II SA/Łd 383/09

Dnia 24 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2009 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 7 pkt. 15 art. 18 ust. 1 pkt. 4, art. 24 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 2, § 3, § 4 pkt 1 i 2 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109), odmówił Panu J. P. pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości 1000 zł z tytułu realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez susze w 2008 roku. Powyższa decyzją została wydana w związku z wystąpieniem przez J. P. wnioskiem z dnia 9 października 2008 roku do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o zasiłek celowy w związku z suszą w 2008 r. Z wniosku wynikało, że co najmniej jedna osoba w rodzinie wnioskodawcy jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie, a wnioskodawca jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o pow. 9,80 ha użytków rolnych, w tym 9,60 ha upraw rolnych. Pierwotną decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. nr [...] odmówił J. P. przyznania wnioskowanego zasiłku. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zalecając wobec braku protokołu oszacowania szkód prowadzenie postępowania dowodowego na podstawie wszelkich innych dostępnych dowodów, wskazując w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych, które dopuszczało, z braku protokołu szacowania szkód, prowadzenie postępowania dowodowego stosownie do przepisów k.p.a. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wskazano, iż pismem z dnia 15.01.2009 r. uzyskano informację od Gminnej Komisji w C. powołanej do oszacowania strat w związku z suszą, iż Pan J. P. nie składał wniosku o oszacowanie strat w gospodarstwie rolnym związanych z suszą w 2008 r. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego strona dołączyła decyzję Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oraz decyzję Nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, z których wynika, iż wnioskodawca otrzymywał środki finansowe z racji realizacji tego programu. Ponadto w dniu 20.01.2009 r. organ I instancji zwrócił się do [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w B. o udzielenie informacji, czy realizacja przedsięwzięć programu rolnośrodowiskowego na terenie gminy C. miała ujemny wpływ na uprawy w 2008 roku, w związku z wystąpieniem suszy. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] Nr [...] udzielono informacji, iż "rolnik przystępując do realizacji pakietu rolnośrodowiskowego powinien liczyć się z ewentualnym spadkiem plonu z powodu niekorzystnych warunków ( orka wiosenna). Na pokrycie tych ewentualnych strat producent otrzymuje co roku płatność rolnośrodowiskową. Płatność ta nie zależy od warunków wegetacji, rolnik otrzymuje ją również, jeśli spadki plonów nie występują. W szacowaniu strat plonów z powodu suszy nie ma znaczenia realizacja programu rolnośrodowiskowego w gospodarstwie ". Pan P., w toku postępowania ustosunkował się na piśmie co do powierzchni objętej programem rolnośrodowiskowym i oświadczył, ze wynosiła ona w 2008 r. - 4,64 ha oraz, że straty wynoszą 50% na tej powierzchni. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji przytoczył treść § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody, spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. Z obliczeń dokonanych przez Kierownika GOPS wynikało, iż straty spowodowane suszą w 2008 r. wyniosły 24%. Nie spełniony więc został warunek wynikający z § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia do otrzymania jednorazowej pomocy w formie zasiłku celowego - powyżej 30 % szkód. Odwołanie od decyzji, w ustawowym terminie, wniósł J. P. podając, iż wniosek o zasiłek celowy złożył w ostatnim dniu składania wniosku. Jak stwierdza strona "nie było czasu na zastanowienie się jakie straty wyrządziła susza w uprawach polowych" i podał wtedy "w bardzo przybliżonym i nie wyliczanym procencie straty, które z racji programu rolnośrodowiskowego wyniosły ponad 50 %". W dalszej części odwołania odwołujący się wskazuje, iż po wyliczeniach które dokonał, okazało się, iż straty są dużo większe jak 50 %. Zdaniem P. P. na powierzchni 2,50 ha straty z powodu suszy wyniosły 80 %, natomiast na pozostałej powierzchni 2, 15 ha - 60 %. Ogólna powierzchnia programu rolnośrodowiskowego wynosi 4,64 ha. Decyzją z dnia 30 marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, w pierwszym rzędzie wskazał stosowne przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody, spowodowane przez suszą lub huragan w 2008 r. (Dz.U Nr 173, poz. 1070). Następnie Kolegium wskazało, iż z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że co najmniej jedna osoba w rodzinie wnioskodawcy jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie. Jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o pow. 9,80 ha użytków rolnych, w tym 9,60 ha upraw rolnych. W dniu 9 października 2008 r. J. P. złożył wniosek o zasiłek celowy w związku z suszą w 2008 r. w wysokości 1000 zł. Brak było jednak protokołu oszacowania szkód przez komisję powołaną przez wojewodę. Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę stwierdziło, iż decyzja o odmowie przyznania zasiłku celowego została wydana w sposób prawidłowy. Organ podniósł iż dopuszczono inne dowody, niż protokół szacowania strat w uprawach rolnych J. P. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie p. P. z dnia 12 lutego 2009 r., podpisane pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 k.k., z którego wynika, iż poniósł on straty w uprawach na powierzchni 4,64 ha w wysokości 50 %, co jest związane z programem rolnośrodowiskowym. Nadto zwrócić należy uwagę na fakt, iż w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego okazało się, iż p. P. przystąpił do realizacji pakietu rolnośrodowiskowego. Z pisma [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w B. z dnia 23.01.2009 r. wynika, iż rolnik przystępujący do realizacji w/w pakietu winien liczyć się z ewentualnym spadkiem plonu z powodu niekorzystnych warunków (orka wiosenna). Na pokrycie ewentualnych strat producent otrzymuje co roku płatność rolnośrodowiskową. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia 15 grudnia 2008 r. wynika, iż p. P. otrzymał płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Wobec powyższego wysokość szkód w gospodarstwie rolnym w uprawach rolnych obliczono w następujący sposób: 4,64 ha (obszar objęty suszą) x 50 % (strat) = 2,32 ha 2,32 ha : 9,60 ha (wszystkie uprawy w gospodarstwie rolnym wskazane w oświadczeniu przez wnioskodawcę) = 24,16 %. Kolegium odnosząc się do wniosków zawartych przez stronę w odwołaniu stwierdziło, iż niezrozumiałym jest twierdzenie J. P., że podczas składania oświadczeń "mówił Kierownikowi GOPS, iż straty są większe niż 50 %". Jak wynika z kolei ze złożonego oświadczenia z dnia 12 lutego 2009 p. P. podał, iż straty te wynosiły 50 %. Tak więc, w ocenie organu dziwne jest, iż p. P. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie podał strat w uprawach, które wskazał w złożonym odwołaniu. Podkreślenia wymaga fakt, iż organ I instancji przyjął jako podstawę ustalenia strat spowodowanych suszą w gospodarstwie rolnym p. P. wykazane przez niego straty w uprawach. Na ich podstawie dokonano wyliczeń szkód w całym gospodarstwie rolnym strony uznając, iż starty są niższe niż wymagane 30 %. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. P. wniósł o nakazanie wypłaty kwoty 1000 zł. z tytułu szkód spowodowanych suszą i przytoczył dotychczas przedstawianą argumentację, zarzucając również urzędnikom wprowadzenie go w błąd co do wysokości podawanych strat na 50 %, iż takowe będą wystarczające dla uzyskania zasiłku suszowego i takie też podał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować jej uchyleniem. Stosownie do przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody, spowodowane przez suszą lub huragan w 2008 r. (Dz.U Nr 173, poz. 1070). pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jest objęty tym ubezpieczeniem w pełnym zakresie; 2) szkody spowodowane przez suszą lub huragan zostały oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 77, poz. 514 i Nr 250, poz. 1868 oraz z 2008 r. Nr 8, poz. 42 i Nr 107, poz. 680); 3) szkody w uprawach rolnych spowodowane przez suszę wynoszą średnio powyżej 30 % w gospodarstwie rolnym - w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.. Jednocześnie zgodnie z § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia po wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pomocy kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W sprawie pozostaje poza sporem, iż skarżący spełnia podmiotowe warunki do ubiegania się o zasiłek celowy z powodu suszy, która wystąpiła w 2008 r. powodując szkody w uprawach. Jednak rzeczywista wysokość tych szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego, w ocenie Sądu nie uzasadnia przyznania takiego zasiłku. Skarżący w swym wniosku z dnia 27 listopada 2008 r. wskazał, że "straty były duże ponad 50 % " , wiążąc te straty, w danym momencie również z programem rolnośrodowiskowym, do którego przystąpił. Wprawdzie ta okoliczność nie ma co do zasady wpływu na wypłatę zasiłku suszowego, to jednak wykazanie, że straty były wynikiem suszy i w jakim procencie, może niekiedy rodzić trudności dowodowe. Należy jednak wskazać, iż J. P. nigdy nie sprecyzował wysokości szkody jaką poniósł ponad 50 %, którą to wartość wskazał w pierwotnym wniosku, wręcz przeciwnie w swym oświadczeniu z dnia 12 lutego 2009 r. szkody te potwierdził na 50% %. W sprawie oczywiście istnieje trudność co do wykazania rzeczywistego poziomu szkód wobec braku protokołu szkodowego zaraz po wystąpieniu suszy, to jednak obowiązek zgłoszenia szkody dla potrzeb oszacowania istniał po stronie skarżącego. Brak takiego protokołu, zgodnie z wypracowanym orzecznictwem nie niweczy możliwości uzyskania zasiłku celowego z tytułu wystąpienia suszy, to jednak rolnik musi przedstawić inne dowody na okoliczność rozmiarów w jakich ona zaistniała. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na 50 % szkodę w zasiewach rolnośrodowiskowych, przy braku innych dowodów, co po odniesieniu do całości areału gospodarstwa rolnego stanowi mniej niż 30 % szkodę w gospodarstwie rolnym. W tym względzie należy uznać w ocenie Sądu za prawidłowe następujące wyliczenie szkody przedstawione przez organ: 4,64 ha (obszar objęty suszą) x 50 % (strat) = 2,32 ha 2,32 ha : 9,60 ha (wszystkie uprawy w gospodarstwie rolnym wskazane w oświadczeniu przez wnioskodawcę) = 24,16 %. Brak też w sprawie jakichkolwiek dowodów na okoliczność wprowadzania skarżącego w błąd co do podania procentowego rozmiaru szkody w uprawach. W swym pierwszym odwołaniu z dnia 27 listopada 2008 r., skarżący ponownie wskazał na szkody ponad 50% , nie precyzując jednak wyższego procentu. Sam fakt wystąpienia szkody w wysokości 50 % w danych uprawach stanowi z całą pewnością dużą szkodę w tych uprawach. Właściwie już wtedy nie stało nic na przeszkodzie aby ten procent określić na inny – wyższy co wcale nie oznacza, że wystarczający do przekroczenia 30 procentowego progu szkody w gospodarstwie rolnym, uprawniającego do otrzymania zasiłku suszowego. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a przedstawiona przez organ w uzasadnieniu wykładnia przepisów prawa oraz przytoczona argumentacja zasługują na uwzględnienie. Wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnościq nie miały ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), ani teź kodeksowe lub wynikajace z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z powyższych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. ar