II SA/Łd 390/05
WyrokWSA w Łodzi2005-11-09
Skład orzekający: Ewa Markiewicz, Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przedsiębiorstwo państwowe może nabyć prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie domniemania następstwa prawnego po zlikwidowanej jednostce budżetowej oraz czy brak formalnego dokumentu potwierdzającego zarząd nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. wyklucza stwierdzenie nabycia tego prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez Przedsiębiorstwo państwowe wymaga wykazania, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadało ono formalne prawo zarządu nieruchomością, potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Domniemanie następstwa prawnego po zlikwidowanej jednostce budżetowej nie jest wystarczające, a brak dokumentów potwierdzających zarząd nieruchomością skutkuje odmową stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości Biura B w Łodzi zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi odmowną co do stwierdzenia nabycia przez Przedsiębiorstwo A prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. A 37/39. Skarżący twierdził, że Przedsiębiorstwo A jest następcą prawnym Dyrekcji E i posiadało prawo zarządu nieruchomością, co organ odrzucił z powodu braku odpowiednich dokumentów potwierdzających zarząd w dniu 5 grudnia 1990 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Syndyka masy upadłości Biura B w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Biura A w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Decyzją Nr[...], z dnia [..] Prezydent Miasta Ł. odmówi stwierdzenia nabycia przez Przedsiębiorstwo A w Ł. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Gminy Ł., położonego w Ł., przy ul. A 37/39, oznaczonego w ewidencji gruntów w obrębie G-25 jako działka [...] o powierzchni 2.110 m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. – Ś. w Ł. w XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych jest prowadzona KW Nr [...] oraz prawa własności budynków i budowli znajdujących się na tym gruncie.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków i budowli znajdujących się na gruncie złożony został przez Biuro B w upadłości z siedzibą w Ł., następcę prawnego Przedsiębiorstwa A w Ł.
Prezydent Miasta Ł. wskazał, iż zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) uwłaszczenie z dniem 5 grudnia 1990 r. dotyczyło państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku C posiadających w tym dniu grunt w zarządzie, natomiast Przedsiębiorstwo A w Ł. nie posiadało wówczas przedmiotowej nieruchomości w zarządzie.
Organ I instancji stwierdził, że na podstawie zezwolenia nr [..] Urzędu Dzielnicowego Ł. – Ś. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, wydanego w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 22 poz. 99 ze zm. ) pomiędzy Zakładem D w Ł. a Dyrekcją E została zawarta umowa przekazania nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 37/39. Zdaniem Prezydenta Miasta Ł., w dacie wydania pozwolenia na przekazanie nieruchomości Dyrekcja E w Ł. nie była państwową osoba prawną lecz jednostką budżetową nie posiadającą osobowości prawnej, w związku z czym nowoutworzone przedsiębiorstwo państwowe - Przedsiębiorstwo A nie mogło być następcą prawnym Dyrekcji E, nie mogło również przejąć niezbywalnego prawa zarządu nabytego przez Dyrekcję E. Organ stwierdził, iż prawo zarządu wygasło z chwilą likwidacji tej jednostki budżetowej.
Organ wskazał również, że Przedsiębiorstwo A w Ł. z chwilą powołania powinno wystąpić z wnioskiem o przekazanie w zarząd nieruchomości przy ul. A. Taki wniosek nie został jednak złożony i w konsekwencji przedsiębiorstwo to, jak i później utworzone na jego bazie Biuro B w Ł. korzystali z nieruchomości jako posiadacze, bez formalnego do niej tytułu prawnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Syndyk Masy Upadłości Biura B w Ł. zarzucił Prezydentowi Miasta Ł. naruszenie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.).
Skarżący wskazał, że Dyrekcja E zakupiła nieruchomość od posiadającego prawo zarządu Zakładu D za uprzednim zezwoleniem odpowiedniego organu, a żądaną cenę zapłaciła z własnych środków. Dyrekcja E została następnie przekształcona w Przedsiębiorstwo A, które przejęło zadania i majątek poprzednika, w tym nieruchomość przy ul. A 37/39. Skarżący zaznaczył, iż pismem z dnia 5 marca 2003 roku Urząd Miasta Ł. Wydział Geodezji Katastru i Inwentaryzacji ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości na kwotę 822,90 zł.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...] Uzasadniając decyzję organ II instancji stwierdził, iż nieruchomość przy ul. A 37/39 nie pozostawała w dniu 5 grudnia 1990 roku w zarządzie Przedsiębiorstwa A w Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, iż przedsiębiorstwo to zostało utworzone w 1988 roku po zniesieniu Dyrekcji E w Ł. i podlegającej jej Dyrekcji F w Ł. oraz przejęło wyłącznie znajdujące się w toku realizacji zadania inwestycyjne realizowane przez zlikwidowane jednostki. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego utworzone w 1988 roku przedsiębiorstwo nie przejęło natomiast prawa zarządu nieruchomością przy ul. A 37/39. Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) grunty państwowe oddawane były państwowym jednostkom organizacyjnym w zarząd na cele prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych albo statutowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opierając się na przepisach wskazanej ustawie wyjaśniło, iż Dyrekcja F mogła przekazać zarząd nieruchomością w drodze umowy zawartej za zezwoleniem właściwego organu. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, iż Przedsiębiorstwo A w Ł. nie jest następcą prawnym zlikwidowanej Dyrekcji E , zaś zarząd ustanowiony dla Dyrekcji F wygasł z dniem likwidacji tej jednostki i nie został przekazany innemu pomiotowi.
