II SA/Łd 387/16
WyrokWSA w Łodzi2016-10-18
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji w gospodarstwie rolnym, które przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie, jest zwolniony z obowiązku analizy urbanistycznej i określenia parametrów nowej zabudowy?Ratio decidendi
W przypadku, gdy gospodarstwo rolne przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie, stosuje się przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). Oznacza to, że organ nie musi przeprowadzać analizy urbanistycznej w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników zabudowy istniejącej w sąsiedztwie. Niemniej jednak, organ nadal musi ustalić pozostałe warunki zabudowy określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. oraz zapewnić zgodność z przepisami odrębnymi, w tym dotyczącymi ochrony środowiska.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy T. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności dotyczące nieaktualności danych o średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie oraz braku określenia parametrów nowej zabudowy. Organy administracji uznały, że inwestor jest zwolniony z zasady dobrego sąsiedztwa ze względu na wielkość swojego gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji - oddala skargę. LS
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...],[...], po rozpatrzeniu odwołania P.K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...], nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Wójt Gminy T., po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszych rozstrzygnięć przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 5 listopada 2013 roku, sygn. akt: II SA/Łd 789/13 i z dnia 12 marca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 1256/14), ustalił dla J.I. (dalej jako: "inwestor"), warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie 7,25 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, w tym płytą gnojową i zamkniętym, szczelnym zbiornikiem na gnojowicę o pojemności 15 tys. litrów na działce nr ewid. 937 i 339 obręb [...] W.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 199 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p."). W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 4,55 ha, które przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie gminy (2,81 ha na podstawie spisu rolnego z 2010 roku), dlatego z mocy art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wyłączone jest stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. dotyczące dostosowania nowej zabudowy do funkcji i cech zabudowy na terenie analizowanym. W tej sytuacji w treści decyzji organ ustalił warunki i zasady zagospodarowania terenu objętego postępowaniem wskazując, że funkcja terenu to zabudowa zagrodowa, a sposób użytkowania budynku to budynek inwentarski – chów trzody chlewnej o obsadzie 7,25 DJP. Zagospodarowanie terenu organ określił jako istniejąca zabudowa mieszkaniowa, gospodarcza i inwentarska, nowa zabudowa, infrastruktura techniczna, szczelna płyta gnojowa i zamknięty, szczelny zbiornik na gnojówkę o pojemności 15 tys. litrów, utwardzenia, zieleń przydomowa i izolacyjna. Organ nie ustalił nieprzekraczalnej linii zabudowy, natomiast ustalając wskaźniki zagospodarowania terenu w stosunku do powierzchni terenu inwestycji wskazał, iż wielkość powierzchni zabudowy ma wynosić do 18%, udział powierzchni biologicznie czynnej – min. 68%. Szerokość elewacji frontowej powinna wynosić 10 m z tolerancją do 10%, a wysokość elewacji frontowej (do dolnej krawędzi okapu) – od 3 m do 5 m. Kształtując geometrię dachu organ wskazał, iż ma być on dwuspadowy, o nachyleniu połaci dachowych od 20° do 45° i wysokość głównej kalenicy do 8 m, a kierunek głównej kalenicy ma być równoległy lub prostopadły do frontu działki. Jak napisał organ, w przypadku rolniczego wykorzystania odchodów zwierząt, obornika, gnojówki, czy gnojowicy należy postępować w sposób i na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 10 lipca 2007 roku o nawozach i nawożeniu (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 625 ze zm., dalej jako: "u.n.i.n."), czyli pojemność zbiornika na gnojówkę powinna umożliwić co najmniej 4-miesięczną produkcję tego nawozu i należy stosować płytę gnojową nieprzepuszczalną, wybudowaną w sposób uniemożliwiający przeciekanie, połączoną ze zbiornikiem odpływowym na część płynną. Wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich organ określił w pkt 2.6 decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ napisał, iż z uwagi modyfikację wniosku o ustalenie warunków zabudowy, zmniejszając obsadę gospodarstwa z 34,8 DJP na 7,25 DJP oraz określając technologię chowu jako chów na płytkiej ściółce, organ w toku ponownego rozpoznania sprawy odstąpił od analizy przedłożonych wcześniej do akt sprawy ekspertyz (ekspertyzy Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego z dnia 21 marca 2014 roku przedłożonej przez P.K., jak i odmiennej opinii [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w B. przedłożonej przez inwestora). Uwzględniając zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi organ zlecił Naczelnej Organizacji Technicznej wydanie opinii w zakresie konieczności, bądź braku konieczności budowy zbiornika na gnojowicę w przypadku chowu zwierząt na płytkiej ściółce przy obsadzie 7,25 DJP. Ze sporządzonej przez rzeczoznawcę w zakresie produkcji rolniczej, w zakresie ekonomiki i organizacji produkcji oraz wydawania ocen i opinii wynika, że dla tej inwestycji nie ma konieczności budowy zbiornika na gnojowicę. Dla zapewnienia gromadzenia co najmniej 4-miesięcznej produkcji nawozu przy planowanej przez inwestora docelowej wielkości produkcji, minimalna pojemność zbiornika na gnojówkę powinna wynosić 14,5 tys. litrów, a powierzchnia płyty gnojowej 18,125 m2. Planowana infrastruktura techniczna, tj. płyta gnojowa o powierzchni 20 m2 i zamknięty zbiornik na gnojówkę o pojemności 15 tys. litrów umożliwi gromadzenie co najmniej 4-miesięcznej produkcji obornika i gnojówki. Zatem wskazana przez inwestora pojemność zbiornika na gnojówkę i powierzchnia płyty gnojowej spełnia wymóg art. 25 ust. 1 i 2 u.n.i.n. Ponadto organ napisał, że teren ma dostęp do drogi publicznej o kategorii drogi gminnej (wcześniej drogi powiatowej), istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (na terenie inwestycji występują użytki rolne klasy bonitacyjnej IVa i V), a decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Kwestionując powyższą decyzję P.K., współwłaściciel działki nr ewid. 338, graniczącej z terenem inwestycji, wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 62 u.p.z.p. W ocenie autora odwołania przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie oznacza, że w decyzji nie ustala się parametrów planowanej inwestycji. W decyzji organ nie określił linii zabudowy dla planowanej inwestycji, do czego nie upoważnia go żaden przepis. Zdaniem odwołującego, dane, na których oparł się organ w zakresie średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie pochodzą 2010 roku i z uwagi na upływ czasu winny być zaktualizowane. Z tych powodów odwołujący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż dla ustalenia warunków zabudowy nie jest wymagana zgoda właścicieli sąsiednich nieruchomości, bowiem decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich co podkreśla art. 63 ust. 2 u.p.z.p. Stosunki pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości normowane są zaś przepisami prawa cywilnego. Przez wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie może w istocie dojść do naruszenia praw innych osób, jednakże z mocy art. 54 pkt 2 lit. "d" w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. decyzja musi zawierać wymagania odnoszące się do ochrony interesów osób trzecich. Owe wymagania organ pierwszej instancji określił w pkt 2. 6 decyzji, a z mocy art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., wiążą one organ właściwy w sprawie pozwolenia budowlanego, co oznacza, że muszą być one uwzględnione przy projektowaniu nowej zabudowy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że nie jest uzasadniony zarzut dotyczący nieustalenia linii zabudowy. Linię zabudowy ustala się bowiem co do zasady od strony dróg publicznych. W sytuacji, gdy na działce istnieje już zabudowa, tak jak w sprawie, linia zabudowy została już wyznaczona przez tą zabudowę i nie ma potrzeby ustalania kolejnej takiej linii dla zabudowy projektowanej w głębi działki. Nie można też upatrywać podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w tym, że organ ustalił średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie na podstawie danych ze spisu rolnego z 2010 roku. Zastosowane w sprawie dane ze spisu rolnego z 2010 roku były już dwukrotnie oceniane przez WSA w Łodzi wobec wniesienia przez odwołującego skargi. Sąd w wyroku z dnia 12 marca 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 1256/14 nie zakwestionował sposobu ustalenia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie.
Następnie SKO napisało, że z mocy art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w stosunku do inwestycji związanych z zabudową zagrodową w gospodarstwach rolnych o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie wyłączony został przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Dalej organ dokonując wykładni pojęcia "zabudowy zagrodowej" wskazał, iż gdy w sprawie ma zastosowanie przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. organ nie wyznacza obszaru analizowanego i nie przeprowadza oceny kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, a cechy nowego obiektu ustalane są na podstawie wniosku inwestora.
W ocenie organu, na gruncie dokonanych ustaleń w zakresie zagospodarowania terenu, nie ma wątpliwości, że projektowane zadanie stanowić będzie dopełnienie istniejącej zabudowy inwestora i służyć będzie prowadzonej działalności rolniczej. Jak wynika z akt sprawy, inwestor prowadzi na terenie Gminy T. gospodarstwo rolne o powierzchni 4,55 ha, które przekracza średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie (tj. 2,81 ha). Skoro powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, to spełniony jest warunek określony w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., co wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Cechy nowej zabudowy ustalono w oparciu o wniosek inwestora. Niemniej jednak ustalenie warunków zabudowy wymagało spełnienia pozostałych wymogów określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., czyli określonych w pkt 2 – 5. Analiza urbanistyczna i jej wyniki stanowiące podstawę wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy potwierdzają, spełnienie ww. warunków z art. 61 ust. 1 pkt 2 – 5 u.p.z.p. Organ wykazał także zgodność planowanej inwestycji z przepisem art. 25 ust. 1 u.n.i.n. Wydanie decyzji zostało poprzedzone uzgodnieniami wymaganymi na podstawie art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a."). Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało w zgodzie z wymogami procedury administracyjnej, a ustalony stan sprawy i jego ocena pozwalają na ustalenie warunków dla projektowanej inwestycji.
Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze napisało, że w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, projektowane zadanie znajduje uzasadnienie, a skoro tak, to nie można było odmówić ustalenia dla niego warunków zabudowy.
W skardze na powyższą decyzję P.K. wskazał na naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 K.p.a w zw. z art. 61 ust. 1 i 4 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że gospodarstwo rolne związane z zabudową zagrodową inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie na podstawie nieaktualnych danych zawartych w Powszechnym Spisie Rolnym 2010 oraz niewskazaniu w decyzji wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 K.p.a poprzez niewyjaśnienie okoliczności zmiany deklarowanego przez inwestora obsady DJP przy kolejnych wnioskach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy przy jednoczesnym niezmienianiu parametrów obiektu budowlanego.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm prawem przepisanych.
W motywach skargi jej autor opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że warunkiem odstępstwa od zastosowania statuowanej art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasady dobrego sąsiedztwa nakazującej dostosowanie planowanej zabudowy do istniejącej w sąsiedztwie, jest art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Jednakże fakt, iż powierzchnia gospodarstwa rolnego, na którym planowana jest inwestycja przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w danej gminie i zastosowanie znajduje art. 61 ust. 4 u.p.z.p., mówiący o tym iż nie stosuje się "zasady dobrego sąsiedztwa", co nie oznacza iż w decyzji nie ustala się parametrów planowanej inwestycji. W decyzji winny być wskazane wymagania dotyczące nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W wydanej w sprawie decyzji organ, w której treści oraz załączonych do niej wynikach analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu brak jest ww. elementów. Jako przykład skarżący wskazał, iż organ pierwszej instancji nie określił linii zabudowy dla inwestycji, do czego nie upoważnia go żaden przepis.
Ponadto, organy uznając, że powierzchnia gospodarstwa rolnego prowadzonego przez inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, oparł się w tym zakresie na danych z T., gdyż posiada on 4,55 ha gruntów rolnych, podczas gdy średnia powierzchnia gospodarstwa roku, co – zdaniem autora skargi – nie jest prawidłowe, gdyż z uwagi na upływ czasu wspomniane dane są nieaktualne. Gmina gdzie planowana jest inwestycja bardzo szybko się rozwija, jednak ukierunkowana jest na budowę jednorodzinnych budynków mieszkalnych, a nie budynków inwentarsko – składowych. W odwołaniu wniesionym w toku postępowania administracyjnego skarżący powołał się na inna decyzję SKO, z której zawarło ono pogląd przeciwny niż w sprawie niniejszej, co zdaniem strony świadczy o tym, że Kolegium nie prowadzi postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z jednej strony organ uważa za nieaktualne dane, które datowane są na 10 lat sprzed wydania decyzji, a następnie uważa za wiarygodne dane, które zostały sporządzone ponad 6 lat przed wydaniem decyzji. W ocenie skarżącego organ winien zachować daleko idącą ostrożność w przypadku zastosowania normy z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., która stanowi odstępstwo od ogólnej normy prawnej zawartej w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Inwestor konsekwentnie od 2010 roku wnosi o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji – budynku inwentarskiego o niezmiennych gabarytach, ale z uwagi na niespełnianie przez niego poszczególnych warunków (w tym ochrony środowiska) zmniejsza on planowany obsad budynku (na początku miał on wynosić 40 DJP, następnie 26,5 DJP, później 34,8 DJP, a obecnie 7,25 DJP). W ocenie skarżącego niezrozumiałym jest zatem dlaczego mimo zmniejszenia ponad pięciokrotnego planowanego obsadu budynku (z 40 DJP do 7,25 DJP) inwestor nie zmienia jego gabarytów. Inwestor zatem celowo zaniża wielkość planowanego obsadu, jego faktycznym zamiarem jest hodowanie znacznie większej ilości trzody. Inwestor nie pierwszy raz łamie przepisy prawa, bowiem przykładowo na nieruchomości objętej wnioskiem hoduje on nielegalnie trzodę chlewną, której nakaz usunięcia został wydany już w 2009 roku, jednak postępowanie egzekucyjne – mimo licznych prób podjętych w tej sprawie przez organ nadzoru budowlanego – jest wobec niego bezskuteczne. W tej sytuacji, organ przed wydaniem decyzji, winien przynajmniej zwrócić się do inwestora o wyjaśnienie przyczyn dla których mimo tak drastycznego obniżenia obsadu budynku nie zmienił gabarytów budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zdaniem Kolegium zarzuty skargi nie są zasadne, a częściowo zbieżne są z argumentami odwołania, do których organ odniósł się w uzasadnieniu decyzji. Średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie gminy nie uległa większym zmianom. Jak wynika z akt niniejszej sprawy w 2002 roku wynosiła 3 ha, w 2010 roku – 2,81 ha, a według stanu na dzień 15 marca 2016 roku – 2,96 ha (zarządzenie nr [...] Wójta Gminy T. z dnia [...] w sprawie ustalenia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w Gminie T.). Inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 4,55 ha, które przekracza średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie. W tej sytuacji zasada dobrego sąsiedztwa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. jest – zdaniem Kolegium – wyłączona, co oznacza, że parametry nowej zabudowy ustala się zgodnie z wnioskiem inwestora. Natomiast odnosząc się do zmiany treści wniosku w zakresie planowanej obsady inwentarza przy zachowaniu tych samych parametrów budynku, w ocenie Kolegium, okoliczność nie może mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Organ, związany jest treścią wniosku. Jak wynika z pisma inwestora z dnia 15 lipca 2015 roku zmiana docelowej obsady zwierząt w gospodarstwie rolnym po wybudowaniu nowego budynku będzie wynosiła 7,25 DJP. Inwestor wyjaśnił, że dokonał korekty po rozmowie z ekspertem ds. rolnictwa, który dokonał wizji na mojej działce i pomógł w obliczeniu istniejącej obsady i obsady, która będzie występowała w budynku projektowanym. Obawy skarżącego dotyczące oddziaływania inwestycji w przypadku zwiększenia obsady zwierząt nie mogą determinować podjęcia decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, Sąd skargę oddala w całości lub w części.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
Wywody sądu powinna rozpocząć uwaga, iż przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy w sprawie ustalenia dla inwestora – J.I. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie 7,25 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, w tym płytą gnojową i zamkniętym szczelnym zbiornikiem na gnojowicę.
Tytułem wstępu zastrzec wypada, iż stosownie do zasady praworządności, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej – art. 7 K.p.a.). Organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), co powinno także znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.
Rekapitulując podkreślić należy, iż organy mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem poprawnego zastosowania normy prawa materialnego.
Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy powołanej już uprzednio ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przepisów tej ustawy wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa w sposób dowolny. Co prawda musi to uczynić zgodnie z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, ale postanowienia w niej zawarte stanowią konkretyzację przepisów, które należy wykładać na korzyść uprawnień inwestora.
Co do zasady, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., czyli gdy:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 u.p.z.p., o której mowa w art. 88 ust. 1, oraz
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Szczególnym przepisem, który – w ocenie organów administracji i Sądu – znalazł zastosowanie w sprawie niniejszej jest art. 61 ust. 4 u.p.z.p. zgodnie z którym przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Z treści tegoż przepisu bezspornie wynika, że warunkiem do jego zastosowania jest jednoznaczne ustalenie, że – po pierwsze – inwestorzy planują zabudowę zagrodową i – po drugie – prowadzą oni gospodarstwo rolne, które – po trzecie – ma określoną powierzchnię (jest większe niż średnia powierzchnia gospodarstwa w gminie).
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy inwestor jest uprawniony do skorzystania z przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. na tej podstawie, że planując realizację w ramach zabudowy zagrodowej prowadzą oni gospodarstwo rolne o wielkości przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Zdaniem Sądu pozytywna odpowiedź na to pytanie, w kontekście zgromadzonych w sprawie dowodów, nie budzi wątpliwości. Analiza akt sprawy pozwala bowiem uznać, że inwestorzy planują zabudowę zagrodową i że prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie.
