II SA/Łd 381/09

Agnieszka Grosińska - Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. i W. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H. i W. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedstawienia inwentaryzacji p o s t a n a w i a: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. AG H. i W. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i obowiązku przedstawienia inwentaryzacji. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2009 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach H. i W. R. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie uzyskują dochody w łącznej wysokości 3.054 złotych. Skarżący posiadają mieszkanie o powierzchni 51,3 m kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,38 ha. Skarżący nie deklarują posiadania żadnego innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. Jako uzasadnienie wniosku strona wskazała na "niski stan majątkowy". Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Analiza przedstawionych przez skarżących informacji, zawartych w składanym na urzędowym formularzu oświadczeniu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek strony nie może zostać uwzględniony w całości. W pierwszej kolejności, należy wskazać, iż skarżący osiągają stałe dochody w łącznej wysokości 3.054 złotych. Wysokość dochodów daje podstawy do twierdzenia, że skarżący są w stanie ponieść ciężar udziału w postępowaniu polegający na obowiązku uiszczenia opłat sądowych, zwłaszcza, że wymagany wpis sądowy wynosi 100 złotych. W zakresie zatem kosztów sądowych wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Natomiast jeśli idzie o żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, to należy uznać, że w tym zakresie wniosek podlega uwzględnieniu. Wysokość dochodów skarżących daje podstawy do przyjęcia, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla rodziny, co stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu AG