Kolegium nie zgodziło się jednakże ze stanowiskiem Prezydenta Miasta Ł., że ustanowienie prawa zarządu w 1988 r. na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości mogło nastąpić wyłącznie na rzecz jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Art. 38 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zarządzenia nr 25/88 z dnia 28 czerwca 1988 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa A w Ł. przewidywał, że zarząd wydzielonymi i nabytymi gruntami wraz z położonymi na nich budynkami i urządzeniami przysługiwał państwowym jednostkom organizacyjnym (tekst pierwotny ustawy Dz. U. z 1985 r. nr 22, poz. 99). Przepis ten nie dokonywał rozróżnienia tych jednostek na posiadające i nie posiadające osobowości prawnej. Organ II instancji uznał jednak, iż fakt ten pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, stanowi jedynie wyjaśnienie kwestii prawnej dotyczącej uprawnień przysługujących jednostkom organizacyjnym w zakresie wykonywania prawa zarządu nieruchomościami państwowymi na podstawie ustawy dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W końcowej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stwierdzenie prawa zarządu nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 roku mogło nastąpić na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.):
1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,
2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,
4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,
5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,
6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,
7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,
9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Organ stwierdził, że Przedsiębiorstwo A w Ł. nie legitymowało się żadnym ze wskazanych powyżej dokumentów pozwalających na stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali i brak jest w sprawie dowodu, że otrzymało przedmiotową nieruchomość w zarząd, który sprawowało w dniu 5 grudnia 1990 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Syndyk masy upadłości Biura B w Ł. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...]
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów obu instancji, iż z dniem 28 czerwca 1988 r. wygasło prawo zarządu ustanowione dla Dyrekcji F. Wskazał, iż Przedsiębiorstwo A utworzono w miejsce zniesionej jednostki budżetowej pod nazwą Dyrekcja E i Dyrekcji F. Syndyk masy upadłości Biura B w Ł., powołując się na statut Przedsiębiorstwa A wskazał, że dysponowało ono wydzielonym mieniem, w tym Zakładem nr 2, co oznacza mienie w Ł. przy ul. B 87 oraz przy ul. A 37.
Skarżący zaznaczył dodatkowo, iż przedsiębiorstwo "B" w Ł. uiszczało podatek od nieruchomości oraz opłatę za użytkowanie wieczyste terenu przy ul. A. Pismem z 5 marca 2003 r. Urząd Miasta Ł. potwierdził obowiązek uiszczania opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Uzasadniając wniosek organ stwierdził, że argumenty podnoszone w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są analogiczne do zawartych w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz uwzględnia stan faktyczny zaistniały do tego dnia. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a w jej uzasadnieniu organ II instancji zgodnie z art. 107 § 3 Kpa odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego.
Podstawę prawną odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego na dzień wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Przepis ten miał swojego poprzednika w art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm. ).
Przesłanką uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych, przewidzianą w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm. ) było to, aby grunty, budynki, lokale i inne urządzenia stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy (związku międzygminnego) były w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych. Taką przesłankę formułuje też art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Zarządu nie można było uzyskać w sposób dorozumiany, chyba że chodziło o mienie ruchome. Taki pogląd wyraził NSA m. innymi w wyroku z dnia 18 lutego 1992 r., I SA 1419/91 (ONSA 1992, nr 2, poz. 99). Oznacza to, że zdarzenie prawne będące podstawą powstania zarządu powinno przybrać ściśle określoną formę (decyzji administracyjnej, umowy, odpisu z księgi wieczystej itp.).
Przedsiębiorstwa państwowe tworzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych ( Dz. U. z 1987 r. Nr 35, poz. 201 ze zm. ) organ założycielski, bądź strony zawierające umowę o utworzeniu przedsiębiorstwa wspólnego wyposażały w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu. Przedsiębiorstwo wykonywało wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia ogólnonarodowego będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych przepisami ustawowymi ( art. 43 ustawy oraz art. 128 § 2 Kodeksu cywilnego wg stanu prawnego przed zmianą, ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. – Dz. U. Nr 55, poz. 31).
Pojęcie "zarządu" nie było ustawowo określone. Zarząd przysługujący państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej, przekształcił się z dniem 1 stycznia 1998 r. w "trwały zarząd" (art. 199 ust. 2), rozumiany jako prawna forma władania nieruchomością. Przedsiębiorstwa państwowe były zaś jednostkami organizacyjnymi posiadającymi osobowość prawną.
Na potrzeby uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych istotne stało się uregulowanie sposobu dokumentowania przez te podmioty faktu, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwał im zarząd gruntów oraz budynków, lokali i innych urządzeń na nich posadowionych. W tej kwestii podstawowe znaczenie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Zgodnie z § 4 pkt 1 tego rozporządzenia wojewoda lub organ wykonawczy gminy stwierdza fakt przysługiwania państwowym osobom prawnym zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie co najmniej jednego z wymienionych tamże dokumentów.
Stwierdzenie prawa do zarządu państwowej osoby prawnej jest czynnością procesową podejmowaną w toku postępowania administracyjnego, którego celem jest potwierdzenie nabycia przez tę osobę użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, lokali i innych urządzeń. W toku tego postępowania ocenia się dokumenty, którymi wykazuje się przysługiwanie zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. (vide: BIENIEK Gerard (redakcja), KALUS Stanisława, MARMAJ Zenon, MZYK Eugeniusz - Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Warszawa 2005 r., Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, wydanie I s. 700 ).
Obowiązkiem skarżącego było zatem wykazanie, że w dniu 5 grudnia 1990 r. jego poprzednik prawny sprawował zarząd przedmiotową nieruchomością położoną w Ł. przy ul. A 37/39 w formie przewidzianej przepisami obowiązującej wówczas ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Wykazanie to mogło nastąpić poprzez złożenie dokumentów, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120), bądź też w oparciu o inne dowody, potwierdzające przekazanie nieruchomości państwowej w zarząd osobie prawnej, a zgłoszone przez wnioskodawcę, jeśli nie dysponuje on tymi dokumentami, gdyż dokumenty te z uwagi na upływ czasu nie zachowały się.
W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę organy obu instancji niewadliwie uznały, że skarżący wymaganej przesłanki nie wykazał.
Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby utworzone w 1988 r., Przedsiębiorstwo A w Ł. było następcą prawnym Dyrekcji F w Ł. ( jednostki budżetowej) podlegającej Dyrekcji E w Ł. i w związku z tym jako następca nabył prawo zarządu nieruchomością. Następstwa tego nie można wszak domniemywać, a musi ono wynikać z konkretnych decyzji uprawnionych do tego organów oraz przepisów prawa.
Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji § 1 zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. nr [....] z dnia 28 czerwca 1988 r., z dniem 30 września 1988 r. została zniesiona m. innymi Dyrekcja F w Ł., której przysługiwało prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Zarządzenie w § 2 odnosi się jednak wyłącznie do zadań inwestycyjnych realizowanych przez likwidowane jednostki, a znajdujących się w toku realizacji, które przejmuje nowo powstające Przedsiębiorstwo A w Ł. , na warunkach wynikających z nowych zasad jego działania. W § 3 zarządzenia zobowiązano zaś dyrektora Dyrekcji E do powołania komisji likwidacyjnej, której zadaniem będzie rozliczenie się z budżetem i zamknięcie wszystkich spraw i czynności prawnych zaistniałych do czasu powołania Przedsiębiorstwa A. W zarządzeniu tym brak uregulowania odnoszącego się do majątku likwidowanego podmiotu i ewentualnego przekazania tego majątku w zarząd Przedsiębiorstwu A . Treść powołanego zarządzenia wskazuje zatem jednoznacznie na likwidację dotychczas istniejącego podmiotu i wygaśnięcie dotychczasowego prawa zarządu. Za takim stanowiskiem przemawia również kolejne zarządzenie Prezydenta Miasta Ł. nr 25/88 z dnia 28 czerwca 1988 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego użyteczności publicznej pod nazwą Przedsiębiorstwo A ( zmienione zarządzeniem Nr 155/91 Wojewody [...] z dnia 30 października 1991 r. zakresie § 1 i § 3 ), jako całkiem nowego podmiotu powstałego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych ( Dz. U. z 1987 r. Nr 35, poz. 201 ze zm. ).