Fakt, iż gospodarstwo rolne, na którego prowadzenie powołują się inwestorzy przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie został wykazany w sposób niewątpliwy. Tymczasem argumentacja skargi skupia się na wykazaniu, że oparcie się na danych z 2010 roku przy ocenie czy inwestor prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 4 u.p.z.p. Odnosząc się do tego argumentu podkreślić należy, że nawet przyjmując, że dane z 2010 roku uległy dezaktualizacji, do dostrzec wypada załączone do akt administracyjnych zarządzenie Wójta z dnia [...], na które powołało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wspomniane zarządzenie określa średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Porównując dane wskazane w zarządzeniu w zakresie wielkości średniego gospodarstwa rolnego w gminie i porównując je z powierzchnią gospodarstwa rolnego prowadzonego przez inwestora, nie można mieć wątpliwości, iż jest on uprawniony do skorzystania z wyjątku statuowanego przepisem art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
Odnosząc się do oceny czy inwestor planuje budowę w ramach zabudowy zagrodowej należy w pierwszej kolejności wskazać na wykładnię celowościową przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest – w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. W sytuacji gdyby przepisu tego nie było, posadowienie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych w obszarach rolnych, rzadko zabudowanych byłoby niemożliwe, ze względu na brak możliwości nawiązania do jakiejkolwiek zabudowy, w użytkowanej rolniczo okolicy. Wskazać też należy, że przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie niejako miejsca pracy, które – ze względu na charakter działalności rolniczej – jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. Poza sporem w sprawie pozostała kwestia, czy planowana przez inwestora budowa stanowi element zabudowy zagrodowej i czy inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, dlatego – zdaniem składu orzekającego – kwestie te nie wymagają szerszego wyjaśnienia, a Sąd w tym zakresie podziela pogląd organów obu instancji.
W tym miejscu wskazać wypada, iż zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Zaakcentować wypada, iż ustawodawca, na gruncie art. 153 P.p.s.a., w żadnym przypadku nie przewiduje zwolnienia organu od obowiązku uwzględnienia w toku ponownego rozpoznawania sprawy oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu, gdy tenże się z nimi nie zgadza.
W tym miejscu przypomnieć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 marca 2015 roku, sygn. akt: II SA/Łd 1256/14, po rozpoznaniu skargi P.K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...], nr [...]. Wskazany wyrok jest prawomocny od dnia 15 maja 2015 roku.
W treści przywołanego wyroku Sąd uznając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego wskazał, iż organy nie przeprowadziły w pełni obiektywnego postępowania dowodowego i nie dokonały należytych ustaleń na okoliczność spełniania przez projektowany zbiornik na gnojowicę wymogu art. 25 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy o nawozach i nawożeniu, przyjmując jako właściwe stanowisko inwestora i nie dokonując właściwej analizy niezbędnej pojemności zbiornika na gnojowicę w gospodarstwie rolnym inwestora, czym naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 7, 77 i 80 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany był do uwzględnienia rozważań wyrażonych w uzasadnieniu wyroku.
W toku ponownie prowadzonego postępowania inwestor pismem z dnia 15 lipca 2015 roku dokonał zmiany obsady w budynku wskazując, że będzie to ilość odpowiadająca 7,25 DJP, a obornik będzie przechowywany na płycie gnojowej o wielkości 20 m2, a gnojówka będzie przechowywana w szczelnym zbiorniku na gnojówkę o pojemności 15 m3, czyli 15 000 l. Ale jednocześnie inwestor napisał, że przy chowie zwierząt na płytkiej ściółce nie ma produkcji gnojowicy nie ma potrzeby budowania zbiornika na gnojowicę. Załączona do akt administracyjnych opinia przygotowana przez rzeczoznawcę w zakresie produkcji rolnej oraz ekonomiki i organizacji produkcji z Naczelnej Organizacji Technicznej wskazuje, że rozwiązania wskazane w ww. piśmie inwestora spełniają wymagania art. 25 u.n.i.n. Wynika z tego, że organy zrealizowały wytyczne zawarte w powołanym prawomocnym wyroku.
Końcowo Sąd wskazuje, że nie znalazł uznania zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności zmiany deklarowanej przez inwestora obsady DJP przy kolejnych wnioskach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy przy jednoczesnym braku zmiany parametrów obiektu budowlanego. Określenie powierzchni planowanego obiektu pozostaje w gestii inwestora, zatem ani organy administracji, ani Sąd nie mają uprawnień do oceny celowości czy sensu realizacji obiektu na potrzeby ściśle określonej ilości zwierząt. Ilość zaplanowanych przez inwestora zwierząt, czyli w sprawie 7,25 DJP, wpływa na powierzchnię zaplanowanej infrastruktury (płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę) i skarżący musi przestrzegać tej ilości zwierząt. W razie naruszeń w tym zakresie skarżącemu będzie przysługiwało prawo do powiadomienia odpowiednich organów celem uzyskania ochrony prawnej.
Konkludując powyższe rozważania Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło