II SA/Łd 388/05

Dnia 31 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi C. M. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy . W sprawie ustalono, że C. M. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy. Decyzją z dnia [...]( doręczoną w dniu 17 listopada 2003 r. ) Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wnioskodawcy uprawnień kombatanckich. W dniu 2 grudnia 2003 roku Związek A złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił do udziału w postępowaniu wyżej wymienioną organizację. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy . W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że C. M. złożył za pośrednictwem związku A wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzję z dnia [...] odebrał osobiście w dniu 17 listopada 2003 roku. Natomiast wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 2 grudnia 2003 roku, zatem w ocenie organu z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia. Ponadto organ administracji stwierdził, że strona nie wystąpiła z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W dniu 16 września 2004 roku Związek A złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że C. M. nie zachował wymaganych terminów z powodu złego stanu zdrowia. Dnia [...] postanowieniem Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że strona postępowania nie wykazała w sposób przekonywujący braku winy w okresie w którym czynność miała być dopełniona. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł C. M.. W uzasadnieniu opisał swoje przeżycia wojenne oraz obecną trudną sytuację życiową . W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi w zakresie zgłaszanych zarzutów i wniosków ( art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Oznacza to uprawnienie, ale i obowiązek sądu do wykroczenia poza granice zaskarżenia, gdy stwierdzi naruszenie prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić z uwagi na naruszenie przez organ administracji przepisów art. 9, art. 64 § 2 i art. 125 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ. U. z 2000 Nr 98, poz.1071 z póź zm. ), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił do udziału w przedmiotowym postępowaniu Kombatancki Związek Dzieci Wojny Rzeczypospolitej. Zgodnie zatem z art. 31 § 3 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczenie do udziału w sprawie oznacza, że Związek stał się uczestnikiem postępowania i uzyskał prawa strony. Realizując swoje uprawnienia w/w organizacja złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a następnie wniosek o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wobec powyższego adresatem postanowienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] dotyczącego uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powinna być w/w organizacja. Organ zatem zobowiązany był na podstawie art. 125 kpa doręczyć rozstrzygnięcie Związkowi jako uczestnikowi postępowania. Zaniechał jednak tej czynności bezpodstawnie przyjmując, że Związek działał w postępowaniu w charakterze pełnomocnika C. M. Postanowieniem zaś z dnia [...]organ administracji ustosunkował się do przyczyn uchybienia terminu leżących po stronie C. M., w sytuacji gdy wniosek o jego przywrócenie złożył Związek i przedmiotem badania winny być przyczyny uchybienia terminu leżące po stronie tej organizacji społecznej. Jeżeli zatem uczestnik postępowania nie wskazał przesłanek braku winy w uchybieniu terminu, organ administracji na podstawie art. 64 § 2 kpa zobowiązany był wezwać go do usunięcia braków pisma poprzez uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy Związku oraz do jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której dokonania uchybił terminowi ( art. 58 § 1 i § 2 kpa ), zakreślając termin siedmiodniowy z rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania, po jego bezskutecznym upływie. Zasada udzielania informacji zawarta w art. 9 kpa oznacza, że strony powinny uzyskać informację faktyczną i prawną dotyczącą rozstrzyganej sprawy oraz powinny być ustrzeżone od błędów wynikających z nieznajomości prawa, które mogły narazić je na szkodę. W rozpoznawanej sprawie organ administracji wydał zaskarżone postanowienie, mimo iż nie zrealizował wobec uczestnika postępowania obowiązku wynikającego z art. 9 kpa. Naruszenie zaś tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie III ARN 40/92 POP nr 4 z 1993 r. poz. 68 ). Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Ze względu na treść uchylonych postanowień orzekanie w kwestii wykonalności stało się bezprzedmiotowe.