Statut tego przedsiębiorstwa zatwierdzony zarządzeniem Prezydenta Miasta Ł. nr 34/88 z dnia 21 września 1988 r. w § 2 jako mienie przedsiębiorstwa wskazał trzy zakłady : Zakład Nr 1 z siedzibą przy ul. C 40, Zakład Nr 2 z siedzibą przy ul. B 87 oraz Zakład Nr 3 z siedzibą przy ul. D 23.
W kolejnym statucie, zatwierdzonym zarządzeniem Prezydenta Miasta Łodzi nr 28/90 z dnia 22 marca 1990 r. w § 2 ust. 3 mówi się, że w skład Przedsiębiorstwa A w Ł. wchodzi Zakład wiodący z siedzibą przy ul. D 23 oraz Zakład Nr 2 przy ul. B 87. W obu statutach, w których obligatoryjne było wskazanie mienia przedsiębiorstwa, nie wskazano nieruchomości położonej przy ul. A 37/39. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika również, aby przedmiotowa nieruchomość weszła w skład nowego przedsiębiorstwa i jak twierdzi skarżący, była częścią Zakładu Nr 2 przy ul. B 87.
Teren zlokalizowany w Ł., przy ul. A 37 pojawia się dopiero w uchwale komisji inwentaryzacyjnej z dnia 6 maja 1992 r., powołanej zarządzeniem Wojewody [...] Nr 23/92 z dnia 27 lutego 1992 r. w sprawie wydzielenia z Przedsiębiorstwa A Zakładu Nr 2 i utworzenia na jego bazie Biura B. W uchwale tej komisja powołała się na protokół przekazania – przejęcia stanowiący załącznik do uchwały, którego strona jednak nie złożyła. Ponadto w uchwale tej mowa jest o dwóch terenach, przy ul. A 37 oraz B 87 i nie wskazuje się spornego terenu jako części Zakładu Nr 2 przy ul. B 87, a tylko ten zakład ujęty został jako mienie przedsiębiorstwa w jego statucie. Protokół ten nie wyjaśnia, czy Przedsiębiorstwo A władało sporną nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. i ewentualnie jaka była forma tego władztwa.
Jak już powyżej wskazano, sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz uwzględnia stan faktyczny zaistniały do tego dnia.
Skarżący dopiero do skargi wniesionej do sądu załączył protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 29 lutego 1992 r., w którym wskazano grunt wraz z ogrodzeniem oraz budynki magazynowe na nieruchomości przy ul. A Jest to nowy dokument, który wskazuje stan posiadania na dzień jego sporządzenia i podobnie jak przytoczona powyżej uchwała z dnia 6 maja 1992 r. nie wyjaśnia, czy poprzednik prawny skarżącego władał sporną nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. i ewentualnie jaka była forma tego władania. W okresie od 5 grudnia 1990 r. do dnia sporządzenia protokołu mogły nastąpić zmiany w zakresie mienia przedsiębiorstwa, a jak już wcześniej podniesiono, faktu zarządu określonym mieniem na dzień 5 grudnia 1990 r. nie można domniemywać, jak też nie można było tego mienia nabyć w sposób dorozumiany.
Argumentem przemawiającym za przejęciem przez Przedsiębiorstwo A całości mienia zlikwidowanej Dyrekcji F nie może być również sformułowanie zawarte w § 2 uchwały Nr XXXIV/206/88 Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia 17 czerwca 1988 r., iż utworzenie przedsiębiorstwa powinno nastąpić w miejsce zniesionej jednostki budżetowej pod nazwą Dyrekcja F w Ł. W istocie uchwała ta zawiera tylko deklarację o potrzebie utworzenia przedsiębiorstwa, a brak w niej konkretnych decyzji związanych z utworzeniem przedsiębiorstwa i przekazaniem mienia, które powierzono Prezydentowi Miasta Ł. W każdym razie, uchwała ta nie może stanowić dowodu przekazania spornej nieruchomości nowo utworzonemu przedsiębiorstwu w zarząd w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm. ).
W tym stanie rzeczy nie można było przyjąć, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. Przedsiębiorstwo A było państwową osobą prawną posiadającą sporną nieruchomość w zarządzie. Do odmiennego wniosku nie uprawnia również powoływany przez skarżącego fakt opłacania w latach 1993 –2003 opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości oraz wskazanie w wypisie z rejestru gruntów z dnia 7 września 1999 r. Biura B jako jej zarządcy . Nabycie tego prawa nie zostało bowiem w żaden sposób potwierdzone, co ostatecznie stało się przedmiotem sporu i złożeniem przez skarżącego wniosku będącego przedmiotem rozpatrzenia przez organy. Co więcej, ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego poświadczonego skróconego odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości z dnia 12.10.1999 r. ( obecnie KW nr[...]) nie wynika, aby ujawniono w niej jakiekolwiek prawo zarządu nieruchomością.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło