II SA/Łd 384/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółki A w S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] Spółki A w S. na decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwał Ne 1-9 i 11-17 Zgromadzenia Przedstawicieli Członków [...] Spółki A w S. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. [...] Spółka A w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Starosty [...] w przedmiocie uchylenia uchwał Zgromadzenia Przedstawicieli Członków [...] Spółki [...] w S. nr 1-9 i 11-17. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 maja 2009r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 300 złotych. W odpowiedzi na wezwanie Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z danych zawartych we wniosku wynika, że Spółka za ostatni rok obrotowy uzyskała zysk w wysokości 1 908, 32 złotych, zaś na rachunku bankowym posiada środki w kwocie 107 złotych. Uzasadniając wniosek skarżąca Spółka podniosła, że nie działa w celu osiągnięcia zysku, lecz wykonuje zadania z zakresu gospodarowania wodami, określone w ustawie Prawo wodne. Ponadto "misja społeczna Spółki jest uzależniona od ściągalności składek członkowskich, dotacji oraz zysku z działalności na cele statutowe", a w latach 2007 – 2008 ściągalność wskazanych składek była bardzo niska. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2009r. odmówiono Spółce przyznania prawa pomocy. [...] Spółka A w S. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że "zostały podjęte wstępne czynności zmierzające do zdobycia środków finansowych na pokrycie wpisu sądowego oraz, że rozpatrywane są możliwości pozyskania środków finansowych na pomoc adwokata", jednak, wiąże się to z koniecznością poniesienia znacznych nakładów pieniężnych m in. na korespondencję. Ponadto Spółka podniosła, iż jest zadłużona wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 §2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez strony postępowania. Zatem przesłanki zastosowania tej instytucji powinny być interpretowane w sposób ścisły. Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i winno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiści, obiektywnie niemożliwe. Wobec tego strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia jego kosztów, czyli tak planować budżet, aby zapewnić w nim kwotę niezbędną do ich uiszczenia. Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a. postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przez podmiot działający w formie spółki wodnej na zasadach określonych w przepisach art. 164 – 184 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U.z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). Spółki wodne są formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne i mają na celu zaspokajanie wskazanych ustawą potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami. Jak natomiast wynika z treści art. 170 ustawy Prawo wodne członkowie spółek wodnych są obowiązani do wnoszenia składek i ponoszenia innych określonych w statucie świadczeń, niezbędnych do wykonywania statutowych zadań spółki. Z oświadczenia złożonego przez Spółkę wynika, że ma kłopoty ze ściągalnością składek. Sam fakt, iż wnioskodawca, poprzez rezygnację z dochodzenia składek, dobrowolnie pozbawia się środków finansowych, z których niewątpliwie mogłaby pokryć koszty postępowania sądowego nie może skutkować uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nawet, jeśli osoba prawna jest organizacją typu non profit, nie podlega zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej skarżąca Spółka nie poczyniła żadnych działań, aby zgromadzić środki na prowadzenie sprawy przed sądem. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu. M.O.