II SA/Łd 38/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. B. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 547/16 ze skargi B.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. d.c. Wyrokiem z 3 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 547/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skarg B.B. i A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, pkt 1 ze skargi B.B. stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim nie obejmuje budowy zjazdów z działek nr 17/14 i 17/13 w obrębie [...] Miasto Ł.; pkt 2 – oddalił skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z."; pkt 3 – zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B.B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wspomniany wyrok w zakresie pkt 1 i 3 uprawomocnił się z dniem 19 stycznia 2017 r. W dniu 10 stycznia 2020 r. B.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego w stosunku do skarżącej wspomnianym wyżej wyrokiem. Jako podstawę prawną wznowienia wskazała przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. Wskazując, iż o podstawie wznowienia pełnomocnik skarżącej w innej sprawie powziął wiedzę w dniu 3 grudnia 2019 r., stąd nie upłynął jeszcze trzymiesięczny termin do złożenia skargi. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę wyroku w zakresie punktu 1 poprzez orzeczenie, że "zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim nie obejmuje budowy zjazdów z działek nr 17/14 i 17/13 w obrębie [...] Miasto Ł. oraz w zakresie w jakim nie obejmuje budowy dróg zapewniających dostęp do drogi publicznej mieszańcom budynku B 196 w Ł. działka nr 16/10 w obrębie [...] Miasto Ł.", rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła, że po zrealizowaniu części inwestycji, której dotyczy niniejsze postępowanie, skarżąca w celu zabezpieczenia swoich działek zlokalizowanych w sąsiedztwie inwestycji zdecydowała się na postawienie tam w charakterze ogrodzenia kilku metalowych kontenerów. W rezultacie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął postępowanie administracyjne, zakończone decyzją nr [...] z [...] listopada 2019 r., którą nakazano B. B. rozbiórkę obiektu. W decyzji, której kopię załączono do skargi, stwierdzono, iż pismem z dnia 12.08.2019 r. mieszkańcy sąsiadującej z nieruchomościami zlokalizowanymi w Ł. przy ul. B (dz. Nr 17/14 i 20/16 obręb [...]) zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o ustawieniu na wskazanych działkach obiektów kontenerowych, które utrudniają wjazd na zamieszkiwaną przez nich posesję. Z treści tej decyzji skarżąca dowiedziała się po raz pierwszy, iż po przeprowadzenia inwestycji drogowej mieszkańcy budynków położonych na nieruchomości, oddzielonej od nowo wybudowanego przedłużenia C należącymi do niej działkami, nie mają dojazdu do jakiejkolwiek drogi publicznej. Konsekwencją tego stało się wykorzystywanie przez nich do przejazdu działek skarżącej. Decyzja wydana została w dniu [...] listopada 2019 r., a doręczona pełnomocnikowi skarżącej mecenasowi B.P. 3 grudnia 2019 r. Tym samym termin trzech miesięcy do wystąpienia ze skargą o wznowienie został zachowany, a niewątpliwie zaistniała ku temu przesłanka. W świetle art. 11f. ust. 1 pkt 4, 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jeśli realizacja danej inwestycji drogowej prowadzi do tego typu przekształceń, iż dana nieruchomość traci dostęp do drogi publicznej, kwestia ta powinna być rozstrzygnięta w ramach tego postępowania. Przesądza o tym, z jednej strony zapis o konieczności ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a z drugiej obowiązek budowy innych dróg publicznych. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że nie można uznać za taki dostęp figurującej na mapach geodezyjnych al. D (mającej biec wzdłuż al. C od budynku B 196 do ul. B), ponieważ Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 11 września 2002 r. w sprawie zaliczenia i pozbawienia kategorii dróg w części określonej w § 1.4 Uchwały oraz Załączniku Nr 4 pkt 23 pozbawiono statusu drogi publicznej al. D. Aktualnie coś co ma nazywać się "aleją" nie jest zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Miasta Ł. nawet drogą wewnętrzną. Zgodnie ze stanowiskiem Zarządu Zieleni Miejskiej w Ł. jest to teren zieleni ogólnodostępny. Skarżąca ma niewątpliwie interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania w tym zakresie. Jak wynika z treści załączonej do skargi decyzji, brak dojazdu do wskazanych budynków zmusza jej mieszkańców do korzystania z przejazdu przez nieruchomość skarżącej. Skarżąca została już wywłaszczona na potrzeby budowy drogi. Okazuje się jednak, że przez urzędniczą niekompetencję może zostać "wywłaszczona" z pozostałej części nieruchomości poprzez konieczność ustanowienia służebności przejazdu na rzecz sąsiedniej działki pozbawionej dostępu do drogi publicznej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarżąca 22 stycznia 2020 r. wniosła o dołączenie do sprawy niniejszej akt sprawy o sygn. III SA/Łd 510/19, przesłuchanie świadków z postępowania w PINB i architekta M. S.. Załączyła nadto do akt kserokopie: pisma Zarządu Dróg i Transportu w Ł. z 27 czerwca 2016 r. oraz pism z 15 czerwca 2016 r. i 19 kwietnia 2016 r. skierowanych do ZDiT w Ł. wraz z koncepcją lokalizacji zjazdów, decyzji PINB z [...] stycznia 2020 r. i postanowienia WSA w Łodzi z 26 lipca 2019 r. III SA/Łd 510/19, odpowiedzi na skargę SKO z 22 maja 2019 r. udzielonej w sprawie III SA/Łd 510/19. W dniu 5 lutego 2020 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej, do którego załączyła kserokopie: wniosku i odwołania z 30 stycznia 2020 r., od decyzji PINB z [...] stycznia 2020 r., pism kierowanych do ZDiT z 15 czerwca 2016 r. i 19 kwietnia 2016 r. wraz z koncepcją lokalizacji zjazdów oraz mapę do celów projektowych w skali 1:500. W dniu 14 lutego 2020 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej wraz z opinią architekta M.S. w sprawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W świetle art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: p.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie do art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie powinna zawierać m. in. podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia sądowego. Ponadto, zgodnie z art. 277 p.p.s.a. zasadą jest, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, który to termin liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania jest przy tym środkiem prawnym, przysługującym od orzeczeń, które zyskały walor prawomocności (art. 270 p.p.s.a.). Podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego wymieniają przepisy art. 271 – 273 p.p.s.a. Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: a) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; b) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Z kolei przepis art. 272 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1). Nadto, w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (art. 272 § 2). Można również żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3). Przywołana przez skarżącą podstawa wznowienia znajduje swoje oparcie w treści art. 273 p.p.s.a. a wnosząca skargę wskazuje na § 2 tej regulacji. Przepis ten stanowi: § 1. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. § 2. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. § 3. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego wobec skarżącej pkt 1 i 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 listopada 2016 roku w sprawie sygn. akt II SA/Łd 547/16 (prawomocnym od 19.01.2017). Orzeczenie to w pkt 1 stwierdzało, że zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim nie obejmuje budowy zjazdów z działek nr 17/14 i 17/13 w obrębie [...] Miasto Ł. Punkt 3 wyroku dotyczył rozstrzygnięcia w zakresie kosztów i jest on akcesoryjny względem rozstzrygnięcia głównego. W świetle art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Oceniając skargę z punktu widzenia wymagań art. 279 p.p.s.a., skarga zawiera oznaczenie zaskarżonego wyroku (II SA/Łd 547/16 z 3.11.2016 r. w stosunku do skarżącej czyli jego pkt 1 i 3). Zawiera także podstawę prawną wznowienia art. 273 § 2 i jej uzasadnienie. Wskazuje także okoliczności świadczące o zachowaniu terminu do jej złożenia, a mianowicie, że o podstawie wznowienia pełnomocnik skarżącej dowiedział się 3 grudnia 2019 r., kiedy to do świadomości strony dotarło, że brak dojazdu do wskazanych budynków zmusza jej mieszkańców do korzystania z przejazdu przez nieruchomość skarżącej. Stąd 3-miesięczny termin jest zachowany, tym bardziej, że aby dokonać analizy podnoszonych zarzutów skargi należało połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, co obligowało Sąd do przeprowadzenia merytorycznego postępowania analizy materiału dowodowego będącego podstawą wyrokowania w sprawie sygn. akt II SA/Łd 547/16. W skardze zostało zawarte także żądanie zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1, poprzez orzeczenie że "zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim nie obejmuje budowy zjazdów z działek nr 17/14, i 17/13 oraz w zakresie w jakim nie obejmuje budowy dróg publicznych zapewniających dostęp do drogi publicznej mieszkańcom budynku przy ul. B 196 w Ł. działka nr 16/10 w obrębie [...] Miasto Ł.". Swój interes we wznowieniu skarżąca uzasadnia tym, że mieszkańcy sąsiednich budynków, nie mając dostępu do drogi korzystają z jej nieruchomości. Skarżąca jak można przypuszczać obawia się koniczności ustanowienia służebności przejazdu na rzecz działki sąsiedniej pozbawionej dostępu do drogi publicznej. W świetle art. 273 § 2 p.p.s.a. wykrycie nowych okoliczności lub dowodów dotyczy tylko takich, które w poprzednim postępowaniu (sądowym) nie były ujawniane i zgłaszane, bo nie były znane stronom. Powyższe nie dotyczy sytuacji, gdy konkretne okoliczności lub dowody wynikały z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy II SA/Łd 547/16, a zostały odmiennie ocenione przez organ a nawet przez sąd. Również na stronie skarżącej ciążył obowiązek analizy materiału dowodowego, będącego podstawą wyrokowania w poprzedniej sprawie i zgłaszania wniosków w postępowaniu. Brak w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] zapisów dotyczących braku budowy zjazdów z działek nr 17/14 i 17/13 w obrębie [...] Miasto Ł. było przedmiotem rozpoznania w prawomocnym już wyroku wydanych w postępowaniu sądowym II SA/Łd 547/16. Odnośnie zaś żądanie wznowienia w zakresie w jakim postępowanie administracyjne poddane kontroli w sprawie II SA/Łd 547/16 nie obejmowało budowy dróg zapewniających dostęp do drogi publicznej mieszańcom budynku B 196 w Ł. działka nr 16/10 w obrębie [...] Miasto Ł.", było okolicznością wynikającą wprost z akt administracyjnych podanych kontroli Sądu w tej właśnie sprawie i musiało być znane skarżącej. Inne zinterpretowanie co do ewentualnych przyszłych skutków braku tego zapisu nie może stanowić skutecznej podstawy z powołaniem się na wykrycie nowych okoliczności lub dowodów z przywołaniem podstawy wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a. W oparciu o załączone do sprawy przez skarżącą niekwestionowane dokumenty w kserokopii wynikające z innych postępowań stwierdzić można, że w dacie – czerwiec 2014 r. wykonania dokumentacji projektowanej oraz na dzień [...] grudnia 2015 r. - wydania decyzji [...] projekt budowlany inwestycji drogowej przewidywał zjazd o szerokości 3,00 m na dz. 16/10 ob. [...], a nie przewidywał zjazdów na dz. 17/14 i 17/13. Powyższe zostało też potwierdzone i wynika wprost z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] stycznia .2020 r. ( k – 48 akt ) Według zapisów dziennika budowy z 12 września 2016 r. roboty budowlane związane z budową zjazdu do dz. 16/10 i 17/14 z dz. 17/15 i 16/11 prowadzono od 30 czerwca 2017 r. do 25 września 2017 r. (czyli po wydaniu wyroku z dnia 3 listopada 2016 r. ). Z decyzji z [...] stycznia 2020 r. wynika nadto, że wykonano na działki 17/14 i 16/10 zjazd o szerokości ok. 6,70m. Powyższe informacje wskazują na to, że dz. nr 16/10 poprzez wykonany zjazd posiada dostęp do drogi pub. i jak wynika z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] stycznia .2020 r. zjazd ten był również wyrysowany na mapie stanowiącej załącznik a wiec była to okoliczność wynikająca z akt sprawy na etapie postępowania administracyjnego i sądowego. Z tych też względów został oddalony wniosek dowodowy skarżącej na rozprawie o załączenie akt administracyjnych. Kwestia pozbawienia mieszkańców nieruchomości przy ul. B 196 dostępu do drogi mogła ujawnić się na etapie realizacji inwestycji drogowej, czyli po wydaniu orzeczenia w tej sprawie. Zatem ta okoliczność nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania w tej sprawie, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Wskazana przesłanka wznowienia postępowania pozostaje bez wpływu na wynik postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. dc