku, co skutkuje, tym że za ten okres nie otrzyma zasiłku od instytucji brytyjskiej oraz brak propozycji wystąpienia o dodatek dyferencyjny. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że ojciec jej dziecka R.K. od 2007 roku przebywa i jest nieprzerwanie zatrudniony w Wielkiej Brytanii. Ponieważ w Polsce skarżąca nie miała prawa do zasiłku rodzinnego, z powodu przekroczenia dochodu uprawniającego do wypłaty tego świadczenia, miała przyznane świadczenie brytyjskie. Podniosła, iż w jej przypadku dochód utracony nie występuje, ponieważ w miejsce utraty dochodu, pojawia się inny dochód bez okresowych przerw. Jak podniosła, do dnia 31 października 2015r., nawet nie uzyskując żadnych dochodów, nie miałaby prawa do zasiłku, ponieważ alimenty w kwocie 1.200,00 zł. miesięcznie, uzyskiwane na syna przekraczały próg 574 zł., uprawniający do zasiłku. Miesiąc listopad to miesiąc zmiany progu dochodu na 674zł. Jest to również pierwszy miesiąc, po miesiącu podjęcia przez skarżącą nowego zatrudnienia, brany do obliczenia dochodu w celu ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Zatem i wówczas kryterium dochodowe zostało przekroczone. Skarżąca wyjaśniła, że jej wniosek dotyczył prawa do zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r. Zatem dochód uzyskany w listopadzie "miesiącu następującym po miesiącu w którym dochód został uzyskany" (pierwszym miesiącem uzyskania dochodu był październik - podjęcie zatrudnienia ) ze stosunku pracy wynoszący 1.549,92 zł na członka rodziny przekroczył ponad dwukrotnie dochód uprawniający do polskiego świadczenia rodzinnego od listopada, bo listopad to miesiąc przywołany art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wydana decyzja jest więc, jej zdaniem, błędna. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę wydanej decyzji na odmowę przyznania świadczeń rodzinnych od dnia 1 listopada 2015r. z uwagi na przekroczenie dochodu uprawniającego do ww. świadczeń. Art. 24 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi o utracie prawa do świadczeń rodzinnych w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany. Zdaniem skarżącej, w jej przypadku nie ma mowy o utracie prawa do świadczenia, ponieważ skarżąca prawa do zasiłku nie posiadała do końca października 2015r. z powody wyżej wymienionego przekroczenia dochodów. Skarżąca podniosła również, że dokumenty dotyczące przebiegu jej sytuacji dochodowej zostały dołączone do wniosku. Jej przypadek podlega też prawu unijnemu, które zobowiązuje instytucję, do której złożono wniosek do rozpatrzenia go na postawie szczegółowych informacji dostarczonych przez wnioskodawcę i brania pod uwagę całościowej faktycznej i prawnej sytuacji rodziny. (Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego). Zdaniem skarżącej, wydana decyzja narusza zasady współżycia społecznego, jest nieetyczna i niemoralna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sieronia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U z 2016r., poz.718 ze zm.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa w stopniu skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawało, że skarżąca podlega przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z zatrudnieniem ojca dziecka na terenie Wielkiej Brytanii. (art.23a u.ś.r.) Nie ulegało również wątpliwości, że w związku z zamieszkiwaniem dziecka w Polsce wraz z matką, która pozostaje osobą aktywną zawodowo, krajem zobowiązanym do wypłaty świadczeń rodzinnych pozostaje Polska (art. 68 ust. 1 lt b pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego) Spór dotyczył natomiast sposobu ustalenia dochodu skarżącej, w związku z kwestionowaną przezeń zasadnością przyznania zasiłku w miesiącu listopadzie 2015r. W tym zakresie wskazać natomiast należy, że zgodnie z treścią art. art. 5 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 15 maja 2015r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r., poz. 995 ze zm.), zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny, w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674,00 zł. (poczynając od dnia 1 listopada 2015r.). Przepisy ustawy w brzmieniu sprzed daty wejścia w życie nowelizacji mają w niniejszej sprawie zastosowanie w związku z rozstrzyganiem o prawie do świadczeń, należnych za okres przed tą datą tj. przed dniem 1 stycznia 2017r. (art. 2 ustawy nowelizującej). Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, stosownie do art. 4 ust 2 ustawy przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3 ustawy). Zgodnie natomiast z treścią art. 3 pkt 2) powołanej ustawy, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dla urealnienia sytuacji materialnej rodzin, ustawodawca wprowadził pojęcie dochodu utraconego (art.5 ust.4 u.ś.r.) oraz uzyskanego (art.5 ust.4a i 4b u.s.ś.). W świetle brzmienia tych przepisów, ustalając dochód rodziny nie uwzględnia się dochodu utraconego przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, powiększa się go zaś o dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, w przypadku zaś dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy – o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń. Biorąc pod uwagę przytoczoną wyżej regulację wskazać należy, iż organy prawidłowo uznały dochód skarżącej ze stosunku pracy, który uległ rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2014r. za utracony, dochód ze stosunku zatrudnienia, nawiązanego zaś w dniu 6 października 2015r. za uzyskany. Ani bowiem otrzymywanie zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia ani uzyskiwanie zasiłku dla bezrobotnych nie oznacza "kontynuacji zatrudnienia", zaś przepis art. 3 pkt 23 u.ś.r. definiuje wprost ustawowe rozumienie pojęcia "utraty dochodu". Jest nim zatem utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (lit c). Okoliczność, że skarżąca w 2015r. otrzymywała najpierw zasiłek chorobowy, później zaś zasiłek dla bezrobotnych oznacza natomiast tylko tyle, że uzyskała w okresie następującym po roku poprzedzającym okres zasiłkowy dochód (podobnie jak dochód ze stosunku pracy, nawiązanego w dniu 6 października 2015r.), który jednak nie podlega zaliczeniu do dochodu rodziny, bowiem nie jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b in fine). Oznacza to, że miesięczny dochód rodziny D.K. w miesiącu listopadzie 2015r. (w którym winno nastąpić ustalenie prawa do świadczenia) wynosił, jak wyliczyły organy 3.099,83,-zł. i przekraczał wskazane wyżej kryterium dochodowe. Składał się nań bowiem miesięczny dochód za rok 2014 (1200,-zł.) oraz dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia, podjętego w dniu 6 października 2015r., ustalony w oparciu o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty w wysokości 1899,83,zł. (art.5 ust. 4b u.ś.r.). To zaś oznacza, że skarżąca nie nabyła prawa do zasiłku rodzinnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Zupełnie niezrozumiałe jest zatem powoływanie się przez organ na regulację art. 24 ust. 7 u.ś.r., przewidującą utratę prawa do świadczeń rodzinnych, skoro jest oczywiste że prawa tego skarżąca nie nabyła (nie posiadając go zresztą również w poprzednim okresie zasiłkowym). Skoro zatem prawo to skarżącej nie przysługiwało, nie mogła go, co oczywiste, utracić od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu w którym dochód został uzyskany. Czym innym jest bowiem ustalanie prawa do świadczenia na okres zasiłkowy z uwzględnieniem dochodu uzyskanego w oparciu o regulację art. 5 ust. 4b u.ś.r., czym innym natomiast utrata prawa doń w tym okresie na skutek uzyskania dochodu (art.24 ust.7 u.ś.r.). Tryby te organy zastosowały natomiast niejako "uzupełniająco", wadliwie orzekając o przyznaniu skarżącej świadczenia za okres, w którym jej ono nie przysługiwało. Z tej przyczyny, na podstawie art. 145 § 1 lit a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej przyznania świadczenia za miesiąc listopad 2015r. Orzeczenie w tym zakresie nie narusza zakazu reformationis in peius, określonego w art.134 § 2 p.p.s.a., w związku z podnoszoną przez skarżącą okolicznością przyznania jej świadczeń rodzinnych przez instytucję brytyjską (obejmującą również wskazany wyżej miesiąc), wobec odmowy ich przyznania przez organ polski, zgodnie z zasadą pierwszeństwa. Prowadząc ponownie postępowanie organy rozstrzygną w przedmiocie zasiłku rodzinnego wnioskowanego rzez skarżącą za miesiąc listopad 2015r., uwzględniając sformułowane powyżej poglądy prawne. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło